भांगरभूंय | प्रतिनिधी
दरवर्सा 1 जूनाक नुस्तेमारी बंदी जाहीर जाता. ती 31 जुलया मेरेन म्हणल्यार 60 दिसां उपरांत सोंपता. ह्या काळांत नुस्तें दर्या धडेर उथळ उदकांत तांतयां घालपाक येतात. नुस्त्याचो आंकडो वाडचो म्हूण ही बंदी घालतात. आमच्या पूर्वजांनी श्रावणांत सण- परबो, दर वाराक उत्सव सुरू केल्यात आनी म्हयनोभर शिवराक जेवपाची परंपराच केल्या, ताचे फाटल्यानूय हेंच नुस्तें पैदाशीचें कारण आसतलें. आयजूय कांय लोक पुराय श्रावण आनी चवथीचे बारा दीस नुस्ते खायनात. ह्या काळांत नुस्तेमारी जायनाशिल्ल्यान नुस्त्याची खूब पैदास जाता आनी फुडलें वर्सभरूय पोटभर नुस्तें खावपाक मेळटा. मात, बदलत्या काळा प्रमाण ह्यो चालीरिती बदल्ल्यात. आयज व्हडल्या बोटींक नुस्तेमारी बंदी आसली तरी त्यो दर्या धडे लागसार नुस्तें मारतात. ताका लागून बंदी घालूंक नाशिल्ल्या पारंपरीक नुस्तेमारांक कांय मेळना. पयरूच गोंयच्या रापणकारांचो एकवोटान ही बंदी 90 दिसांची करची, अशी मागणी केल्या. कारण तांच्या मतान बंदी आदेश योग्य तरेन चालीक लागना. हातूंत तथ्य आसा. कारण दर्या धडेर नुस्तेमारी करपी ट्राॅलरांचें व्हिडियो पोरुं व्हायरल जाल्यात. कांय ट्राॅलर 30, 31 मेक नुस्तें मारपाक वतात आनी चार- पांच दिसांनी परत येतात. भायल्या राज्यांनी बंदी आसताच अशें ना. आसल्यारुय तांचे ट्राॅलर गोंयचे हद्दींत येवन नुस्तें धरतात. (गोंयकार मालवण, कारवार वटेन वतात.) गोंयच्या रापणकारांनी हाचे पयलीं अश्यो बोटी धरून दिल्ल्यो, मात नुस्तेमारी खात्यान कांयच कारवाय करीनातना त्यो सोडल्यो, असो रापणकारांचो दावो.
खात्या कडेन गस्त घालपाक खास बोटी आसतना हेरांक ह्यो बोटी धरून दिवच्यो पडटात? भायल्या राज्यांतल्यान ट्राॅलर येतात आनी गोंयकार नुस्तेमारांक हात कवळून तांकां पळयत बसचें पडटा, हें अन्यायकारक. (हाचो अर्थ ते दर्याच्या उदकांत काश्टी पसून भिजयनात तर?) कांय जाणांच्या मतान, बंदी ही फक्त नांवाची. मोड येता, नेटाचो वारो व्हांवता, उटंगाराचो पावस पडटा तेन्ना नुस्तेमार आपूण जावन दर्यांत वचनात. हरशी….!! हेर राज्यांनी बंदी काळांत नुस्तें मारप्यांक लुकसाण भरपाय मेळटा, तशी गोंय सरकारान दिवची, अशी मागणी रापणकारांचो एकवट संघटनेन केल्या. तश्यो तांकां हेर सवलती मेळटात.
नुस्तें मारप्यांच्यो न्याय्य मागण्यो आसल्यार सरकारान तांचेर विचार करचो. पूण, फाॅर्मेलिनाचें कितें? भायल्यान येवपी नुस्तें वाटेर इबाडचें न्हय, म्हूण ताका फाॅर्मेलीन लायतात. तातूंत तथ्य आशिल्ल्याचें कांय वर्सां पयलीं दिशिल्लें. बोवाळूय जाल्लो. नुस्तें सांठोवन दवरपीय ताचो वापर करतात आसतले. थोडक्यांत सांगपाचें म्हणल्यार, पयश्यांचे आशेन मनीस सैतान जाता. दुदांत युरिया सारें, शांपू घालपी भारतीय आसात, थंय फाॅर्मेलिनाचें कितें घेवन बसल्यात? पुर्तुगेज काळांत मार्केटांनी, जेटीचेर भोंवून नुस्ते तपासताले, ती पद्दत सुरू करची. वर्साक तीन फावटी न्हय, म्हयन्याक तीन फावटी! एलईडी दिवे वापरून नुस्तेमारी करतात, तांचेर सरकार कितें कारवाय करता? हाचे पयलीं केल्या? बंदी आसतनाच न्हय, तर हेर दिसांनीय तिचेर निर्बंध हाडपाक जाय. कारण हे पद्दतीन वा दोन ट्राॅलरांक मदीं जाळें बांदून नुस्तेमारी जातात, तातूंत गाबोळेचें नुस्तें, नुस्त्याचीं पिलां सगळेंच फारावता. नुस्तें दुर्मीळ जावपाचें हें एक कारण. 1990 त नुस्तें मेळटालें, तें आतांय मेळटा? मेळना जाल्यार ताचे फाटलें कारण कितें? हाचेर संशोधन करून उपाय घेतल्यात?
नुस्त्याची पैदास वाडोवपाक जायते उपाय सरकारान घेतल्यात, मात परिस्थिती, 1 लाख खर्च आनी 10 हजार फायदो. दर्यांत पांजरे लावन नुस्त्याचें पीक घेवपाचे प्रयोग अजून चालू आसात? सध्या आसा त्या मानशींनी कितलें उत्पादन जाता? न्हंयांनी अजून नुस्तें मेळटा? कारण कांय न्हंयो बुरश्यो जाल्यात. सगल्यांत म्हत्वाचें म्हणल्यार गांवठी जाव दर्याचें नुस्तें, तोंडाक येता त्या मोलाक विकतात. कांय गोंयकारां कडेन पयसो जाल्ल्यान ते वांटपण करीनासतना तें विकत घेतात. नुस्त्या बाबतींत म्हारगाय उणी जावपाची शक्यताय आसा? नुस्तेमारी बंदी कडकपणान चालीक लायतनाच नुस्तेमारी खात्यान नुस्त्या बाबतींत आरतो- परतो सगलो विचार केल्यार बरो. नुस्तें परवडना म्हूण सगलेच गोंयकार शिवराक जावपाची वाट पळोवची न्हय! नुस्तें ही गोंय आनी गोंयकारांची वळख, हें घट मतींत आसुंदी.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
