भांगरभूंय | प्रतिनिधी
धर्तरेचेर जसो आमचो हक्क आसा, तसो प्राण्यांचोय. तांकां त्रासा विणें जगपाचो अधिकार आसा. मात, अशें जाताच अशें ना. दर्यांतले, जमनी वयले जीव ना जायत आसात. मनीसजातीचें जनावरां वयलें आक्रमण वाडत आसा. तो पोट भरपा खातीर रानांनी घुसत आसा. दर्यांत धुमशेणां घालीत आसा. ताकाच लागून बरेच प्राणी दुर्मीळ म्हूण जाहीर केल्यात. तांची राखण करपाक सरकारां कोट्यांनी रुपया खर्च करतात. कांय प्राण्यांचे वाटेक गेल्यार खर ख्यास्त दितात. तरीय तांची शिकार जाता. दुसरी गजाल, खंयच्याय देशांत प्राणी वाडले काय तांकां दुसऱ्या देशांनी धाडटात. तांकां जगपाक शांत जागो मेळचो, तांचो आंकडो वाडचो, हो उद्देश. मायदेशांतली परिस्थिती, वातावरण, हवामान बदल आनी तांकां जंय व्हेल्यात, त्या देशांतली स्थिती वेगळी आसल्यार हो प्रयोग फळादीक जाताच असो ना. हालींच नामिबिया आनी द. आफ्रिकेंतल्यान मेळून 20 चित्ते भारतांत हाडल्यात. मात, तांकां आमचो देश मानवलो ना, अशें जाणवता. तीन व्हडले आनी तीन बछडे मेळून स चित्त्यांक आतां मेरेन मरण आयलां. दुखेस्त गजाल. आमच्या देशांतल्यान ना जाल्लो हो सोबीत प्राणी परतून हांगा हाडलो, पूण सध्या तरी ताणें हांगां संवसार थाटलो, अशें म्हणपाक मेळचें ना.
सगल्या देशांनी पयलीं सावन प्राण्यांचें दिवप घेवप जाता. कांय कडेन प्राणी वाडले काय तांकां मारतात. आॅस्ट्रेलियेंत कांगारूंक मारपाचो प्रकार कांय वर्सां पयलीं घडिल्लो. तांकां दुसऱ्या देशांत व्हरप खूब खर्चीक. देखून तांणी हें चुकीचें पावल उखल्लें आसतलें. सुकण्यांचे बाबतींत हें स्थलांतर सोंपें. कारण तीं स्वताच जाय थंय वतात. हजारांनी किलोमिटर पयस. आमच्या गोंयांत रशियेंतल्यान सुकणी येतात. भारतांत हती, वाग, माकड, रानदुकर राज्याची शीम हुपून (सुकण्यां, सावदांक शीम लागना, ही गजाल वेगळी) दुसऱ्या राज्यांनी वतात, अर्थात पोटाचे भुकेक लागून!
आमी चित्ते हाडिल्ले ते मध्य प्रदेशाच्या कुनो राष्ट्रीय अभयारण्यांत सोडले. थंय तांची खाशेली वेवस्था केल्या. खास रानां कर्मचारी दवरल्यात. कुनो पार्कांत पयलो बछडो मेलो तो 23 मेक. अशक्त जाल्ल्या कारणान. 25 वेर दोन मेल्यात ते तापमान 47 अंश सेल्सियसाचेर पाविल्ल्यान. तातूंत सुको उश्ण वारो. हे सगले बछडे दुबळे, तानेल्ले, उण्या वजनाचे. चार बछड्यां मदले आतां फकत एकलोच उरला. पूर्ण वाड जाल्ले तीन चित्ते मेल्यात, तातूंतलो एक जखमी जावन, एक किडनी दुयेंसान तर तिसरो तंदुरुस्त नाशिल्ल्यान काळजाच्या दुयेंसान. हाचो अर्थ चित्त्यांक हांगाचें हवामान मानूंक ना. खरें म्हणल्यार आफ्रिके सारकेंच हवामान हांगां आसा. तांकां खावपाक कांय मेळना आसतलें. प्रोजेक्ट चित्ता कडेन संबंदीत द. आफ्रिकी तज्ञ व्हिन्सेट मर्व्हे हांच्या मतान, “आतां आनीकूय चित्ते मरपाची शक्यताय न्हयकारपाक येना. कारण रानांनी भोंवतले तेन्ना तांकां वाग, बिबटे मेळटले. ते आपले हद्दींत ह्या विदेशी चित्त्यांक येवपाक दिवचे नात. दुरीग घालून आंवाठ तयार करपाक जाय, मागीरुच तांकां थंय व्हरपाक जाय. तें नासतना जंय चित्ते व्हेल्यात थंय ते तिगूंक नात. भारत सरकारान आनी 2- 3 जागे तयार करपाची गरज आसा. एका चित्त्यान तर दुसरे चित्तीणीक जिवेशीं मारल्या.” मर्व्हे सांगतात, ताचेर उपाय, येवजण जावंक जाय. आतां मध्य प्रदेश राना खात्यान आनीक चित्ते हाडटले ते दुसऱ्या रानांनी सोडपाक सांगल्यात. कारण आमकां आनीक चित्त्यांचेर नदर दवरप शक्य जावचें ना. अभयारण्याची तांक सोंपली, अशें तांणी राष्ट्रीय वाग संवर्धन प्राधिकरणाक कळयलां. सध्या मुकुंदरा (राजस्थान) दोंगराचेर पुराय कुंपण घालां. गांधीसागर, नौरादेहींत (दोनूय मध्यप्रदेश) शेर्काचें काम चलता. चित्ते थंय वाडत वतले, अशी मर्व्हेक खात्री आसा. पूण ताचे पयलीं थंय हरणां, चितळां हाडून सोडचीं पडटलीं. कारण चित्ते उपाशी पोटार रावपाक शकनात, अशेंय तांणी सुचयलां.
फक्त चित्ते हाडून उपकारना, ते खातले कितें, हेर
प्राण्यां पसून तांकां धोको आसा काय ना, हाचोय अभ्यास जावप गरजेचो. तेन्नाच ते हांगा बरे भशेन वाडटले. हेर कडल्या रानांनीय तांकां सोडूं येता. देशभरांत
साबार जाग्यांचेर तांकां दवरल्यार घडये 1- 2 कडेन तांचो आंकडो वाडूं येता आनी भारताक ताचें शेणिल्लें दायज मेळू येता.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
