आयुश्याच्या पुस्तकांतले धडे

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयक पुता, आयक धुवे.. आमीं जें कितें सांगतात न्हय तें मनार घेयात. हे आयुश्याचे धडे आसात. ते आमीं तुमचे
खातीर दितात. पूण, थोडेशे अशें की ते आमचेय खातीर आसात. आमच्या जल्मा पसून ते आमी घेवपाक सुरुवात करतात.
‘हय हाताक धरूनूच ते सुरु जातात न्हय गे आई. आमची टीचर सांगता, तुमीं शाळेन पुस्तकातलें धडे शिकतात, खेळां मळार खेळाचे. जंय थंय वतात थंय थंय तुमकां धडेच शिकचे पडटात. सारकें मगे?’
‘हय. आवय- बापूय तुमकां कांय गोश्टी अश्योच सांगतात, अशें न्हय. तातूंतल्यान तुमकां संस्कृती, संवसार, देख, प्रगती अशें कितलेशेच धडे गिरोवचे आसतात, तांचें तें ज्ञान आसता. आमीं तुमकां सक्षम करतात. तुमीं ते जशे घेतले तसो त्या धड्यांचो फायदो जातलो. आयुश्य म्हळ्यार जगप. जल्मा पासून जें- जें आमच्या फुड्यांतल्यान पासार जाता ते धडे. कांय धडे कठीण तर कांय सोंपे. आमीं शाळेंत वतात, ते पुस्तकांतले धडे घेवंक हें शिक्षकूच कित्याक पालक बी सांगतात. आतां धडे म्हळ्यार कितें?
‘राजू तुका सांगिले भायर वता जाल्यार घरा बेगीनूच यो. पूण तूं आपल्या इश्टा बरोबर वेळ घालयता कित्याक? तुका खबर ना, परीक्षा लागीं पावल्या? वेळ वगडायत रावंनाका’ हो धडो तुवें तुजो वेळ कसो वगडायलो तें सांगपाक.
‘कविता, पळय तुजी आई, बाबा कितले त्रास घेतात. तुजो फुडार बरो जावंचो म्हूण तुका ती ज्ञान दित रावतात. तूं मात ती किरकीर समजता. आगो, तूं सगलें वेगळेंच चित्ता आनी करता. ताणीं कितें सांगलां, ताचेर उमथ्या कळशार उदक कशें तू करता. अजून वेळ वचूंकना. तांकां अशे फटोवं नाका’. ही एक बरो संस्कार घेतिल्ली इश्टीण तुका सांगता. तो एक धडोच आसता.
आयुश्याच्या मार्गार चलतना आमकां तरेतरेचे धडे शिकचे पडटात. आमीं जे- जे वाटेर चलतात थंय- थंय मोठे बारीक गुणे हे आसताच. कांय पांयांक तोंपतात तर कांय आंगारुय उसळून पडटात. पांयांक तोंपिल्ले वरचें वयर आसतात आनी कांय खोल वचून घांवे करतात. ते भरतना आमकां ना- ना तें सोंसचें पडटा. आंगार मारिल्लो मोठो फातर तुका रगतान भरता. त्या घायांचें खत कुडीर कुरु सोडटा. हें आमकां कशें आनी कित्याक मेळ्ळें, हें आमी जाणात. अशें जें घडत आसता तातूंतल्यांन आमकां धडो मेळटा.
‘म्हाका आतां गाडी येता’ अशें म्हणत खूप मजा, मस्ती करीत नेम तोडीत चलयता. परिणाम अपघात जाता. हो तूं वाचलो जाल्यार आयुश्यातलो धडो थारता. कांय चुको करिनासतना भोगच्यो पडटात. तोवूय घडये धडो आसूं येता. कारण तो भोगचे पयलीं तुका तुज्या मोगाळ मनशांनी वचू नाका अशें सांगलेलें आसता. तूं वता. हें तुका मागीर कळटा.
आयुश्यांतलें पुस्तक म्हळ्यार एक रंगमंच. तो आमकां तरेतरेचीं सवंगां साकार करपाक लायता. ती पात्रां जेन्ना आमी साकारतात तेन्ना एक- एक नवो धडो आयुश्यांत वेगवेगळीं वळणां घेता. कांय सुखाची तर कांय दुख्खाचीं. दूक पयलीं येता. मागीर सुख येता. दूक भोगता आनी सोंसता तो धडो मेळटा तेन्ना तूं सुख सोदता आनी सुख कशें मेळ्ळें तो धडो तूं आपल्या मनशांक सांगता. म्हणून अश्या प्रसंगाक आयुश्याच्या पुस्तकांतले धडे म्हणल्यात.
भुरगेपणा सावन जिवीत जग मेरेन आमकां धडे हे घेवचेच पडटात. कांय धडे व्हड गिन्यान दितात, तर कांय व्हडांक ल्हान गिन्यान शिकयतात.
निमाणे कसलेय धडे घेतले बगर आयुश्यांतल्या पुस्तकांत धडे बरोवप जायना. धडेच बुद्द शिकयतात… तर धडेच आमकां चुकिल्ली वाट दाखोवन उजू वाटेर व्हरतात. आयुष्याच्या पुस्तकांतल्या धड्यांक शेवट ना… तो फक्त तुजी कूड हांगा आत्मो उडोवन वता तेन्नाच. ‘धडे शिकचे आनी बरे जावंचें’ अशेच पद्दतीन ते आपणावचे.

सोनाली सु. पेडणेंकार
9923046779