शून्य छाया दीस

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शाळेंत वचपी भुरग्यांक अश्या अंतराळ घडणुकांची जाणविकाय करून विशयाची रूची वाडपाक मजत जाता. तशेंच जाण्ट्यांनीय अश्या घडणुकींत वाटो घेवन भुरग्यांची उमेद वाडोवची. 

सावली केन्नाच सांगात सोडना, अशी म्हण्णी आसा. पूण, गोंयांत 2 मे दिसा सावलीय आमकां सोडून वतली. पूण भिवपाची गरज ना. माथळ्यांत सांगलां ते प्रमाण शून्य छाया (No Shadow) म्हणजे सावली ना जातली, तसो अर्थ घेवचो न्ही. 2 मेक सूर्य बरोब्बर गोंयच्या माथ्यार येतलो. त्या खातीर आमची सावली बरोबर पायां पोदां येतली म्हणून ती आमकां दिसपाक ना. ही वर्सुकी घडणूक कांय खिणां पुरती आसता. लोकां मदीं मळबांतल्या घडणुकां विशीं रूची वाडची म्हणून ही घडणूक ‘नो शॅडो डे’ म्हणून मनयतात.
गोंयांत ही घडणूक सादारण 12.33 (34) वरांचेर घडटली. भुगोलीक आनी विज्ञानीक नदरेन पळयल्यार ही घडणूक 12 वरांचेर घडपाक फावो. पूण भारताचो ‘टायम झोन’ 82.5 अंश रेखांश मानला आनी गोंय 74.1 रेखांशाचेर आसा. म्हणजे 8.4 अंश फरक जाता. सूर्याचीं किर्णां एक अंश फिरपाक 4 मिनिटां घेतात. ह्या हिशोबान हो फरक 33- 34 मिनिटां जाता.
धर्तरीचो आस 23.5 अंशान तिरपो आसा. ते खातीर धर्तरी सूर्याच्या भोंवतणीं प्रदक्षिणा घालतना ताचीं किर्णां उत्तर- दक्षीण, दक्षीण-उत्तर अशे फेरे मारतात. उत्तर अर्दगोलांत 23.5 अंश अक्षांश कर्क- वृत्ता मेरेन पावतात तर दक्षिणेंत 23.5 अंश मकर-वृत्ता मेरेन पावतात. त्या अर्थान उत्तर 23.5 अंश कर्कवृत्त आनी दक्षीण 23.5 अंश मकरवृत्त ह्यांचे मदल्या प्रदेशांच्या माथ्या वयल्यान सूर्य दोन खेपो पासयो मारता. तशेंच दोन वेळा विषुववृत्ताच्या वयर येता.
21- 22 मार्चाक सूर्य विषुववृत्ताचेर पाविल्लो आनी उत्तर दिकेन फुडें वचपाक लागिल्लो. 21 जूनाक कर्कवृत्ताचेर पावतलो. गोंय 15.3 अंश अक्षांशाचेर आसा. मुंबय 19 अंश अक्षांशाचेर आसा. मुंबयक 15 मेक शून्य छाया दीस जातलो. बंगलुरू (अक्षांश 13 अंश) विषुववृत्ताच्या लागीं आशिल्ल्यान थंय 25 एप्रिलाक जालो. दिल्ली 28.7 अक्षांशाचेर पडटा. म्हणजे 23.5 अंशाच्या भायर पडटा. सूर्य तांच्या माथ्यार केन्नाच येवपाक ना. परतीचे वाटेन सूर्य गोंयच्या माथ्यार केन्ना पावतलो तो हिशोब करूया. सूर्याचीं किर्णां 21 जूनाक कर्कवृत्त वयल्यान परतूपाक लागतली. 2 मे ते 21 जून 51 दीस जातात. ते हिशोबान आगश्टाच्या 10 तारखेक परत गोंयच्या माथ्यार येतलो. पूण तेन्ना पावसाचे दीस आसतात. सूर्याचें दर्शन जावपाची शक्यताय उणें आसता.
शाळेंत वचपी भुरग्यांक अश्या अंतराळ घडणुकांची जाणविकाय करून विशयाची रूची वाडपाक मजत जाता. तशेंच जाण्ट्यांनीय अश्या घडणुकींत वाटो घेवन भुरग्यांची उमेद वाडोवची.

विज्ञानदूत श्रीकांत शंभू नागवेंकार
9096512359