आनीक कितलें सोंसपाचें?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

समाजांत वाद, विचारसरण्यो आसच्यो. त्यो बाळगून कामूय करचें. पूण कायद्यान. चळवळीन हिंसक मोडण घेवप चुकीचें.

छत्तीसगडांतल्या दंतेवाडांत 10 पुलीस आनी तांचो ड्रायव्हर मेळून 11 जाणांक मरण आयलें. नक्षलवाद्यांच्या हल्ल्याचो हो परिणाम. ह्या जिल्ह्यांत असले हल्ले नवे न्हय. फाटल्या 50 वर्सां परस चड काळ हो रक्तखेव चल्ला. कितल्याशाच पुलिसांक, जवानांक मरण आयलां. बुधवारा जालो तो हल्लो 50 किल आयईडी वापरून केल्लो. जिल्हो राखीव दळाच्या (डीआरजी) ह्या जवानांचे अवशेश आनी गाडयेचे कुडके 60 मिटर अंतराचेर उसळ्ळे. रस्त्यार सात फूट खोल फोंडकूल पडलें. हाचे वयल्यान ह्या स्फोटाची खरसाण लक्षांत येतली. फाटले चार दीस हे नक्षलवादी पुलिसांक मारपाक सोदताले, अशी खबर आतां भायर सरल्या. शहीद जाला, तो दंतेवाडाचो सगल्यांत बळिश्ट पुलीस पंगड. तातूंत आत्मसमर्पण केल्ले नक्षलवादीय आशिल्ले. तांच्याच रागान हो हल्लो जाला आसतलो. नक्षलवादान आतां मेरेन मोलादीक जीव आनी संपत्त काबार केल्या. एका अदमासा प्रमाण सात हजारां वयर पुलिसांक हल्ल्यांत मरण आयलां. हो नक्षलवाद सांसणाचो सोंपोवपाक कितें करपाक मेळटलें, हाचेर आतां विचार जावंक जाय.
नक्षलवाद म्हणल्यार कितें? पाकिस्तानांत आतंकवाद आसा, तसलोच हो प्रकार. अस्तंत बंगालांत 1960 च्या दशकांत चारु मुजूमदार हांणी थंयच्या जुलमी भाटकारां आड आंदोलन केल्लें. त्या गांवाचें नांव नक्षलबारी. उपरांत ह्या आंदोलनाक ‘नक्षलवाद’ अशें लोक म्हणपाक लागलें. समाजीक आनी अर्थीक विशमतायेक लागून सुरू जाल्लें हें आंदोलन सुरवेक हिंसक नाशिल्लें. मात, प्रत्येक गजालींत कांय काळान अप्रवृत्ती घुसतात आनी चळवळीची वाट लायतात. हांगाय तशेंच जालें. 1970 च्या दशकांत नक्षलवादान उग्र रुप घेतलें आनी आतां तांच्यो भोवतेक गजाली ह्यो हिंसकूच आसतात. पुलीस, निम लश्करी दळाचे पंगड हांणी ही चळवळ सोंपोवपाक शेंकड्यांनी फावटी यत्न केल्यात. तांकां कांय फावटी यशूय आयलां. शेंकड्यांनी नक्षलवाद्यांनी आत्मसमर्पण केलां. तरीय हो नक्षलवाद अजून जिवो आसा आनी अदीमदीं नखलामी करता. हातूंत मरतात ते मात निश्पाप पुलीस, जवान. माओवादी विचारसरणीच्या आदल्या नक्षलवाद्यां मदीं आतां वेगवेगळ्या विचारांचे लोक मिस्तुराद जाल्ल्यान हे चळवळीचो नेमको हेतू कितें तें कळना जालां. थळाव्या आदिवासींच्या हक्कां कडेन आडनदर केली, तशेंच जांकां सरकार पळय पसून ना, अश्या लोकांच्या हक्कां खातीर आमी लढटात, अशें ते सांगतात. मात, ते खातीर हिंसक मार्ग कित्याक आपणावंक जाय, तें कळना. आयज न्हय, तर हाचे पयलींय जे पुलीस शहीद जाल्यात, तातूंतले कांय जाण आदीं नक्षलवादी आशिल्ले. ते सगलें सोडून मुखेल प्रवाहांत आयिल्ले. आयज सरकारी नोकरी करून ते जीण जगतात. तांचेर नक्षलवाद्यांचो राग, म्हणटकच हो सुडाचो प्रकार जालो. चुकीची वाट सोडून बऱ्या मार्गाक लागिल्ल्यांक जिवेशीं मारप ही कसली विचारसरणी?
सरकाराच्या मता प्रमाण, 11 राज्यांतल्या 90 जिल्ह्यांनी ही चळवळ पातळ्ळ्या. एकामेकांची मतां पटनाशिल्ले नक्षलवादी तातूंत आसात. खास करून महाराष्ट्र, झारखंड, अस्तंत बंगाल, ओडिशा, आंध्र, छत्तीसगढ, बिहारांत ते मदींच तकली वयर काडटात. ते रानांनीच रावतात. तांच्या वाठाराक ‘रेड काॅरिडोर’ अशें सरकारान नांव दिलां. चंबळ वाठारांत आदल्या तेंपार डाकू रावताले. येवपी वचपी लोकांक लुट्टाले. हिंदी सिनेमांनी तांकां अज्रंवर केले. ते डाकू सोंपले, तशे नक्षलवादीय एक दीस सोंपतले, पूण ते खातीर सरकारी पांवड्याचेर यत्न जावंक जाय. तांकां आधुनिक शस्त्रां खंयच्यान मेळटात, ताचो सोद घेवपाक जाय. तांची शस्त्रांची रसद तोडली जाल्यार अर्दो नक्षलवाद सोंपतलो. तांकां सहानुभूती आशिल्लो एक व्हडलो वर्ग समाजांत आसा. हातूंत फक्त रानांनी रावपी आदिवासी समाजूच ना. तर तांचे परस चड शारांनी रावपी लोकांचो आसा. रानांनी रावपी कांय लोक पयशांचे आशेन वा जिवाच्या भयान तांचे खबरे म्हूण वावुरतात. ही दंतेवाडाची म्हायतीय तांणीच नक्षलवाद्यांक दिल्या आसतली. नाजाल्यार नक्षलवाद्यांच्या ल्हानश्या पंगडाक सशस्त्र पुलिसांचेर आधुनिक पद्दतीन हल्लो करप तशें सोंपें नाशिल्लें. समाजांत वाद, विचारसरण्यो आसच्यो. त्यो बाळगून कामूय करचें. पूण कायद्यान. चळवळीन हिंसक मोडण घेवप चुकीचें. आपले विचार पटनात मार ताका, विरोध करता उडय ताका बंदखणींत. एकमेकां कडेन संघर्श, सूड… दोन रेडे झगडटात आनी चिड्डता तांच्या पांयां पोंदचें तण. नक्षलवादाक लागून आनीक कितले जीव वगडायतले आमी? ठोस अशी कृती करून हो हिंसक नक्षलवाद सोंपोवप, होच आतां एक उपाय उरला.