भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कोंकणीच्या पेपरांनी खंय भरपूर चुको जाल्यो म्हणपाचें आयकूंक आयलें. ह्या पेपरांतलो ‘खिणां हें नांव कशें पडलें’ म्हणपाचो एक प्रश्न समाज माध्यमाचेर कोणेतरी घाल्लो दिसता. खीण वा खिणां हाचे जायते अर्थ जावं येतात. खीणभर विचार केल्यार कळटलें मारांचीं खिणां कुडीर जायतो तेंप उरतात. आतां हांकां खंयची खिणां जाय तें पळोवचें पडटलें. खरें म्हणल्यार शिक्षण खात्यान चुको सोदून दियात आनी मार्क घेयात म्हूण सांगूक जाय आसलें. विद्यार्थ्यांक पेपरांनी आशिल्ल्यो चुकी सोदूंक कळटा जाल्यार कळटलें आसलें. कितल्या भुरग्यांक चुकी जाल्या म्हणपाचें कळ्ळें? भुरग्यांक कळ्ळें काय तांच्या पालकांक तेंय कळप गरजेचें. कारण आज कोंकणी घेवन एम ए जाल्ल्यांक लेगीत कोंकणी सारकी बरोवंक कळना. बाबा कोंकणीकूय व्याकरण लागता म्हणपाचें तांकां सांगचें पडटा. कांय जाणांक तर चुकी दाखोवन दिल्यार राग येता. आमी कोंकणी बरोवपाचेंच सोडटा म्हणपाचें तांचे कडसून आयकूंक मेळटा. जशें कितें हेर भासांक व्याकरण लागना. अशे वेळार धावेचे भुरगे जर चुकी सोदून काडटात जाल्यार तांची तोखणाक करता तितली उणीच म्हणची पडटली.
कोंकणी म्हणली म्हणजे ती कशीय बरोवंक येता असोच कांय जाणांचो समज जाल्लो आसा. बरयतल्यांचोच न्ही तर शिकयतल्यांचोय तोच समज. हाकाच लागून कोंकणी कोणेय शिकोवंक येता अशें तांचें मत. चडश्या शाळांनी कोंकणी शिकोवंक कोणाक नेमतात तें पळोवपा सारकें. जे कोण चड जाल्यात आनी घरा धाडचे पडटात तांकां कामार कशेतरी दवरचे म्हणून कोंकणी शिकोवंक लायतात. हिंदी वा मराठी शिकयतल्याक तास उणे जातात ते भरून काडपाक कोंकणी शिकय म्हूण सांगतात. तांचे नदरेन सगळें एकूच. बाबा हिंदीचें व्याकरण वेगळें, मराठीचें वेगळें, कोंकणीचें वेगळें हें तांकां खबरूच आसना. आनी शिकोवप्यांक कितें, तांकां तरी खबर आसता? आनी खबर आसलें तरी ते कित्याक सांगतले, तांकां पगार जाय न्ही. भुरग्यांचें शिक्षण मागीर खंयूय पावूं. कांय जाणांचो असोय समज आसता जे कोंकणी उलयतात तांकां ती शिकोवंकूय कळटा. मागीर कोणूय क्रिस्तांव टिचर आसल्यार ताच्या माथ्यार कोंकणी मारलीच. परिणाम जावपाचो तोच जातलो न्ही. कोंकणी शिकपी भुरग्यांक बारावी मेरेन र्हस्व- दीर्घ, व्याकरण खबर आसना. आमी हें आयकुंकूच ना म्हणपाचे सांगतात ते.
मनोहरबाबांची एक कविता आसा. ते कवितेंत मनोहरराय सांगतात, जांकां जें कळना तांकां त्या खात्याचो मंत्री करचो. जाका आरोग्याचें ज्ञान ना ताका आरोग्यमंत्री, जाका शिक्षणांतलें कांय कळना ताका शिक्षणमंत्री आनी जाका कांयच कळना ताका मुख्यमंत्री करचो. शाळा चलयतल्यांनी ही कविता वाचल्या आसूंक जाय. देखून तर ते व्याकरण कळनाशिल्ल्याक भास शिकोवंक सांगतात. कोंकणी कळ नाशिल्ल्या कडेन कोंकणी सोपयतात. तांका कशें कळना, ते आमची भास सोंपयतात.
कोंकणीचो पेपर जाणें काडला तो असलोच कोणूय तरी आसूंक जाय अशें दिसता. ताचो समज आसतलो, कोंकणी ती. चलता कितेंय. मुरगांवचें मरगांव जालें वा वेर्णाचें वरणा जालें तरी लोक खपोवन घेतात तशेच हेंय घेतले भुरगे खपोवन. आनी जालेंच कितेंय जाल्यार एक- दोन मार्क दिवपाचे. आमकां सावड्डेचें सानवर्डेम आनी कुडचडेंचें कुडिचिरेंम चलता जाल्यार रिवणाचें खिणां जाल्यार कितें जालें? गोंयांत सगळें कितें चलता असोच सगळ्यांचो समज. फकत पेपरांनी मार्क मेळोवचे आसतात म्हणून इल्लो बोवाळ. नासल्यार ह्यो असल्यो चुकी आमी दिसपट्टे पळेत आसतात आनी मोन्यांनी सोशीत आसतात. मनोहरबाब एके कवितेंत म्हणटात, ‘हीं घरां न्ही, हीं थडीं. जातूंत रावतात, जितीं जिवीं मडीं.’ आज आमी मोन्यांनी सगळें पळेत जगतात तेन्ना हे ओळींची याद जाले बगर कशी रावत?
खरें म्हणल्यार आमची भास आनी आमचें शिक्षण जाग्यार घालूंक आमी पेटून उठपाची गरज आसली. खंयच्याय राज्यांत जर नांवांच्यो अश्यो भयोभयो केल्ल्यो जाल्यार थंय व्हडलीं निदर्शनां जावपाचीं. एका दिसा भितर सगळ्यो चुकी जाग्यार घालूंक लावपाचे ते लोक. आमकां आसा इतलो मोग आमचे भाशेचो? आशिल्लो जाल्यार आमी वोगी बसपाचे? चड पयस नाका. हालींच
कारवाराक नागरी कोंकणीचेर कोणेतरी माथेफिरून काळें फासलें आनी शांत कारवारकार रस्त्यार आयले. जो मेरेन परतीं नागरी कोंकणींतल्यान नांवां रंगयलीं नात तो मेरेन ते शांत बसले नात.
आनी आमी गोंयकार, सुशेगाद. करना थंय नांवांच्यो भोयो. कोणाक पडलां?
सरकार घालतलें सगळें जाग्यार आज नासल्यार फाल्यां. कोणतरी वर्तमानपत्राचेर बरोवन आपणाली तिडक उगतायतलो, कोण समाज माध्यमांचेर घालून ‘लायक्स’ घेतलो आनी वोगी बसतलो. दोन दिसांनी सगळेच विसरतले. बाकीच्यांक तर पडिल्लेंच ना. सगळ्यांक हें खबर आसा देखून हातूंत फरक पडना. आतां पेपराच्या निमतान जायना, लोक जागे जाल्यात काय दिसता. ताणीं फकत एका पेपरा पुरतेच जागरूक राव नासतना शाळां बाबतींतूय जागरूक रावचें. शाळांनी कोंकणी कोण शिकयता, कशी शिकयता ताचेर लक्ष दवरचें. सरकारी तशेंच खाजगी शाळांनीय. धडो हो धडोच उरतलो ताचो धोडो जावचो ना म्हणपाचेर लक्ष दिवचें. आनी शिक्षण खात्यानूय चुकी सोदात मार्क घेयात सुरू केल्यार बरें. त्या निमतान तरी चुकी सुदारल्यार सुदारल्यो.
आमी जागरूक रावनात ही आमची चूक. आनी हे आमचे चुकीचो कोणूय फायदो घेता आसत जाल्यार दुसर्याक दोश दिवन जावचो ना. आमी जो मेरेन सारके लक्ष दवरचे नात, चूक करतल्याक जाप विचारचे नात तो मेरेन हें अशेंच घडटलें घडत रावतलें. आमी शेजारच्यां कडल्यान इल्लें शिकचेली गरज आसा.
–
अभयकुमार वेलिंगकार
9423884687
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
