भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मध्य प्रदेशांतल्या इंदुरा लागसार 250 किलोमिटर अंतराचेर आदिवासी वाठारांत, कट्टीवाडो हांगा नूरजहाँ प्रजातीचो आंबो
आसा. हापूसाक आंब्याचो राजा म्हणटात, तर नूरजहाँ जात ही आंब्याची राणी. देशांतलें हें एकसूरें नूहजहाँ आंब्याचें थळ. हें मूळ अफगाणिस्तानांतलें. हांगा पयलीं खूब झाडां आशिल्लीं. आयज फक्त नूरजहाँ प्रजातीचीं आठ रुख उरल्यात. ह्या आंब्याचें वजन सुमार 3 ते 4 कील आसता.फकत वजनाक लागून लोक कितलेय पयशे दिवन आंबो विकतें घेवपाक तयार आसतात. खास करून ह्या आंब्याचें वजन आतां उणें जायत आसा, वांगडा झाडांचोय आंकडोय. हवामानांतल्या बदलाचो हो परिणाम आसूं येता.
ह्या वाठारांतलो आंब्याचो एक व्हडलो उत्पादक शिवराजसिंह जाधव हाणें आपले बागेंतल्यान सगळ्यांत चड 3 कील 80 ग्राम नूरजहाँ आंबो 2 हजार रुपयांक विकला.
एकूणच आतां आंबोच न्हय तर पोरण्यां फळांच्या जातींचेर लक्ष दिवंक जाय, चार- पांच दशकां आदीं लेगीत गांवांत आंब्याचे जायते प्रकार आशिल्ले, आयज तांचे प्रमाण उणें जालां. वाचप्यांनी फाटल्या काळांत वळून पळयल्यार तांकां हें हांवें सांगपाची गरज ना. कांय गांवांतल्यो गांवठी आंब्याच्यो जाती ना जावपाक लागल्यात. तांकां वाचवप हें सगळ्यांचें कर्तव्य. आंब्याची रुचय उणावपाक लागल्या. कारण कृत्रिम तरेन पिकोवन ते बाजारांत हाडटात. कारण झटपट पयसो. सरकार, फळां मोगींनी हाचेर विचार करचो आनी आमच्या फळांच्यो आदल्यो प्रजाती तिगोवच्यो, वाडोवच्यो.
पाकिस्तानांतली म्हारगाय
पाकिस्तानांत म्हारगाय मळबाक तेंकल्या आनी लोकांक जगप कठीण जालां. हाका दोन कारणां आसात. एक अर्थीक अस्थिरताय आनी दुसरी राजकी अस्थिरताय. ताका लागून म्हारगायेच्या नांकांत दावें घालप शक्य जायना. पाकिस्तानांत म्हारगायेचो दर 47 टक्क्यां मेरेन पावलां. लोकांक गरजेच्यो वस्तू मेळनात, इतलेंच न्हय, वखदां लेगीत दुर्मीळ जायत आसात. सरकारा कडेन कांय दीस पावतलें इतलेंच परकी चलन आसा. जायत्यो कंपनीं बंद जाल्यात आनी बेकारी वाडल्या.
पाकिस्तानाचें मुखेल अन्न गंव. ताचो व्हडलो उणाव आसा, गंवाचे पीठ घेवपाक लोक रांको लायतात आनी खेटाखेट लागून जायत्या जाणांचो जीव पसून गेला. भुकेक लागून गुन्यांव वाडल्यात. चोरी तशेंच घरफोडी वाडल्यात. आतां परिस्थिती हाता भायर वचपाक लागल्या. देखून पाकिस्तान आतां दिवाळे काडपाचे वाटेर उबो आसा.
पाकिस्तानांत जायतीं वर्सां राजकी अस्थिरताय आसा. हाचे भायर चीन आनी हेर जायत्या देशांतल्यान घेतिल्ल्या रिणाचे दोंगर आसात. ते कशें फारीक करतले? वीज निर्मितीचोय प्रस्न उप्रासला. आतां पाकिस्तानांतल्या लोकांक कळ्ळां की देश चलोवप इतलें सोंपें न्हय. शेतवड, उदका पुरवण, बेकारी, संरक्षण आनी आत्मनिर्भरताय…. सगळ्या मळार सारकेंच मुखार वचपाचें आसता. रीण घेवप ही पाकिस्तानाची व्हडली चूक. ताणें परकी रिणाचो व्हडलो दोंगर उबारलो. तशेंच देशांतल्या सगळ्या मळां कडेन फावो तें लक्ष दिवंक ना. ताका लागून पाकिस्तानाचें आयज खरें ना. हेर देशांनीय हाचो विचार करपाक जाय. नाका थंय पयसो खर्च करूंक जायना. लोक अर्थीक नदरेन सुदारले जाल्यार देश वयर सरता, हें कोणे विसरचें न्हय.
234 धरणां धोक्याचीं
संसदीय समितीन केल्ल्या शिफारशी प्रमाण देशांतल्या 234 धरणांची स्थिती धोक्याची आसा. हे समितीन हीं धोक्याचीं धरणां पुरोवपाची शिफारस केल्या, अशी खबर हालींच वाचली. देशांत वट्ट धरणांची संख्या 5234 इतली आसा. हातूंतलीं चडशीं धरणां महाराष्ट्रांत आसात. 2394. ताचे उपरांत मध्य प्रदेश आनी गुजरात हांचो क्रमांक आसा.
संसदीय समितीच्या शिफारशी प्रमाण राज्य सरकाराचो सल्लो घेवन बेगीनूच हीं धोक्याचीं धरणां बंद करपाचो निर्णय जलशक्ती मंत्रालय घेतलें. हीं धरणां बंद जालीं जाल्यार हजारांनी लोकांचीं शेतां, भाटां, पोरसां धोक्यांत येतली. धरणां फुटल्यारुय लुकसाण जावं येता. तेन्ना सगल्या राज्य सरकारांनी अशा धरणांची नांवां जाहीर करचीं. म्हणजे लोकांक सादूर रावपाक मेळटलें. हीं धरणां सामकींच धोक्याचीं जाल्यांत, काय दुरुस्त करपाक मेळटलीं, हाचोय अभ्यास जावचो. हीं फक्त धरणां, काय बांदांचोय तातूंत आसपाव आसा, तेंय कळचें.
शांताराम वाघ
9623452553
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
