भांगरभूंय | प्रतिनिधी
संवसारांतल्या खंयच्याय मनशा खातीर सगल्यांत प्रिय आनी भोव महत्त्वाची गजाल जर खंयची आसत जाल्यार ती म्हळ्यार स्वातंत्र्य. आमकां कोणाच्याच नियंत्रणा खाला, चेपणा खाला, अधिपत्या खाला रावपाक आवडना. आमच्या देशांत लेगीत साबार विदेशी राजवटींनी जायतीं वर्सां आपलें राज्य केलें आनी ताचे आड झुजून आमी स्वताक स्वातंत्र्य मेळोवन दिलें. हाचे वेल्यानूच स्वातंत्र्याची व्हडविकाय लक्षांत येता. स्वतंत्र वातावरणांतूच मनीस खर्या अर्थान स्वताची अभिव्यक्ती करपाक शकता. मनशाची पुराय शक्त, कौशल्य, अणभव, विचार, कल्पनाशक्त, सर्जनशीलता हांचो पुरायपणान वापर जावपाक जाय आसत जाल्यार मनशाक पुराय स्वातंत्र्य मेळप खूप म्हत्त्वाचें. अशें हें स्वातंत्र्य आपल्याक मेळना अशी कागाळ जायते खेपे वेगवेगळ्या लोकां कडल्यान आयकुपाक मेळटा. पुण हें स्वातंत्र्य मेळ्ळे उपरांत आमी ताचें कितें करतात हो ताचेय परस चड म्हत्त्वाचो विचार.
स्वातंत्र्य ह्या उतराचो जेन्ना आमी उल्लेख करतात तेन्ना मुळात स्वातंत्र्य म्हळ्यार किते हाचो विचार अदिक म्हत्त्वाचो थारता. आपल्याक जाय ते करपाक, उलोवपाक, चिंतपाक, सांगपाक, मांडपाक मेळचें म्हळ्यार स्वातंत्र्य असो एक सर्वसादारण विचार म्हणपाक शकतात. मात, अशें हें स्वातंत्र्य अणभवतना आमी हेरांच्याय स्वातंत्र्याचो विचार करपाक जाय. स्वातंत्र्य म्हळ्यार स्वैराचार न्हय ही गजाल आमी मतींत दवरपाक जाय. स्वातंत्र्य कितलेशेच स्तरा वेले आनी पावंड्या वेले आसता. मानसीक, शारीरिक, वैचारिक, भावनिक, कृतीचे, आचाराचे, धर्मिक, शैक्षणीक, अर्थीक, समाजीक, राजकी आनी हेर अशा जायत्या स्वरूपाचें स्वातंत्र्य आमचे जिणेंत आसता. खंयच्या तरी एकाच न्हय जाल्यार ह्या सगल्याच प्रकारचे स्वातंत्र्य जेन्ना मनीस अणभवपाक शकता तेन्नाच ताका खर्या अर्थान आमी स्वातंत्र्य म्हणपाक शकतात.
मनीस फकत शरीरान स्वतंत्र आसलो म्हूण जायना. मनान, विचारान लेगीत ताका स्वतंत्रताय आसपाक जाय. अशे हे आपले विचार परगटावपाचें स्वातंत्र्य ताका आसपाक जाय. धर्माचें, परंपरांचें, आपल्या आवडीच्या कृतींक पाळो दिवपाचें स्वातंत्र्य मनशाक आसपाक जाय. अर्थिक मळार पयसो जोडपाचेंच न्हय जाल्यार तो मोडपाचें लेगीत स्वातंत्र्य मेळपाक जाय. आपल्या मना प्रमाण आवडीचें शिक्षण घेवपाचें आनी उपरांत आवडीच्या क्षेत्रांत वावर करपाचें स्वातंत्र्य मनशाक जर मेळ्ळें जाल्यार ताच्या स्वातंत्र्याक अर्थ प्राप्त जातलो.
पूण अशें हें स्वातंत्र्य जरी मनशाक मेळ्ळें तरी लेगीत एक महत्त्वाचो मुद्दो उप्रासता तो म्हळ्यार ह्या स्वातंत्र्या वांगडा येवपी जापसालकी. अधिकार आनी जबाबदारी जशी वांगडाच येतात त्याच प्रमाण स्वातंत्र्य आनी जबाबदारी लेगीत वांगडाच येतात. स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत सगल्यांत आदीं जी एक जापसालदारकी मनशाच्या खांद्यार येता ती म्हळ्यार निर्णय घेवपाच्या क्षमतेची. कसलेंय स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत आमी त्या स्वातंत्र्याचें कितें करतात हो निर्णय घेवपाची तांक मनशा कडेन आसपाक जाय. मेळिल्ल्या स्वातंत्र्याचो खरो अर्थ कळिल्लो आसा काय ना हाची जाणविकाय मनशा कडेन आसपाक जाय. जर मेळिल्ल्या स्वातंत्र्याचो अर्थच मनशाक वा समाजाक कळ्ळो ना जाल्यार त्या स्वातंत्र्याक कायच किंमत उरना. म्हान कवी सुरेश भट आपणाल्या उष:काल होता होता हे कवितेत ‘आसवेच स्वातंत्र्याची आम्हाला मिळाली’ अशें म्हणटात. देशाक जेन्ना राजकी स्वातंत्र्य मेळ्ळें तेन्ना देशांतल्या जायत्या लोकांची हीच अवस्था आशिल्ली. देखूनच जायत्या सुटके झुजार्यांनी म्हणिल्लें की देशाक स्वातंत्र्य मेळोवन दिवचे आदी संस्कार दिवप चड गरजेचें आसा.
स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत येवपी जापसालकेची दुसरी गजाल म्हळ्यार कृती. एखादी कृती करपाचें आमकां स्वातंत्र्य आसता मात ती कृती आमी करतात काय ना हें खूप म्हत्त्वाचें थारता. पारतंत्र्यात कांय गजाली आमी सहजपणान करपाक शकनात मात स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत तरी तें आमी करतात व्हय ? स्वातंत्र्य मेळिल्ल्या मनशान नाविन्या वरवीं जायत्यो गजाली करपाक जाय. जेन्ना स्वातंत्र्य नासता तेन्ना मनशाक आपल्या विचारान कृती करपाची संद मेळना. मात, अशी संद जेन्ना ताचे लागीं येता तेन्ना मात ताणे ती वगडायनासतना आपले कृतीतल्यान आपलें नाविन्य दाखोवन दिवपाक जाय. आपुण कितें वेगळें करपाक शकता हें दाखोवपाची संद वगडावपाक जायना. हुकुमशाही आशिल्ल्या एखाद्या देशांत लोकांक एकाच साच्यांतलें आयुश्य जगचें पडटा, मात स्वतंत्र देशांत जगपी लोकांनी आपल्या स्वातंत्र्याचो वापर करून आपल्या देशा खातीर कितेंतरी करून दाखोवपाक जाय. आयज आमच्या देशांत अशें करपाची संद दरेकल्या कडेन आसा मात जायते खेपे आमचे लोक विदेशांत वचून आपल्या गिन्यान, अणभव आनी कल्पकतेचो वापर करतात. आमी देशाक स्वातंत्र्य मेळोवन दिल्लें तें हेच खातीर ? ज्या देशान आमचेर राज्य केलें त्याच देशांत वचून आयज आमी स्वेच्छेन तांचे खातीर काम करतात. ही एक प्रकारची स्वताच स्वताचेर लादून घेतिल्ली गुलामगिरी न्हय ?
स्वातंत्र्य जेन्ना आमकां मेळटा तेन्ना तेच वांगडा येता ती आनीक एक म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार संरक्षण. एकदा एका कासवान आपणाल्या कट्ट्याचें वजें जाता म्हण तें काडून वडयलें आनी कांय खिणातच ताका मरण आयलें. जायते खेपे आमचे भोंवतणी आशिल्ल्या जायत्या गजालींक आमी स्वातंत्र्याच्या नांवा खाला काडून वडयतात, मात तशें केल्या उपरांत उप्रासपी परिस्थितीक फुडो करपाची आनी संरक्षण करपाची जापसालदारकी लेगीत घेवची पडटा. स्वातंत्र्य मेळ्ळ्या उपरांत सगल्यांच्यो गरजो भागोवप ही जापसालदारकी लेगीत समजाचेर येता. स्वताक सगल्यां परस वेगळे करून उडयतकच गरजांची पूर्तता करप ही गजाल लेगीत स्वीकारची पडटा. खंयच्याय गजालीचो विस्तार करप ही जबाबदारी स्वातंत्र्या वांगडा येता. स्वातंत्र्य म्हळ्यार फकत अधिकार न्हय जाल्यार एक जापसालदारकी लेगीत. स्वातंत्र्य मेळोवप सोपें मात तिगोवन दवरप भोव कठीण. देखून आमी आमचे जिणेंतल्या स्वातंत्र्याचो आदर राखूया आनी ते प्रमाण योग्य अशी कृती करुया.
प्रा. चिन्मय मधू घैसास
9823728640
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
