भांगरभूंय | प्रतिनिधी
बार बार देखो, हजार बार देखो. गोंयांत आनी पळोवपा सारकें आसा तरी कितें? जे कोण पर्यटक म्हणून येतात ते हीं हजार बार पळोवंकूच तर येता. आनी हे आमचे बारां बंद करूंक पळेतात. तशे थाराव घेतात. आतां बारां खऱ्यानीच बंद केलीं जाल्यार पर्यटक कोणाक पळोवंक येतले काय? गोंयां सारक्यो वेळो, किल्ले, देवळां कितें गोंयां भायर नात तर? गोंय सरकार तर भायलीं देवळां पळोवंक गोंयकारांक मुद्दम धाडटा. स्वता मुख्यमंत्रीय कोल्हापूर, पंढरपूर वता. म्हणटकूच जें बाकी कडेन आसा तेंच पळोवंक पर्यटक गोंयांत कित्याक येतले सांगात. ते आयले जाल्यार बारां पळोंवकूच येतले. म्हणून तर सरकाराक आग्वाद किल्ल्यार बार उगडचें पडलें. तर कांय जाणांचेर बोवाळ पडलो.
आतां बोवाळ घालप्यांनी मात्शें चिंतूंक जाय आसलें सरकाराक जोड खंयच्यान जाता? सरकार लोकांक तिर्थाटनाक खंयच्या पयश्यांनी धाडटा? तिर्थ विकुनूच तर सरकार जोडटा आनी तेच दुडू लोकांच्या तिर्थाटनाक वापरता. नासल्यार गा सरकाराक जोड खंयच्यान जातली? लोकडावना उपरांत सरकारान सगळ्यांत पयलीं कितें उगतें केलें जाणात न्ही. मागीर लोकांक तें कोरोना वयलें वखद दिसूं. पूण सरकाराक रेव्हेन्यू मेळोवपाचें तें एक व्हडलें वखद म्हणचें पडटलें. आनी देखून बार्रां म्हणून तर हीं सरकारां अशें म्हणल्यार अतिताय जावंचिना.
पयलीं तेंपार आमचे कडेन बार्रां नासलीं. आसल्यो त्यो गादयो. तांकांच गुते म्हणुनूय वळखताले. कांय कडेन बुराक आसले. बुराक म्हणल्यार चोरयां सोरो विकपाचो जागो. आतां बार्रांक गादी कित्याक म्हणटाले खबर ना. घडये कोप मारतकूच थंयच लवंडताले आसूंक येता. तशी पयलीं आनीक एक गादी आसली. राजगादी. राजा ज्या सिंहासनाचेर बसतालो ताका गादी म्हणटाले. दोनूय गादयोच पूण एक मानाची आनी दुसरी अपमानाची म्हणची पडटली.
त्या काळार गोंयांत दोन तरांचे लोक सोरो पियेताले. एक वयल्या वर्गांतले जांकां भाटकार म्हणटाले आनी समाजांत जांकां मान आसलो ते लोक आनी दुसरे सामक्या सकयल्या वर्गांतले म्हणल्यार कश्टकरी लोक. मदले म्हणजेच मिडल क्लास लोक सोर्याक सामको भश्ट मानताले. चडशे भाटकार लोक गादयेर वच नासले. ते घरांतूच जेवचे पयलीं इल्लें मारताले. ते बगर तांकां जेवण पच नासलें. जेवण पचूंक सोरो बरो म्हणटाले ते. सोरो जिवाक बरो होच तांचो मंत्र. आनी ते जाणटेपणांतूय बरे ठणठणीत आसताले. कश्टकरी लोक दिसभराचें काम सोंपतकूच घरा वतना इल्लें घेताले. गादयो तांचे खातीरूच आसल्यो म्हणूं येता. वतांवतां गादयेर गेले, कुट्ट केलें आनी तोंड पुशीत वाटेक लागले. ते केन्ना भितर सरले आनी केन्ना भायर पावले कळ लेगीत नासलें. कांय वेळा उपरांत कांय जाणांचे पांय हालताले आनी पुराय रस्तो मापीत ते घरा पावताले वा केन्नाकेन्नाय घरच्यांक तांकां उबारून व्हरचे पडटाले. कांय जाणांचें तोंड सुट्टालें. दिसभर मोने आशिल्ले ते वाठार जागयत आपूण वाड्यार पावलो म्हणपाची जाण करून दिताले. हांतल्यान ते बदनाम जातालेच वांगडाच घरच्यांकूय मान वयर करून वावरूंक दिनासले. घरच्यांक बाबड्यांक बेठेच मनस्ताप जाताले.
मदले लोक ह्या सगळ्या पासून पयस आले. ते केन्ना सोर्याचे वाटेक गेलेनात. तांकां सोऱ्याचो वास लेगीत नाका आसलो. गोंयांत 1970 मेरेन अशीच परिस्थिती आसली म्हणल्यार जाता. उपरांत मात परिस्थिती बदलली. काँग्रेस सरकार सत्तेर आयलें आनी गोंयच्या गादयांची बार्रां जालीं. सरकार बदललें आनी वांगडाच गोंय.
‘एक सरकार गादयेर आयलें
आनी गादयेचें जालें बार
आसूं गांव आसूं शार
घरा शेजरा मेळटा बार.’
बार्रांक प्रतिश्टा आयली. जाणीं केन्ना सोऱ्याचो वास घेवंक नासलो ते बार्राचीं सोपणां चडूंक लागले. गोंय म्हणल्यार सोर्याच्यो न्हंयो व्हांवपी राज्य अशी गोंयची वळख जावंक लागली. गोंयचे लोक उदका जाग्यार सोरोच पियेतात असो देशांतल्या हेर लोकांचो समज जावंक लागलो. पयलीं पियेतात तांचे कडेन लोक वेगळे नदरेन पळेताले. आतां उरफाटें जावंक लागलें. जे पियेनात तांचेकडेन ‘आवंय’ करून पळोवंक लागले. ‘तूं कांयच घेना, कसलो गोंयकार तर तूं?’ असले प्रश्न आयकूंक येवंक लागले. सोरो पियेता तो
प्रतिश्टीत अशीच व्याख्या जाली आनी हाकाच लागून कितलेशेच भुरगे लिव्हर पिड्ड्यार जावन हॉस्पिटलांनी पावले. थोडे वयरूय पावले. पूण अजून लोकां मदीं फरक पडिल्लो दिसना. कितलीं तरी सरकारां आयलीं आनी गेलीं पूण बारां मात वाडत रावलीं. तीं उणीं जालीं नात.
आनी आतां अकस्मात कांय लोकांक बार्रां बंद जावचीशें दिसूंक लागलें. पंचायती तशे थारावूय घेवंक लागल्यो. पूण थाराव घेतले म्हूण तीं खर्यांनीच बंद जातलीं? म्हाका तरी दिसना. फाटीं कोर्टान रस्त्या कुशीचीं बार्रां बंद करात म्हणिल्लें. तीं बंद करपाचीं आसलीं तर तीं तेन्नाच जावं येतालीं. पूण कायद्यांत पळवाटो खूब आसतात. त्योच वापरून तर बार्रां चालू आसात. सरकाराक बार्राचे फायदे कळ्ळ्यात. सोरो हें सरकाराक रेव्हेन्यू मेळोवन दिवपाचें व्हडलें साधन. सोऱ्याचेर कितलोय टॅक्स लायलो तरी कोण बोवाळ करिनात. कारण पियेवपी मनीस आपूण पियेता म्हणपाचें प्रदर्शन करिना. मांस खालें म्हणून कोण हाड गळ्यांत घालून भोंवता तर? पियेवपी तोंड धांपून सगळें फारीक करता. थंय ताका म्हारगाय बी कांयच लागना. आनी सरकाराच्या हेंच पथ्यार पडटा. बार्रां बंद जाल्यार काजी पीक काडप्याक खंयच्यान उत्पन्न मेळटलें? भाटीकार कशे जगतले? पर्यटक कित्याक गोंयांत येतले? पळेयात विचार करून. बार्रां म्हणून बंद करूंक जाता?
अभयकुमार वेलिंगकार
9423884687
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
