भांगरभूंय | प्रतिनिधी
जंय पावस उणो पडटा, तापमान 40 अंशांच्या वयर आसता, अशा सड्यांचेर, रानांनी अचकीत उजो लागपाच्यो घडणुको घडटात. खास करून आफ्रिकेंतल्या देशांनी हें सदचेंच. आमचेय कडेन एप्रील, मे म्हयन्यांत सुकें करड उज्यांत लासता. हो सुर्याच्या रखरखीत वताचो पराक्रम. मात, जाणकारांच्या मतान, अश्या सैमीक उज्याचें प्रमाण फक्त 10 ते 20 टक्के. उरिल्ली टक्केवारी आमच्या, मनशाच्या नांवार. पेट्टी सिगार, विडी उडोवप, रानांत रांदून जेवप (कॅम्प फायर) अशे प्रकार मनीस करीत आयल्यात. विदेशांत, खास करून ब्राझिलांत रानांनी पिकाची लागवड करपी, जमीन हातासपीय ह्या उज्या फाटल्यान आशिल्ल्याचे दावे पर्यावरणमोगींनी केल्यात. चवकशे उपरांत ते सत्य आशिल्ल्याचें सामकार आयलां. कांय म्हयन्यां पयलीं अॅमॅझोन रानांक व्हडलो ‘वणवो’ पेटिल्लो ताका काय बिल्डर, कारखानदार जापसालदार आशिल्ले, असो आरोप जाल्लो. म्हणल्यार फार्महावस, कारखानो उबारपाक उजो लावन जमीन बळकावप वा सगलें शांत जालें काय ती विकत घेवप. हातूंत थंयचीं सरकारां पसून वांटेकार आसपाची शक्यताय न्हयकारपाक येना.
आमच्या गोंयांत फाटल्या 96 वरांनी तणाक, शेतांक, रानांक, काजू बागायतींक, दोंगरांक उजो लागपाच्यो 178 घडणुको घडल्यात. सांताक्रूझाची कालची घडणूक सामकी ताजी. ह्या दुर्घटनांनी कोट्यांनी रुपयांचें लुकसाण जालां. हवामान खात्याच्या मतान, तापमान वाडटकच हवेंतली ओलसाण कमी जाता आनी अचकीत करड, तण पेट घेता. तातूंत दनपरां वारो आशिल्ल्यान उजो खिणाभितर हॅक्टराचे हॅक्टर जमीन खाता. हाचे आदींय असो उजो लागला, मात अंदूं हें प्रमाण इल्लें चडूच जालां, अशें हवामान शास्त्रज्ञांचें मत. फेब्रुवारी तापलो. म्हणटकच हो मार्च, फुडलो एप्रील आनी मे….. अंदूं केन्ना न्हय तितली गर्मी सोंसची पडूं येता. हवेंतली ओलसाण रात ते फांतोड मेरेन वाडटा, हवाय थंड आसता. ताका लागून फांतोडेर शीं आनी दीसभर वताचो रखरख. कांय दिसांनी सकाळची थंडी गायब जातली आनी तापमान पेट्टलें. सध्याच तें 36 ते 38 अंश सेल्सियसाचेर पावलां. उजो पालोवपी दळाक फाटले कांय दीस घाम गळोवचो पडलो. फुडले दोन म्हयने तांची सत्वपरिक्षा आसतली!
सत्तरींत साट्रें दोंगर, चरवणें, चोर्ला, पारवड ह्या वाठारांनी उजो लागपाच्यो घडणुको जाल्यो. साट्रेंचो दोंगर तर तीन दीस रसरसतालो, भगभगतालो. हाचे फाटल्यान घातपात आसा, असो दुबाव रानां मंत्री विश्वजीत राणे हांणी उक्तायला. तांचें म्हणणें सामकेंच भायर उडोवपाक मेळचें ना. रानांनी पिकाची लागवड करपी, जमनीचेर दोळो आशिल्ली व्यक्ती हाचे फाटल्यान आसपाक शकता. करड लासपाक कोणे घाल्लो उजो हाता भायर गेल्लोय आसूं येता. काजींनी, बागायतींनी, रानांनी जळोव, शिरपुटां हाडपाक वचपी लोकांची निश्काळजीय न्हयकारू नजं. सादी विडी अर्दवट पालोवन उडयिल्ल्यान शेत, रानां पेटपाच्यो घडणुको घडल्यात. अर्थांत सैमीक कारणांनीय हो उजो लागला आसूं येता. पूण उजो पालोवपी दळान आनी सरकाराच्या हेर यंत्रणांनी हाचे फाटलीं नेमकीं कारणां सोदून उपाय येवजण घेवपाक जाय.
सत्तरींत परत उजो लागल्यार नौदळाच्या हेलिकाॅप्टरांची मजत घेतले. वरिश्ठ रानां अधिकारी तांच्या संपर्कांत आसात. नौदळान हालींच थंय हवाई पळोवणी करून अजून आठ जाग्यांचेर उजो धुमसता, अशें म्हणलां. जर हाचे फाटल्यान खरेंच कोण आसा जाल्यार ताची खोलायेन चवकशी जावची. दोशींक ख्यास्त मेळची. कारण गोंयांत फाटल्या कांय वर्सां सावन जमनी विकपाचे प्रकार वाडल्यात. राज्यांतले दोंगर बोडकावपाचें काम नेटान चल्लां, अशें पर्यावरणमोगींचें मत. कांय कडेन बेकायदेशीर रितीनूय जमीन घेवपाचे यत्न जाल्यात आसतले. हालींच जमीन बळकावपाचें प्रकरण उक्ताडार आयलां, ताचे वयल्यान हो अदमास येता. दर्यावेळांच्या सरभोंवतणी रावपाची आवड आसता, तशीच थोड्यांक रानांनी वचपाचीय!! कांस करप, फोटोग्राफी करप…. असले वेगवेगळे ‘छंद’ आशिल्ल्या एक- दोगांची तरी रानांनी फार्म हावसां आसतात. सगलींच बेकायदेशीर अशें कोणे समजूचें न्हय. जंय उजो लागला, थंय आनीक कांय म्हयन्यांनी रानां अधिकाऱ्यांनी पासय मारल्यार, उजो लागपाची घडणूक सैमिक काय असैमिक तें सिद्ध जातलें.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
