भांगरभूंय | प्रतिनिधी
संवसारभर आयज 3 मार्चाक रानांजीव दीस मनयतात. हो दीस मनोवपा फाटलो मुखेल हेत म्हळ्यार रानवटी जनावरांची
शिकार बंद करप आनी तांच्यो प्रजाती सांबाळप. 1970 च्या सुमाराक रानवटी जनावरांची शिकार आनी वेपार हांचें प्रमाण वाडूंक लागलें. हें इतलें वाडलां की ह्या रानवटी जनावरांतले जायते प्राणी विलुप्त जाल्यात म्हणजे सदां खातीर ना जाल्यात. हे विशीं जागृताय निर्माण करपाक संयुक्त राश्ट्रांनी (युएनओ) रानाजीव दीस मनोवपाचें थारायलें. त्या दिसा रानवटी जनावरांची राखण, तांचें संवर्धन आनी सैमाचे साखळींत तांचें म्हत्व ह्या विशयांचेर लोकजागृताय कार्यावळी घडोवन हाडटात. हो दीस म्हत्वाचो आसा, कारण 80 देशांनी 3 मार्च 1973 दिसा संकश्टांतल्या रानवटी जनावरांच्या आंतरराश्ट्रीय वेपाराचेर बंदी घालपाच्या कायद्याक मान्यताय दिली.
रानवटी जनावरांची शिकार तशेंच तांची आनी दुर्मिळ वनस्पतींची चोरयेचो वेपार हो एक मुखेल प्रस्न जाला. भारतांतच न्हय तर संवसारभर ही एक व्हडली समस्या जाल्या. एके वटेन रानां उणी जायत आसात आनी दुसरे वटेन शिकार आनी वेपाराक लागून रानवटी जनावरां ना जावपाक लागल्यात. सैमाच्या गिरेस्त दायजांत रानवटी जनावरां केंद्रस्थानी आसात. बंगाल वाग, आशियाई एकशिंगी गेंडे, भारतीय मोर आनी हेर अशा खाशेल्या रानवटी जनावरांक हें रान सुरक्षीत रावपाचें थळ. पूण आतां मनशाच्या अतिक्रमणाक लागून ह्या रानवटी जनावरांचें अस्तित्व संकश्टांत सांपडलां. हती, गेंडे आनी वाग हे रानांतले मुखेल रानवटी जनावर. सैमाच्या साखळींत रानवटी जनावराचें म्हत्व वेगळें आसलें तरी हस्तिदंत, गेंड्याच्या शिंगांचो आनी वागाच्या कुडीच्या भागांचो बेकायदेशीर वेपार दिसानदीस वाडत आसा. संवसारभर ह्या वेपारांतल्यान वर्साक 35 ते 70 हजार कोटी रुपयांची उलाढाल जाता, असो अदमास आसा. फाटल्या 40 वर्सांत संवसारांतल्या अर्द्या रानवटी जनावरांक धोको निर्माण जाला. रानवटी जनावरांच्या रावपाच्या सुवातेक धोको, रानवटी जनावरांची शिकार, वेपार अशा जायत्या कारणांक लागून रानवटी जनावरांची संख्या खूब उणी जाल्या.
एक लाख आफ्रिकी हतयांची हस्तिदंतां खातीर शिकार जाल्या. खवळें मांजर हो संवसारांतलो सगळ्यांत चड मारून उडयल्लो सस्तन प्राणी. फाटल्या धा वर्सांत गेंडांची शिकार कितलेशेच पटींनी वाडल्या. रानाजीव वेपाराक लागून कायदो आनी सुरक्षा हे विशीं प्रस्न उप्रासल्यात. रानवटी जनावरांची शिकार तशेंच तांची आनी दुर्मिळ वनस्पतींची चोरी करप थळाव्या लोकांचो आदार घेनासतना शक्य ना. देखून अशें जावचें न्हय म्हणून तांचें प्रबोधन करप गरजेचें. सैमाचे साखळींतले दरेक घटक म्हणजे किडीं सावन हतया मेरेन धरतरे खातीर म्हत्वाचे आसात. ही गजाल सगळ्यांनी लक्षांत घेवची पडटली. संवसारांतले 30% लोक तरणाटे आसात. मजेची गजाल म्हळ्यार भारतांतल्या वट्ट लोकसंख्येंत 60 टक्के तरणाटे आसात. देखून रानवटी जनावरांच्या संवर्धनांत आनी संवर्धनांत तरणाट्यांचो वांटो खूब म्हत्वाचो. रान आनी रानवटी जनावरांचें म्हत्व तरणाट्यांक शाळा, म्हाविद्यालयांनी वचून, शिक्षण दिवन सांगपाक जाय. फकत त्या देशाचो फुडार तरणाट्यांच्या हातांत ना, तर संवसारभरांतल्या सगळ्या रानवटी जनावरांचे फुडारुय तांच्या हातांत आसा. रानवटी जनावराची शिकार करपी आनी वेपाऱ्यां आड सरकारान खर कारवाय करची. रानां नश्ट जावची न्हय हे खातीर उपाय घेवचे. रानवटी जनावरांची राखण करप ही आमची जापसालदारकी न्हय तर आमचें कर्तव्य.
श्याम ठाणेदार
9922546295
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
