रस्त्या देगेच्यो आडमेळीं

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कसलीय गजाल कायद्यान करपाक जाय. म्हणल्यार वरिश्ठांची परवानगी बी घेवन. संस्था, यंत्रणां आसल्यार तांची लेखी मान्यताय, दाखले, परवाने बी काडून. मात आमच्या देशांत हें जाताच अशें ना. सुशिक्षीत, सुखवस्तू गोंयांत जायना तें हेर कडेन, खास करून गरीब राज्यांनी जातलें अशी अपेक्षा बाळगपूय चुकीचें. रस्त्या कुशीक मातयेचे भराव (रास) घालपी, बेकायदेशीर बांदकाम करून जागो आडावपी लोकांचेर आतां 48 वरां भितर कडक (?) कारवाय करपाचे आदेश गोंय सरकारान जिल्होधिकारी, मामलेदार, पुलिसांक दिल्यात. कारण तांकां लागून रस्तो रुंद करपाक अडचणी येतात. अर्थांत हें गोंयभर चल्लां काय थारावीक रस्त्यां कुशीक तें सरकारी यंत्रणेक खबर आसतलें. बरी गजाल, पूण सगल्याच बेकायदेशीर कामां आड कारवाय जावंक जाय.
लोक बेकायदेशीर बांदकामां वा हेर गजाली करतात कित्याक? तर ती आमची परंपरा. हाका कोण जापसालदार हाचेर पीएचडी प्रबंध बरोवं येता. कांय लोक कायदेशीर मार्गान वतात, तेन्ना तांकां आडमेळीं येतात. धांव धांव धांवलो आनी तारी कडेन पावलो. म्हणजे न्हंये देगेर. जाय जाल्यार ते आडनांव म्हूणय घेवंचें. गरजू व्यक्ती परवाने, दाखले काडपाक धांव धांव धावता आनी मागीर एखाद्या अधिकाऱ्या मेरेन पावता. थंय मागीर ताका परवाने मेळटात. मेजा वयल्यान वा मेजा पोंदच्यान!! पूण, बेकायदेशीर मार्गान गेल्यार काम रोखडेंच जाता, हो चडशांचो अणभव. देखून भोवतेक लोक होच मार्ग आपणायतात. दुडू वतात, पूण वेळ, दगदग वाटावता. यंत्रणेंतले कांय घटक बड्डेल्यात, म्हणटकच हो गुण ना पूण वाण म्हणटात तो लोकांकूय लागला. ‘एकमेका सहाय्य करू, अवघे धरू सुपंथ’ (हांगा कुपंथ अशें वाच्चें) ह्या संत तुकारामबुवांच्या वाक्या प्रमाण सगलो सुवार्था वांगडा परमार्थ. तेन्ना सगल्यांकूच जापसालदार धरचे पडले. टाळी एका हातान वाजना, हें खरें.
सध्या गोंयांत रस्त्यांचें रुंदीकरण (हें सामकें गरजेचें) चालू आसा. कांय कडेन ताका खर विरोधूय जाला. मार्ग दुसरे कडल्यान व्हरपाचें थारलां. लोकांची वर्साचीं वर्सां उबीं आशिल्लीं घरां मोडप चुकीचें. सामकीच अडचण जाता, जाल्यार तांकां आसा तितल्या जाग्यांत आसा तशें नवें घर बांदून दिवपाक जाय. अधिकारी कारवाय करपाक अनमनतात, देखून रस्त्या देगेर मातयेचे भराव घालून जागे आडावप, प्लाॅट करप, बेकायदा घरां, कुडी, शेड, गाडे बांदप चालू आसा, अशें सरकारी यंत्रणेच्या लक्षांत आयलां. ताकाच लागून तांणी ही बडी मारपाची थारायलां. 48 वरां भितर कारवाय करपाचे आदेश आसात. हालींच 2014 पयलींचीं घरां कायदेशीर करपाचो आदेश भायर सरला. अर्थांत हीं बेकायदेशीर घरां रस्त्यार नात. पूण तांकां एक कायदो आनी बाकीच्यांक दुसरो, हें पळोवपाक ‘लाॅ विथ डिफरन्स’ कशें दिसता. आतां रस्त्या कुशीक कितेंय करतना लोकांक धा फावटीं विचार करचो पडटलो!
गोंय जमीन बेकायदो बांदकाम कायद्या खाला रस्त्या कुशीक उबारिल्ल्या गाळे, गाडे, दुकानां हांचेरुय कारवाय जातली? कारण तांकां लागून अपघात जावं येतात. कांय जाणांनी हे मांड कायदेशीर परवानगी घेवन बांदल्यात. खुद्द पंचायतींनी पसून ते बांदपाक फुडाकार घेतला. जिल्होधिकारी, मामलेदारांनी सरपंच, पुलिसांक घेवन एक पासय मारून पळोवची. कांय कडेन भोंवपी विक्रेते (पूण एकाच जाग्यार उबे रावपी) आसात. भेळपुरी, रस्सा आम्लेट गाडे आसात. नुस्तें, फळां, कपडे विकपी आसात. कोणाच्या पोटार मारचें न्हय, हें खरें. पूण त्या वाठारांत गाडयो उब्यो रावतकच अपघात जावन बाकीच्यांचेर हात, पांय मोडटात, ताचें कितें? येरादारीची कोंयडी जाता, ताचें कितें? रस्त्या कुशीचीं सगलीं आडमेळीं पयस जावप ही काळाची गरज. कारण हाचे मुखार गाडयांचो आंकडो वाडत वतलो. (अपघातूय वाडत वच्चे नात, हाची खबरदारी सगलेच घेवया!) रस्ते उणे पडटले. पर्यायी, शाॅर्ट कट रस्तेय तयार करचे पडटले. सगलेच सकाळीं उठ्ठात आनी पणजी, म्हापसा, मडगांव, वास्को, फोंड्यां वटेन
धांवतात. आशीकुशीच्या गांवांनी तांकां रोजगार मेळ्ळो जाल्यार मार्गा वयलो येरादारीचो ताण उणो जातलो. सरकारान कोण रस्ते रुंद करपाक दिनात जाल्यार पावलां उबारचींच, पूण ताचेच वांगडा रस्त्या देगेचीं हेर आडमेळींय काडचीं.