भांगरभूंय | प्रतिनिधी
काणयो सांगप्यांची काणी सांगपी दोन सिनेमा 53 व्या भारताच्या आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (इफ्फी) दिसपटेंत आसात.
एक मराठी आनी दुसरो हिन्दी. दोनय सिनेमाचे कलाकार, निर्माते नामना जोडिल्ले आसले तरी दोनय चित्रपट पळोवपाक प्रतिनिधी गर्दी करतले अशें ना. इफ्फीचें गणितच तशें. प्रादेशिक सिनेमाक प्रतिनिधी व्हडा संख्येन थेटरार नासतात, इनामां जोडपी, स्टार कास्ट बरी आशिल्ल्या सिनेमा वेळार थेटर हाऊसफुल्ल आसता. आॅस्कर मेळोवपी, विदेशी सिनेमाचे प्रिमिअर आनी सर्तीचे वळेरेंत आशिल्लो सिनेमा इफ्फीचो मध्यबिंदू. गोंयकार साहित्यिक, कवी, सिनेमामोगी, तंत्रज्ञ, निर्माते, दिग्दर्शक आनी तांचो सिनेमा इफ्फींत मोट्या प्रमाणांत जेन्ना दिसतलो, तो दीस सुदिन आसतलो. तो वगत फुडल्या दोन वर्सां भितर येत व्हय?
इफ्फी गोंयांत आयल्यार 2024 वर्सा 20 वर्सां जातलीं. इफ्फी भारताचो आशिल्ल्यान विसावें वर्स सोंपलें तरी सिनेमाचो उत्सव गोंयकारांच्या हातांत पुरायपणान येवचो ना, पूण गोंयकार निर्मात्यांचे पाच- धा सिनेमा इफ्फींत आसतले, अशी आस्त बाळगुया. इफ्फी वीस वर्सांचो जायत आयलो तरी गोंयकार निर्मात्यांक इफ्फींत सिनेमा कसो पावोवप, हाची अचूक माह्यती नाशिल्ल्यान गोंयचो सिनेमा फाटीं पडटा. अंदू ‘निळें निळें ब्रह्म’ हे कवितेचे जनक शंकर रामाणी हांचें जल्मशताब्दी वर्स. तांचे जिणे विशीं, कविते विशीं सांगपी म्हायतीपट तांची नात विंदा नितीन बोरकार हांणी निर्माण केला. त्या सिनेमाचें तशेंच जालां. रामाणीं हांचे विशींचो ‘झाड निराकार’ हो म्हायतीपट जल्मशताब्दी कार्यावळींत दाखयला, महाराष्ट्रांतल्या श्रीरामपूर शाॅर्ट फिल्म महोत्सवांत ताका इनामय फावो जालां. इफ्फींत तो म्हायतीपट दाखोवपाचो निर्मात्यांचो येत्न आसा, राज्य सरकारान मनार घेतल्यार इफ्फीच्या उक्तावण सुवाळ्याक तो दाखोवप शक्य आसा. इंग्लिश सब टायटल्स आशिल्ल्यान आॅस्कर सर्तींत म्हायतीपटाक सुवात मेळूंक शकता. गरज आसा ती योग्य मार्ग दाखोवप्याची, अर्थिक बळग्याचीय.
पयल्या गोंय चित्रपट महोत्सवांत बरोवपी म्हणून बक्षीस घेतना ज्ञानपीठकार रवीन्द्र केळेकार हाणीं गोंयचे साहित्य नोबेल पुरस्काराचे तांकीचें आसा, अशें सांगिल्लें. गांधीवादी विचारांच्या रवींद्रबाबांचें चडशें साहित्य कोंकणीत आसलें तरी तें खऱ्या अर्थान वैश्वीक विचारां कडेन नातें जोडपी आशिल्ल्यान ताणीं गोंयाक ज्ञानपीठय हाडलें. भाशेच्यो शिमो मोडपी, मनीस जीणेचेर, संवसारांत घडपी बऱ्या- वायटाचेर उजवाड घालपी, फुडारांत येवपी संकश्टांची लक्षणांय सांगपी सिनेमाची निर्मिती जाल्या.
दिग्दर्शक, निर्माते राजेंद्र तालक, डाॅ. प्रमोद साळगांवकार तशेंच हेर गोंयकार निर्मात्यांचे सिनेमाय वैश्विक विशयांचेर आसात. तालक हांचे गोंयच्यो खणीं आनी पर्यावरणाचेर जावपी परिणाम ‘आलिशा’, भूंय विकपातलें सत ‘ओ मारिया’ हे सिनेमा फुडारा विशीं उलोवपी. दर्यादेगांचेर चेपण हाडपी भोंवडेकारांचे चोमे कितें करतात तें ‘बागा बिच’ सिनेमातल्यान डाॅ. साळगांवकार हाणीं बारीकसाणेन मांडिल्लें.
इफ्फीक आयिल्ल्या दक्षिणेतल्या एका साहित्यिकान ‘साहित्य भूतकाळा परस, भविष्य आनी वर्तमानकाळाक लागीं करपी आसचें,’ अशें 15 वर्सांआदीं म्हणिल्लें. दक्षिणेतले सिनेमा आयज उपाट अर्थिक येस मेळयतात. हो फुडार तांकां तेन्नाच दिशिल्लो. गोंयांत, देसांत, विदेसांतच न्हय जाल्यार चंद्र, मंगळाचेर, रानां, न्हंयांनी काल, आयज, फाल्यां जावपी घडणुकांचे पडबिंब फाटलीं कांय वर्सां इफ्फींतल्या सिनेमांनी दिसलें. इफ्फींत पंधरा वर्सां पयलीं दिग्दर्शक, निर्माते मधुर भांडारकर हांच्या ‘फॅशन’ सिनेमाचो प्रिमिअर जाल्लो, कोविडाच्या उपरांतची काणी सांगपी तांच्याच सिनेमाच्या प्रिमिअराची उमळशीक सिनेमामोगींक आसतलीच.
इफ्फींत तरणाट्या प्रतिनिधींनी चोंब्यांनी येवप, मास्टर क्लासाक हाजिरी लावप, दिव्यांगां मेरेन सिनेमाच न्हय जाल्यार सिनेशिक्षण व्हरप ही गोंयचे इफ्फीची व्हडवीकाय. तातूंतल्यान गोंयांत सिने तंत्रज्ञानाचे कुशळटायेचें शिक्षण तंत्रनिकेतनांतल्यान फुडल्या वर्सा सावन सुरू करपाक उलोवणी करपाची संद सरकारी प्रतिनिधींनी 53 वे इफ्फींतल्यान घेवची.
इफ्फीचे खांबे हजार. म्हायती आनी प्रसारण संचालनालयाची पत त्या खांब्यांनी वाडयल्या. फिल्म संचालनालय, राष्ट्रीय फिल्म विकास महामंडळाकच (एनएफडीसी) न्हय जाल्यार शाॅर्ट फिल्मस, फिल्म आर्कायव्हज, मोबायलाचेर फिल्म तयार करपाक गोंयच्या इफ्फींतल्यान नवी दिका मेळ्ळी, थोडो बुन्यादीचो वावरय जालो. इफ्फींत अर्थकारण आसले बगर इफ्फी गोंयांतच कसो उरतलो? ते विशींची जासूसी गोंय सरकारान करची पडटलीच, त्या भायर गोंयच्या शाॅर्ट फिल्माक इंडियन पॅनोरमांत पावोवपा पासत शिक्षण, म्हायतीचीं केंद्रांय हाडचीं पडटलीं. फकत ती फटोवपी नासचीं, तर सरकारी मान्यतायेन, पालवान फुडें वचपी आसचीं. इफ्फीची पुराय जापसालदारकी येता त्या चार- पांच वर्सांभितर गोंयच्यो यंत्रणा घेवंक शकतल्यो, अशें कुशळ मनीसबळ घडोवपाचें आव्हान सरकारा मुखार आसा.
गोंयांतले इफ्फींतल्यान भारत आनी कांय विदेशी राष्ट्रांच्या सहकार्य, जोड पालवांतल्यान सिनेमा निर्मिती जाता. गोंयांकय ताचो लाव मेळपाक जाय. इफ्फीत विदेसांतल्यान येवपी प्रतिनिधीं परस निर्माते, बरोवपी, तंत्रज्ञ, दिग्दर्शक, कलाकार कमीच, पूण तांकां गोंय भावता, तांकांच पर्यटन दूत कित्याक करचे न्हय? तांचे खातीर राखण तशेंच बऱ्यो साधनसुविधा दिवपाक सरकाराक बांदावळ करचीच पडटली. स्मार्ट सिटी पणजेतलें नवे वातावरण गोंयांक कान फिल्म महोत्सवा कडेन व्हरपी जायतय, तातूंतल्यान मांडवी देग नितळ गंगे देगे वयले वाराणसी वरी जावपाक निती आयोगा कडेन येवजण मांडची पडटली.
कला अकादमीच्या मांडवी देगे वयले बगलेक आबोलीं फुलपाक लागल्यांत, धव्या- तांबड्या चाफ्याचीं झाडांय आसात. कला अकादमी संवसारीक उत्सव, परिषदांचें घर जावपाची शक्यताय न्हयकारूंक जायना. अकादमीचो मूळ डिझायन चडसो बदलूंक ना, अशें वयलेचाराक दिसता. इफ्फी केंद्रीय कचेरेक थंय जागो मेळपाक जायच, फिल्म शिक्षणाचें मुळावण बेगोबेग घालपाची मोख कला अकादमीन दवरची. सैम सांबाळूनच रूख फुलांच्या सावळे, परमळ, शांतीकाय पणजेच्या, गोंयच्या उजवाडाची दिवली जावची.
पणजेंत नव्यो सुवाती इफ्फीक मेळटल्यो, पूण लोकजीणेचेर तांचो वायट परिणाम जावचो ना हाची जतनाय सरकारान घेवची. संकश्टां, कला, झुज, इतिहास, नवी पिळगी, भलायकी, मनीसपणाचे विषय घेवन अंदूंचो इफ्फी नित्या प्रमाण येता. काळखांतल्यान उजवाडा कडेन वचपाची वाट दाखोवपी इफ्फी
साखळे ते काणकोणच्या कोनशाक आधुनिक तंत्रज्ञानांतल्यान 21 वर्सां वयल्या समेस्तां मेरेन पावतलो. काणयो सांगून नवी उमेद तरनाट्यां मदीं केळयतलो, शांतीकायेन गोंयकारां सांगातान रावतलो, येणावळय वाडयतलो. देस- विदेसांतल्या भावा- भयणींनो तुमी गोंयांत येयात, गोंयच्या कला, साहित्याकय नमन करात, गोंयच्यान एकचार, सवस्तकायेचो मंत्र घेवन वचात, गोंयांक व्हडपण दियात, शिस्त पाळात होच उलो सरकार मारत? सत सांगत?
सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
