भांगरभूंय | प्रतिनिधी
‘एका एक ना, शिमऱ्याक लज ना’, सगलीच अव्यवस्था. गोंदोळ आसतगीर ही ओपार मारतात. काम करणाऱ्याच्या हाता कडेन जाय तें सामान मेळना आनी ताचें काम बरोबर जायना तेन्ना ही ओपार मारतात.
नाक खंय आनी आदोळी खंय?, हे म्हणी फ़ाटली काणी अशी: एका रासवळ कुटुंबांत एक जोडपें रावतालें. घोव सामको रागीट. बारीक सारीक कामांत लेगीत तो बायलेचीं कुतां काडटालो. पूण बायल सामकी मायेस्त आनी शांत सबावाची. ती ‘हूं काय चूं’ करिनाशिल्ली. घरांतल्या दुसऱ्या बायलांकडेन तिणें आपल्या घोवाची केन्नाच कागाळ केली नां. हाचो त्या घरांतल्या बाकिच्या बायलांक दुस्वास जातालो. तीं कित्याय कितें सांगून तिच्या घोवाचें मनांत तिच्या विशी विख कालयतालीं.
एक दीस अशेंच कितें तरी घडलें. घरच्या बायलांकडल्यान तिची अखटाय तिच्या घोवामेरेन पावली. घोवाक तिचो खूप राग आयलो. एकोडी मेळ्ळीशी करुन ताणें तिच्या मुस्कटाचेर एक फ़ुलयलें. पूण तें थापट चुकोवपा खातीर तिणें जो आपलो हात उबारून तोंडा आड धरिल्लो, तो तिगेल्या पदराक तागेलो हात घुस्पलो आनी पदरासैत तागेलें थापट तिच्या सोणकुटेर बसलें आनी पदराचें सूत तिच्या नाकांतले पिलीक घुस्पून, पिली (काडी) पदरा बराबर भर्र करुन ओडून आयली. तिच्या नाकाक येद्दो व्हडलो घाय जालो. भळ -भळ रगत व्हांवूंक लागलें. तरीय तिका जखमेची पर्वा नासली. तिका लोकांक तोंड दाखोवंक लज जाल्ली. कांयच सुचना जावन तिणें तोंडावेलें रगत धुलें. पूण गांज आनी फ़ाड कसो लिपतलो? बाकीच्या बायलांनी तो घाय पळयलो. त्यो विघ्नसंतोशी बायलो कितें समजूंक जाय तें समजल्यो. आनी खोशी जाल्यो. मुद्दामच तिका एका सारक्यो विचारूंक लागल्यो “आगे नाकाक कितें जालें? कसलो घाय जालो?”. ती बायल सामकी काचाबूल जाली. कितें जाप दिवंची हेंच तिका समजना जालें. रांदचे कुडींत आदोळेर शिनतनां, कांतना तिका घाय करुन घेवपाची संवय आसली. पयल्या धपक्याक तिणें सांगून सोडलें“आदोळी लागली. त्या बराबर सगळ्या बायलांचो हांसून -हांसून मुड्डो जालो. येत्या वत्याक त्यो सांगतसुटल्यो, “जाणांत! हिचें नाक आदोळेर कापलें खंय. घरभर बोवाळ, “नाक आदोळेर कापलें? कशें कापतलें? नाक खंय आनी आदोळी खंय?”. तिका घोवान मारल्या आनी तें ती लिपोवंक सोदता आनी म्हुणून तिणें अस्सल फ़ट मारल्या हें सगळ्यांक कळ्ळें. खंयच्याय दोन गजालींक वा दोन वस्तूंक संबंद नासता तेन्ना ही ओपार मारतात.
-‘नाक दामतगीर तोंड उगडें जाता’, ह्या म्हणी फ़ाटली काणी अशी: एक जावंय खंय एक दीस मावोड्ड्या गेल्लो. लग्न जावन पयलेच फ़ावट तो आपल्या मावोड्ड्या गेल्लो. तो सभावान मात्सो अचरट आसलो. देखून ताच्या आवयन ताका बरो शिकोवन- शिकोवन धाडिल्लो. मावोड्या चड उलोवं नये, वसवस करुन खांवं नये असल्यो सुचोवण्यो तिणें आपल्या पुताक दिल्यो. आवयन शिकयिल्ली सगली सांगणी मनांत घोळोवन- घोळोवन जांवय मावोड्या गेलो. जांवय आयला तें पळोवन मांय भुरकूटली. जांवयाचो बरो परामेस केलो. जांवयाक मांयन बसोवन घेतलो. भितर वचून शेव, चिवडो, चकऱ्यो अशें साबार खाण हाडून जांवया मुखार दवरुन आपूण च्या करपाक भितर गेली. म्हऱ्यांत शेव चिवडो बी पळोवन हाका कितें खावं कितें नाका अशें जालें. ‘वसवसपणा बी करुंक नाका’ हें आवयन सांगिल्लें तेंवूंय याद जालें. पूण खाल्याबगर ताका कशेंच रावंक नज जालें. देखून ताणें बेगीबेगीन शेव चिवड्याक मुठी मारल्यो आनी बचकांनी एकेच फ़ावटीं तो तोंडांत भरलो. आनीक भरुंक जागो ना जायसर ताणें तोंडांत भरीत रावलो. तोंडाचो जालो चेंबू. हागेले दोनूय गाल शेव-चिवड्यान भरले. हाका स्वास घेवपाक लेगीत जायना जालें. तोंड इतलें भरिल्लें, शेव- चिवडो चाबूंकय मेळना आनी गिळूंकय मेळना जावन हो तोंड फ़ुगोवन बसलो. इतल्यान च्या घेवन मांय भायर आयली. पळयत जाल्यार जांवय तोंड फ़ुगोवन बसला. स्वास घेवपाक ताका त्रास जाता. कितें जाला तें तिका कांयच समजलें ना. तिणें ताका जायते प्रस्न केले, पूण एकाय प्रस्नाची जाप जांवय दिना. ती भियेली आनी जी ताच्या म्हऱ्यांत गेली आनी तिणे जांवयाचें नाक दामलें. बोटाचे नाक चिमटेन घट्ट दामून धरिनाफ़ुडें जावंय लागलो घुस्मटूंक. आनी तोंडाचो चेंबू उगडो करून फ़ूस्स् करुन स्वास सोडलो. त्या बराबर ‘फ़स्स् फ़स्स्’ करुन तोंडांतलो शेव-चिवडो उस्वासाबराबर सगळ्याक शिंवरलो. तेन्ना कितें घडलां तें मांयक कळ्ळें. अशें हें नाक दामतगीर भितर कितें आशिल्लें तें आपशींच भायर येता.
जाचे कडल्यान काम करुन घेवपाचें आसता ताची कुचमणां,आडवणूक करतकच तो अचळय काम करता. इंग्लिशींत ताका Arm twisting म्हणटात तशें.
सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
