भांगरभूंय | प्रतिनिधी
दिवाळेची सुटी पडपाक सुमार सात दीस आशिल्ले, त्या दिसा सावन सोमू आपल्या आवय बापाय फाटल्यान आपल्याक सांवड्ड्या काकागेर वचपाक जाय म्हूण तेंकां बेजार हाडीत आशिल्लो. चवथीक येल्ली तेन्ना काकीन आपल्याक दिवाळेच्या सुटयेंत सांवड्ड्या यो म्हूण आपयल्लो अशें तो परत परत तेंकां सांगतालो. तेन्ना दरेक फावट तेची आई तेका ’सुटी तरी पडुनी शाण्यां’ अशें सांगून विशय बदलताली.
आयज शेनवार. सोमू सकाळीं उमेदीन शाळेक गेल्लो, कारण सोमाराच्यान दिवाळेची सुटी. पोरूं तेच्या बाबान तेका लक्ष्मी पुजनाक सांवड्ड्या व्हेल्लो. तेन्ना पाकिटांनी भरून चिरमुल्यो, तितूंत एक चॉकलेट, दुदाचो पेडो अशें तेका खूब कितें गावलेलें. तें तेका ज्युस्त याद आशिल्ली.
आयज शाळा सुट्टकच तो धांवत घरा येयलो. सदचे भशेन तेच्या शर्टाचे बुतांव काजांनी नाशिल्ले. तेच्या वांगडा शर्टूय वाऱ्याचेर हुबतालो आनी तो तेच गतीन आपलीं पिशवेंतलीं पुस्तकां सांबाळीत घराची वाट धरतालो. घरा पावतनाच तेका आई भायर पागेलांत रांदता ती दिसली.
‘‘आई.. आमकां सोमाराच्यान सुटी…’’ सोमून खोशयेन सांगलें.
‘‘सुमन खंय रे?’’ आईन तेच्या सांगण्या कडेन आडनदर करीत, सुमनाची वासपूस केली.
‘‘तें… बाई तेंकां पदां शिकयताली. तें पळोवन हांव येयलों,’’ सोमून सांगलें.
‘‘तेका सांगला मरे? नाजाल्यार तें तुका सोदतलें थंय,’’ आईन हुस्को उक्तायलो.
‘‘हय गे… हांवें जनेलांतल्यान तेका हात दाखयल्लो आनी हांव वयतां म्हूण सांगलेलें,’’ सोमून आईक सांगलें.
‘‘बरें आसा तर… चल हात पांय धुवन घे, तुका जेवण वाडटां,’’ आईन ताट काडीत तेका सांगलें.
आई आपली सुटयेची खबर आयकना ती पळोवन सोमू निर्शेलो.
‘‘म्हाका नाका जेवपाक. म्हाका काकागेर वचपाक जाय,’’ सोमू रागार जावन थंयच बसलो.
तेच्या दोळ्यांतल्यान दुकां येतात तीं पळोवन तेचे आईन तेका लागीं घेतलो आनी फाल्यां बाबा तेका बशीर चडयतलो म्हूण सांगलें.
‘‘खरेंच?’’ आईचीं उतरां आयकून सोमूचे खोशयेक शीम-मेर उरली ना. तो खोशयेन नाचपाकूच लागलो. बेगीन बेगीन हात पांय धुवन तो जेवलो आनी सुमनाची वाट पळोवंक लागलो. सुमन घरा येतकच तेणें तेका आपूण फाल्यां काकागेर वयतलो म्हूण सांगलें.
‘‘बाय… हांव फाल्यां सांवड्ड्या वयतलों. लक्ष्मी पुजनाक म्हाका खूब चॉकलेटी आनी दूदपेडे मेळटले.’’ सोमू आपले भयणीक सांगपाक लागलो.
‘‘तूं चल सांवड्ड्या… बाबा म्हाका मडगांवां व्हरतलो. म्हाकाय खूब चॉकलेटी आनी दूदपेडे मेळटले.’’ सुमनान तेका जाप दिली.
सोमूच्या गांवांत दोन दुकानां आनी एक हॉटेल आसा. लक्ष्मी पुजनाक ते भुरग्यांक फकत चिरमुल्योच दितात. मात सांवड्ड्या मीनाचो व्यापार आशिल्ल्यान आनी मडगांव हें गोंयचें वेपाराचें केंद्र आशिल्ल्यान थंयचे गिरेस्त दुकानदार चिरमुल्यां बरोबर पाकिटांनी चॉकलेटी आनी दूदपेडेय घालतात. दरेक दुकानाचेर वचोन देवी लक्ष्मीक पांय पडोन प्रसाद म्हूण चिरमुल्यो घेवपाची ही प्रथा लोकांक लागीं हाडटा. ते खातीर लोक ह्या दिसा व्हडल्यो पिशव्यो घेवन दरेक दुकानांतल्यान चिरमुल्यांचीं पाकिटां घेतात आनी लक्ष्मी पुजन मनयतात.
रातीं न्हिदलेले कडेन सोमू जळपेलो. ‘‘म्हाका आनीक एक दी, आनीक एक दी’’ अशें तो न्हिदांत म्हुणटालो.
सकाळीं उठ्ठकच तेच्या आईन तेका रातीं जळपेल्ल्याचें सांगलें आनी कितें उलयतालो तेंवूंय सांगलें.
‘‘रातीं कोणा कडेन कितें मागतालो रे तूं?… म्हाका आनीक एक दी, आनीक एक दी… कितें म्हुणटालो’’ आईन सोमूक विचारलें.
रातीं आपूण जळपेलो तो तेका कांयच खबर नाशिल्ल्यान तो हांसुनूच ओगीच रावलो.
‘‘शेर्त लक्ष्मी पुजनाचीं चिरमुल्यांचीं पाकिटां मागतालो दिसता,’’ आईन तेचीं फकांडां केलीं.
‘‘आई… चाळयनाका गे म्हाका,’’ सोमू हांसुनूच सांगपाक लागलो.
आयज आयतार रस्त्यार बशी कमी आसतात. तितूंत सांवड्ड्या बी वचपाच्यो बशी खुबूच कमी. ते खातीर तेच्या बाबान दनपारां दुदाचे पिकअपीचेर तेका सांवड्ड्या धाडपाचें येवजिल्लें. ते खातीर सोमू परत परत आईच्या फाटल्यान लागता. दनपार जातकच तो आईक आनी सुमनाक ’टाटा’ करून बाबा वांगडा रस्त्यार वयता. थंय ते दोगूय दुदाची पिकअप येवपाची वाट पळयतात.
‘‘बाबा! खंय रे ही पिकअप येयलीच ना मुरे,’’ सोमू बेजारोन उलयता.
‘‘येतली रे शाण्यां… ते सगळ्यां कडल्यान दूद घेत येतात न्हू रे… मात्सो वेळ जाताच तेंकां. पिकअपीचो ड्रायव्हर म्हाजो वळखीचो तो तुका सारको काकाल्या दुकानाचेर व्हरोन सोडटलो. कितें रे!,’’ अशें उलयता उलयता दुदाची पिकअप येता आनी सोमू तेंच्या वांगडा कॅबिनांत बसोन सांवड्ड्या वयता. सोमूच्या खबऱ्यांनी ड्रायव्हर आनी क्लिनराचो वेळ बरो पासार जातात आनी केन्ना काय ते सांवड्डेच्या पुला कडेन पावतात. ह्या पुला कडेन सोमूच्या काकाचें दुकान आशिल्लें. थंय तेचो काका ट्रकांच्यो रेडियेटर टांकयो सारक्यो करता. आपलो काका त्यो टांकयो सारक्यो करता त्यो पळोवपाक सोमूक खूब बरें दिसता.
पिकअपींतल्यान देंवतकच तेका आपलो काका कामांत सामको व्यस्त आसता तो दिसता.
‘‘भाऊ, तुज्या भावाचो चेडो हो पळय… तेका पावय म्हूण सांगलेलो,’’ अशें सांगून तो ड्रायव्हर वयता.
सोमूक पळोवन तेचो काका खूब खोशी जाता. तेका तो कदेलाचेर बस म्हूण सांगता. कदेलाचेर हय-न्हयसो मीनाचो पावडर तेका दिसता. तेचेर बसल्यार, काकीन चवथीक दिल्ले कपडे म्हेळ जातले म्हूण तो पुसपाचो कपडो सोदता आनीक कदेल पुसुनूच बसता. हें सगळें पळोवन तेचो काका हांसता. काकाक पळोवन तोवूय हांसता आनी रस्त्यावयल्यान उदकाचे टँकर रस्त्याचेर उदक शिंपडायत वयता तें तो पळयता. उदक शिंपडकटच हे रस्ते तांबडे आशिल्ले ते मात्शे काळे दिसपाक लागतात आनी कुशीकच्या गटारांतल्यान मीनाचें तांबडें उदक व्हांवत रावता.
सोमूच्या काकाक एकाक एक गिरायक येत आसता. ट्रकांचे व्हडले रेडियेटर काडून तो ते दुरुस्त करता. चांचणी करतना ‘आवटलेट पायपांतल्यान उदक व्हांवोन वयचें न्हू म्हूण तो खासा तयार केल्लो सायकलीचो ट्युब तेका घट्ट लायता आनी वयल्यान उदक घालून खंयचें पायप फुटलां तें सोदून काडटा. फुटलेलें पायप दिसतकच तें मार्क करून तो तेका सोल्डरींग करता आनी परत टांकी बसयता. हें सगळें काम सोमू बारीकसाणेन पळयता आनी सोल्डरींगाक लागपी रसायन आनी हेर गजालींची म्हायती घेता.
कामांतल्यान थोडोसो वेळ काडून तेचो काका तेका हॉटेलाचेर व्हरोन मसाला डोसा खावयता. सोमूचें पोट सामकें भरता. तो धादोशी जाता आनी दुकानाचेर येवन तो परत काकाक खबऱ्यो सांगत रावता. काळोख पडटा पडटा तेचो काका दुकान बंद करपाच्या वावराक लागता. टांकयो काडपाक लागतात ते पाने, स्क्रूड्रायव्हर, हातोडी, सोल्डरींगाचें साहित्य, सगळें एकठांय करून तो टूल बॉक्सांत घालता. मागीर सोल्डरींगाचे बारीक बारीक पडलेले कुडके तो सान्न मारून एकठांय करता आनी ते एका आयदनांत भरून दवरता.
‘‘काका ही माती कित्याक भरून दवरल्या? भायर कित्याक उडोवंक ना?’’ सोमू काकाक प्रस्न करता.
‘‘सोमू ते मातयेंत सोल्डरींगाचे बारीक बारीक कुडके पडलेले आसात. ते फाल्यां सकाळीं फिल्टर करून परत वापरपाक मेळटात. तुका खबर ना आमी शेताच्या खळाचेर कशे एक एक भात एकठांय करून साकांत भरता ते, तशेंच हें… तें भायर उडोवन उपकारना. उडयल्यार आमकांच लुकसाण जातलें,’’ काका तेका समजायता.
दुकान बंद करून जातकच सोमूचो काका तेका सायकलीच्या दाण्यार बसयता आनी डायनामो चालून करून घरची वाट धरता. डायनामोच्या दिवाचो उजवाड कुशीक पडलेल्या मीनाच्या पावडराचेर पडटकच तें चकचकता. तें सगळें पळोवन सोमू अजाप जाता.
काकाल्या घरा पावतकच सोमू काकीक वचोन घट्ट वेंग मारता. काकी तेचे कपड्यांचें बॅग दवरपाक आल्मारी कडेन वयता तेन्ना सोमू हारशांत पळोवन स्वताचेरच हांसता. तो मीनाच्या पावडरान भरलेलो आसता. तेचे कपडे तांबडे जाल्ले आसतात.
दनपारां कदेल पुसतना काका तेका हांसतालो, तें याद करून तेका आनीक हांसपाक येता.
संजय बोरकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
