गिमाची सुलूस!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

गिमाचें आगमन ही फकत उश्णतायेची सुरवात न्हय, तर सैमांतल्या नव्या चैतन्याची आनी सोबीतकायेचीय सुरवात.

मार्च म्हयन्याचे सुरवेक सूर्य हेर दिसां परत बेगीन उदेंता तेन्ना गिमाचो मोसम लागीं पाविल्ल्याची सुलूस लागता. शियां दिसां आसपी सकाळचो शेळावो ल्हव ल्हव उणो जावन दनपार मेरेन उश्ण वारें व्हांवता आनी वत खर जाता. ह्या वातावरणातल्या बदलांक लागुन गर्मेचे दीस लागीं पावल्यात, तें कळटा. आतां एप्रील लागला. गीम लागून म्हयनो जालो. ह्या काळांत सैमांत जायते सोबीत बदल घडल्यात. पानगळ जाल्ल्या झाडांचेर कोमरी धरल्या, झाड, पाचव्या नव्या पानांनी नव्या रुपान सजलां. डिसेंबर म्हयन्याक काजीं झाडाक कोमरी फुट्टा, फुडें मार्च म्हयन्या मेरेन काजींचेर कोमऱ्यांचे फुलांचें घोंस तयार जावन तांचेर बारिकशी तन्नी फोकां तयार जाता. फुडें फोकाचें काकाडे सयत जुन बिबो आनी ताचें बियेंत रुपांतर जावन हळदुवे, तांबडे रसाळ काजू मुट्टे परमळ पातळटात.

ह्या काळांत दुसरें लक्ष ओडून घेवपी गुलमोहराचें झाड. गिमाचो वारें येता तेन्ना रस्त्या कुशीतलीं गुलमोहराचीं झाडां तांबड्या रंगान फुलतात. तांबडीं, केसरी फुलां इतलीं सोबीत दिसतात की पुराय झाड गिमाक येवकारपाक फुलांचे अळंकार घालून सजलां कशें भासता. लांब रस्त्याचे दोशी कुशीक आशिल्लीं गुलमोहराचीं झाडां गिमाच्या सुरवेक मनभुलोवणी दिसतात. सुर्याच्या उजवाडांत ताचीं फुलां चड उजळटात. जमनीचेर पडिल्ल्या तांबड्या फुलांक लागून वाठार चड सोबीत दिसता. गुलमोहर गरमेंची सोबीतकाय फुलोवपाचो संदेस दिता, अशें दिसता.

गीम लागीं पावतकच आंब्याचीं झाडांय चंवरपाक लागतात. त्या फुलांचो मंद, गोड परमळ गिमाच्या आगमनाच्या एका लक्षणां भशेन आसा. ह्या वेळार कोगळाचें “कुहू-कुहू” आवाजांतलें गायन आयकून काळजांत खोशी भरता तशेंच आवाज वातावरण चड सुखद करता. ह्या हंगामाचें आगमन सुकण्यांच्या जिवितांतय खाशेलें. सकाळ सुकण्यांचे किलबिलाटान उजवाडटा. झाडांच्या फांदयां वयल्या घोंटेरांतल्यान पिलांक अन्न सोदपाक भायर सरतात. सुकण्याचो किलबिलाट सैमांत वेगळेच तरेची उमेद निर्माण करतात.

गीम म्हणल्यार काण्णां, चुन्ना, जांबळां, आंबे, पणस, भिंडां मेळपाचो मोसम. शेतकार वांयगण भाता- शेताची लुवणी- मळणी, पावसा पयलीं भात गिमांतल्या कडक हुनतांत सुकोवन तांदूळ करपाच्या वावरांत व्यस्त आसता. गीम लागलो काय बाजारांत काळगां, द्राक्षां, पेरां, जांबळां, आंब्या तोरां, अणसां हांचें आगमन जाता. खासा करून आमले तोरांचें आगमन हो खरो आनंदाचो खीण. लोणचें, चटणी आनी हुमण चड आंबट, तीख करपा खातीर तोरांचो वापर करतात. तोर घालून केल्ले जिन्नस सगल्यांक आवडटात.

उश्णतायेंतल्यान सुटका मेळोवपाक लोक लिंबू सरबत, लस्सी, ताक सारकिल्ल्या थंड पेयांचो आनंद घेतात. शारांतले लोक कालोर सोसूं नज जाता तेन्ना एका आयतार दिसा न्हयीं देगेर जेवण रांदून न्हंयेंत न्हांवपाचे बेतान येतात. कांयजाण दर्या देगेर खारें उदक न्हांवपाक वतात. गिमाचें आगमन विद्यार्थ्यां खातीर एक खाशेली खोस, कारण ह्या मोसमा वांगडाच शाळेची आनी कॉलेजीची सुटीय लागीं पावता. सुटयेची कल्पना विद्यार्थ्यांक उमेदीन भरता. मामागेर वचपाची, थंय वांगडा खेळपाची, न्हयेंत, झरीर न्हावपाची, चुन्नां- काण्णां- जांबळां हाडपाक दोगुंल्यानी भोंवडेर वचपाचीं सपनां तांच्या मनांत फुलपाक लागतात. आतां ते दीस इतिहासजमा जाल्ले आसले, तरी गांवांनी हें चित्र दिसता. 

गिमाळो हो उश्ण हंगाम आसलो तरी तातूंत सैमाची एक आगळीच सोबीतकाय आसा. निळ्या मळबांतलो रखरखीत सुर्याचो उजवाड, तांबड्या गुलमोहराच्या फुलांनी सजिल्ले रस्ते, झाडांचीं पाचवीं पानां, सांजवेळार व्हांवपी शितळ वारें – हे सगलें सैमिक, मन भुलवणें. त्या दृश्यांतल्यान गिम हो उश्ण आसलो तरी तातूंत सैमाची एक आगळी-वेगळी सोबीतकाय दिसता. देखूनच गिमाचें आगमन ही फकत उश्णतायेची सुरवात न्हय, तर सैमांतल्या नव्या चैतन्याची आनी सोबीतकायेचीय सुरवात.

सुर्या अस्तंते वेळार मळब नारंगी, गुलाबी, जांबळें जाता. मळबांत सैम सोबीत चित्रकला काडटा. ती पळोवपा सारकी आसता. गुलमोहराची फुलां, आंब्या-पणसाक आयिल्लो चंवर, काजु झाडांक आयिल्लो बहर, तरेकवार झाडांचीं फुलां, कोगळाचें गायन आनी बाजारांतलीं रोसाळ फळां – हीं सगळींच गिमांचें आगमन जावपाची सुलूस दितात.

— सुदिन वि. कुर्डीकार