महाभारतांतलीं आव्हानां (2)

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पूण मेळिल्लो वर भोगप नशिबांतय आसचें पडटा. दुर्योधन पुराय निर्वस्त्र जावन आवयच्या शिबिरा कडेन वतना वाटेर श्रीकृष्ण आड आयलो.

आशीर्वाद आनीं स्राप हांचो संगम आशिल्लो. जयंद्रथाचो वध करचे आदीं श्रीकृष्णान अर्जुनाक शिटकावणी दिल्ली. जयंद्रथाचेर असलो बाण सोड की तो शरिरा सावन तकली वेगळी करतलो. ती तकली वचून हो आशिर्वाद दिवपी ताच्या बापायच्याच पांयां कडेन पडून तिचो स्फोट जातलो. म्हणटकच जयंद्रथा वांगडा आशिर्वाद दिवपी बापूय बी काबार जातलो.
अभिमन्यूच्या वधाक कारणीभूत थारिल्लो जयंद्रथ फाल्यांचो सूर्यास्त पळोवंक जितो आसचो ना म्हणपाची अर्जुनान प्रतिज्ञा केल्ली. महायुद्धांत श्रीकृष्णान सुदर्शन सूर्या मुखार धरून ती पुराय करूंक मदत केली अशें म्हणटात. खरें म्हळ्यार गिराणाक लागून ती पुराय जाली हें मात सेर्त.
यज्ञांतल्यान प्रगट जाल्ली द्रौपदीन आदल्या जल्मांत देवा कडेन आशिर्वाद मागिल्लो. आपणाक धर्मपालक, शक्तीशाली, श्रेश्ट धनुर्धर, सुंदर, संयमी असो सर्वगुणसंपन्न पती मेळचो. तिच्या स्वयंवरांत वयले सगळ्या गुणांचो धनी आशिल्लो कर्ण स्वयंवर जिखता आशिल्लो. पूण कृष्णान कुरू करून सांगिल्ले प्रमाण आपलें स्वयंवर सूतपुत्रा खातीर ना म्हणून हिणसावन तिणें कर्णाक न्हयकार दिल्लो.
द्रौपदीन मागिल्ल्या वराप्रमाण एखादो सर्वगुणसंपन्न व्यक्ती चुकुनच जल्मता. स्वयंवर जिकतकच पांडव द्रौपदीक घेवन घरा आयले. भीम, अर्जुनान भायर रावन भितर आशिल्ली आवय कुंतीक फकाणानी म्हळें, माते पळय आमी आज व्हडली भिक्षा हाडल्या. कुंतीनय पळयनासतना म्हळें, सगळे भाव वाटून घेयात. पळयनासतना दिल्लो आवयचो आदेश पांडवांनीं मानलो. देवा कडेन मागिल्ल्या वरा प्रमाण द्रौपदी धर्मपालक युधीश्ठीर, बलशाली भीम, श्रेश्ठ धनुर्धर अर्जुन, सुंदर सहदेव आनीं संयमी नकुल ह्या पांच पांडवांची पत्नी जावपाक तीच जापसालदार थारली. वरा वांगडा तिका तो शापच भोगचो पडिल्लो म्हणपाक वाव आसा.
अर्जुन दिव्यास्र मेळोवपाक सर्गलोकांत गेल्लो. थंयची अप्सरा उर्वशी ताचे कडेन आकर्शीत जाली. पूण अर्जुनान प्रतिसाद दिनासतना तिका “माता” म्हणून उलो मारलो. अप्सरा कोणाची बायल आसना. कायम प्रेयसीच आसतात. तुवें माता म्हणून उलो मारून म्हजो अपमान केला. अशें सांगून तिणें अर्जुनाक तृतीयपंथी जावपाचो स्राप दिल्लो.
आपणाक अर्दनारी म्हणून लजेचें जिवीत जगचें पडटलें म्हणून अर्जुनान देवांचो राजा इंद्राकडेन दुख परगटायलें. इंद्राचे मध्यस्थीन तिणें तो काळ एकच वर्सा खातीर आसतलो म्हणपाचो उपस्राप दिल्लो. तेन्ना चिंतेस्त अर्जुनाक इंद्रान सांगलें, हो शाप फुडाराक तुजे खातीर आशिर्वाद थारतलो. एक वर्साच्या अज्ञातवासांत तुका ताचो फायदो जातलो.
पांडवांनीं बारा वर्सांचो वनवास पुराय करून एक वर्साचो अज्ञातवास स्विकारपाचो वेळ आयलो. तेन्ना युधीष्ठीरान-कंक, भीम-रसोईया, नकुल-घोडे आनी सहदेव- गायेंची देखभाल करपाचें थारलें. पुण एक प्रस्न उप्रासलो. अर्जुन कितें करतलो ? कारण ताचें तेजपूंज व्यक्तीत्व लिपून उरप कठीण आशिल्लें. तेन्ना ताणें अर्धनारी नर्तिका बृहन्नला जावपाचें थारायलें.
अंगराज कर्णान अर्जुनाचो वध करपाची प्रतिज्ञा केल्ली. कर्णान अर्जुनाचेर एक अचूक अस्त्र सोडलें. अर्जुनाचो वध जाल्ल्यांत जमा आशिल्लो. पूण सारथी श्रीकृष्णान रथ एक वेत वयर उखलून अर्जुनाक सालवार केलो. दुसरे फावट सूर्यास्त जाल्ल्यान बाण मारतना कर्णान हात फाटीं घेतलो‌. अर्जुनाक दुसरें जीवदान मेळ्ळें. अशें म्हणचे परस कर्णान आपल्या भावाचो वध केलो ना. हें खरें. अर्जुन ताचो भाव म्हणून श्रीकृष्णान ताका महायुद्धा आदींच सांगून एका अर्थान अर्जुनाक साल्वार केल्लो‌. पूण अर्जुनाक खबर नाशिल्ल्यान ताणें कर्णाचो वध केलो म्हणचे परस श्रीकृष्णान तो घडोवन हाडलो अशें म्हणपाक वाव मेळटा.
इश्टांनों फक्त वायट मनशांच्याच न्ही, तर बऱ्या मनशांच्या नशिबांत लेगीत वायट परिस्थिती, त्रास, असुविधा, असुरक्षितता, अन्यायरुपी संकश्ट वांट्याक येता. उदाहरणूच दिवपाचें जाल्यार कर्ण एका राजघराण्यांतले राजकन्येच्या पोटांत जल्माक येवन लेगीत जल्मा सावन शापीत जिवीत जगलो. आवयक वळखतकच लेगीत आवय म्हणूंक शकलो ना. आवय कुंती पुताक पूत म्हणूंक शकली ना. हें लेगीत शापीत जिवीत आशिल्लें.
अर्जुनान कर्णाचो वध करतकच आवय रडटा तें पळोवन युधीश्ठीर, अर्जून, भीमाक कर्ण आपलो व्हडलो भाव आशिल्लो म्हणपाचें कळ्ळें. आपल्या हातान आपल्याच व्हडल्या भावाचो वध करपाचें व्हड पातक घडलें म्हणून युधीश्टीर आनीं अर्जुन दुःखी जाले. कर्ण आमचो व्हडलो भाव आशिल्लो म्हणपाची गजाल आवय कुंतीन लिपोवन दवरली म्हणून युधीष्ठीर खूब रागार जालो. समस्त बायल जातीच्या पोटांतलें गुपीत केन्नाच लिपून उरचें ना म्हणपाचो बायलांचे जातीक स्राप दिलो.
गंधारीच्या णव्याण्णव पुतांक झूजांत मरण येतकच तिणें आपल्याक श्री महादेवा कडच्यान मेळिल्ल्या वरदानाचो उपेग करपाचें थारायलें. तिणें दुर्योधनाक सांगलें जल्मा आयिल्लो तसो पुराय निर्वस्त्र आपल्या मुखार येवन उबो राव. आपुण कांय खिणां खातीर दोळ्यांवयली पट्टी काडटां. आपली नदर तुज्या पुराय शरिराचेर पडटकच तुजें पुराय शरीर वज्राचें जातलें. ताका लागून कोणूच तुजो वध करूंक शकचो ना. पूण मेळिल्लो वर भोगप नशिबांतय आसचें पडटा. दुर्योधन पुराय निर्वस्त्र जावन आवयच्या शिबिरा कडेन वतना वाटेर श्रीकृष्ण आड आयलो. ताणें दुर्योधनाक विचारलें, शी पुराय निर्वस्त्र स्थितींत खंय वता ? आवयच्या संदेशाप्रमाण तिचे कडेन वतां म्हणून सांगतकच श्रीकृष्णान ताका पिशां काडलो. तूं ल्हान ना. प्रौढ आसा. आवयच्या मुखार निर्वस्त्र कसो वचूं शकता ?
लज धांपपाक कमराक केळी पानां बांदून दुर्योधन आवय मुखार उबो रावलो. गांधारीन दोळ्यां वयली पट्टी काडली. तिची नदर दुर्योधनाचें उगड्याच शरिराचेर पडून तोच भाग वज्राचो जालो. पानांनी धांपिल्लो भाग तसोच हाडां मांसाचो उरलो. भीम आनीं दुर्योधन हांचे मदीं निर्णायक द्वंद्व झूंज सुरू जालें. तेन्ना भीम कायद्याप्रमाण दुर्योधनाचेर कमरावयरच वार करपा लागलो. पूण ताचो कमरावयलो भाग वज्रा भशेन जाल्ल्यान ताचेर परिणाम जायनाशिल्लो. दुर्योधन झूंज जिकता अशें चित्र दिसूं लागलें. नियमां बसनाशिल्लें तरी दुर्योधनाचेर कमरा सकल प्रहार करपाक श्रीकृष्णान भीमाक कुरू करून सांगलें आनी दुर्योधन लुळो पांगळो जावन जमनीर पडलो.
अशे तरेन श्री महादेवाची खर तपस्या करपी गांधारीक श्री महादेवान दिल्लो वर पसून निष्प्रभ थारलो. श्रीकृष्णान थारयलो म्हणचें पडटलें. दान हें सत्पात्री दिवचें अशें साधू संतांचें वचन आसा, तशेंच वरदान सुद्धां सत्पात्री दिवप तितलेंच गरजेचें आसता.
महाभारताच्या झूंजांत गांधारीच्या शंभर पूतांक मरण आयलें. श्रीकृष्णच हाका जापसालदार आशिल्लो. कारण ताका जाय जाल्यार तो झूंज आडावंक शकतालो म्हणुन गांधारीन श्रीकृश्णाक स्राप दिल्लो, जसो आपल्या कुळाचो नाश जालो. तसोच ताच्याय कुळाचो नाश जातलो. उपरान्त झाडापोंदा बशिल्लेकडेन श्रीकृष्णाक बाण लागून मरण आयलें आनीं यादव कुळाचो नाश जालो.
महाभारतांत तर भीश्मान महायुद्धांत जैतीवंत जावपाचो पांडवांक आशीर्वाद दिल्लो. दिल्लो आशिर्वाद खरो जावपाचो भीश्माक अधिकार आशिल्लो. पुण खुद्द भीश्माचेंच जिवीत आशिर्वादाच्या आड येतालें. कारण ताचो पराभव अशक्य आशिल्लो. म्हणटकच श्रीकृष्णान पांडवांक सांगलें तुमीं भीश्माकडेन वचुन ताणें दिल्लो आशीर्वाद परत दिवन येयात. हाच्या सारको व्हड अपमान आसूंक शकना. दिल्लो आशिर्वाद परतुपाची इतिहासांतली एकच घडणूक आसुंये.
महाभारतांत बदलो वा सूड घेवपाच्यो घडणुको सुद्धां आसातच. तातुंतली म्हत्वाची वा मुखेल घडणूक म्हळ्यार द्रौपदीन दुर्योधनाचो केल्लो अपमान. जालें अशें. युधीश्टीराचो राज्याभिषेक जातकच दुर्योधन ताचो राजमहाल भोवन पळयतालो.
वास्तुरचनेचो एक अद्भुत प्रकार म्हणून रांगोळी म्हणुन पांय दवरिल्ले कडेन दुर्योधन उदकांत पडलो. तेन्ना वयल्या मजल्याचेर उबी आशिल्ली द्रौपदीन दुर्योधनाक उद्देशून म्हणलें, “कुड्ड्या बापायचे पूत कुड्डे ! ” ह्या अपमानान कुड्डो जाल्ल्या दुर्योधनान द्यूतक्रीडेंत दांवांत हारिल्ले द्रौपदीक केसां धरून ओडीत हाडपाचो दुशासनाक हुकूम दिलो. द्रौपदीक उद्देशून ताणें म्हळें, कितें म्हणिल्लें तुवें ? कुड्ड्या बापायचे पूत कुड्डे ? पळवया तरी द्यूत क्रीडेंत हरिल्ली आमची दासी जाल्ली द्रौपदी दिसता तरी कशी अशें म्हणत दुर्योधनाक तिच्या वस्त्रहरणाचो आदेश दिलो.
ऐनवेळार आपलें वचन पुराय करूंक श्रीकृष्ण तिच्या उल्याक धावन येंव नाशिल्लो आनीं स्राप दिवपाक तोण उगडिल्ले दिव्यजल्मा द्रौपदीक माता गांधारीन आडावं नाशिल्लें जाल्यार तिच्या वस्त्रहरणाचे घडणुकेंतले सगळे वांटेकारच न्ही तर हस्तिनापुराचें अस्तित्वच नश्ट जाता आशिल्लें. इतली द्रौपदीच्या स्रापांत खर शक्त आशिल्ली.

रंजन नायक
9823154336