भांगरभूंय | प्रतिनिधी
2027 चे जनगणनेंत समाजीक न्यायाचे नदरेन कांय क्रांतीकारी बदल पळोवपाक मेळटले. हे फावट पयलेच खेपे तृतीयपंथी व्यक्तींचे म्हायतीची स्वतंत्र वर्गांत नोंद घेतले.
भारतीय जनगणना ही फकत एक प्रशासकीय प्रक्रिया वा सरकारी आकडेवारी एकठांय करपाचें साधन न्हय, तो राश्ट्र उबारणेचो सगळ्यांत व्हडलो आनी गुंतागुंतीचो लोकशायी सराव.
भारताची जनगणना ही जगांतल्या सगळ्यांत व्हडल्या म्हायती संकलन उपक्रमां मदलो एक मानतात, जाचेर संपूर्ण जगाचें लक्ष लागिल्लें आसता. भारतीय संविधानाच्या सातव्या वळेरींतल्या ‘संघ सुची’ (कलम 246, अनुक्रमांक 69) खाला जनगणनेचो विशय येता, जाल्यार ‘जनगणने कायदो 1948’ ह्या प्रक्रियेक कायदेशीर आनी घटनात्मक अधिश्ठान दिता. 2027 वर्सा जावपी ही जनगणना भारताच्या फुडाराचे उदरगतीची ‘ब्लू-प्रिंट’ थारतली.
भारताच्या जनगणनेचो इतिहास खूब पोरणो आसा. आर्विल्ल्या काळांतली पयली जनगणना 1872 वर्सा जाली, जाल्यार 1881 सावन ती पुराय देशांत एकाच वेळार आनी दर धा वर्सांच्या अंतरान घेवपाची पद्दत सुरू जाली. 1881 ते 2011 ह्या लांब काळांत झुजाचे प्रसंग आसूं वा सैमीक आपत्ती, ही प्रक्रिया केन्नाच थांबली ना. पूण, 2020 वर्सा आयिल्ल्या कोवीड-19 च्या जागतीक महामारीक लागून 2021 ची जनगणना लांबणेर पडली. आतां जावपी ‘भारतीय जनगणना 2027’ ही 1872 सावनच्या माळेंतली सोळावी आनी स्वातंत्र्या उपरांतची आठवी जनगणना आसतली. ही जनगणना इतीहासीक थारपाचें मुखेल कारण म्हणल्यार ती पुरायपणान ‘डिजिटल’ स्वरूपांत जातली.
जनगणना म्हणल्यार फकत मनशां मेजप न्हय, तर ती देशाच्या समाजीक-आर्थीक भलायकेचो आरसो आसा. साक्षरता, रोजगाराचें स्वरूप, रावपाची वेवस्था, शारीकरण, भास, धर्म आनी स्थलांतर हांचे सारक्या विशयांची विस्वासापात्र म्हायती फकत जनगणनेंतल्यान मेळटा. केंद्र आनी राज्य सरकारांच्या वर्सुकी अर्थसंकल्पा सावन ते कोट्यांनी रुपयांच्या कल्याणकारी येवजणां मेरेन सगळ्यो गजाली ह्याच म्हायतीचेर आदारिल्ल्यो आसतात. शिक्षण, भलायकी आनी पायाभूत सुविधांचें नियोजन करपा खातीर जनगणनेचो डेटा मार्गदर्शक थारता. देखीक खंयच्या वाठारांत नवी शाळा वा हॉस्पिटलाची गरज आसा, हें लोकसंख्येच्या दाटाये वयल्यान थारायतात. तशेंच, विधानसभा आनी लोकसभा मतदारसंघांची पुनर्रचना आनी आरक्षणाचे निकश थारावपा खातीर हो डेटा खूब म्हत्वाचो.
2027 च्या जनगणनेंत समाजीक न्यायाच्या नदरेन कांय क्रांतीकारी बदल पळोवपाक मेळटले. ह्या फावट पयलेच खेपे तृतीयपंथी व्यक्तींचे म्हायतीची स्वतंत्र वर्गांत नोंद घेतले. हाका लागून ह्या आडनदर जाल्ल्या समाजाक मुखेल प्रवाहांत हाडप आनी तांच्या खातीर खाशेलीं कल्याणकारी धोरणां आंखप सोंपें जातलें. तशेंच, घरांतल्या बायलांच्या ‘अवैतनीक’ कामाचें आनी अर्थीक योगदानाचें मोल करपा खातीर खाशेले प्रश्न विचारपाची शक्यताय आसा. हाचे भायर, दिव्यांग व्यक्तींच्या वेगवेगळ्या श्रेणीं प्रमाण माहिती एकठांय करपाचेर भर दितले, ताचे लागून ‘अॅक्सेसिबल इंडिया’ (सुगम्य भारत) अभियान चड प्रभावीपणान राबोवंक मेळटलें.
भारतीय जनगणना ही मुखेल करून दोन पांवड्यांनी पार पडटली: 1. घरांची वळेरी आनी रावपाच्या सुवातेची जनगणना (एप्रिल ते सप्टेंबर 2026): पयल्या पांवड्यार देशांतल्या दर एका घराची नोंद जातली. हातूंत घराचो बांदकाम प्रकार, मेळपी पिवपाचें उदक, वीज, संडास-बाथरूम आनी इंधन हांचे सारक्या मुलभूत सुविधांची माहिती घेतली वतली. 2. लोकसंख्या प्रगणना (फेब्रुवारी- मार्च 2027): दुसऱ्या पांवड्यार दर एका मनशाची वैयक्तीक माहिती एकठांय करतले. हातूंत पिराय, वैवाहीक स्थिती, धर्म, भास, शिक्षण आनी वेवसाय हांचो आस्पाव आसतलो. पयसुल्ल्या आनी बर्फाळ वाठारां खातीर हो पांवडो थंयच्या हवामाना प्रमाण आदींच पुराय करतले.
2027 ची जनगणना ही भारताची पयली ‘पेपरलॅस’ जनगणना आसतली. ही डिजिटल प्रक्रियेंत पारदर्शकता आनी वेग हाडटली. डेटा संकलना खातीर खाशेल्या विकसित केल्ल्या मोबायल अॅप्लिकेशनाचो वापर जातलो. हाका लागून म्हायती एकठांय जाले उपरांत रोखडीच ती सर्व्हराचेर अपलोड जातली, जाका लागून निमणो अहवाल तयार करपाचो वेळ खुबूच उणो जातलो. नागरिकांक आपली म्हायती स्वताच भरपाची सोय पयलेच खेपे मेळोवन दितले. शिकिल्ले नागरीक वॅब पोर्टलाचेर वचून म्हायती भरपाक शकतले, जाका लागून म्हायती अचूक जातली. डिजिटल प्रक्रियेंत डेटा सुरक्षेक सर्वोच्च प्राधान्य दिलां. नागरिकांची वैयक्तीक म्हायती गुप्त दवरतले आनी तिचो वापर फकत धोरणात्मक नियोजनां खातीरच जातलो, अशी खर तरतूद कायद्यांत आसा.
इतल्या व्हड लोकसंख्येची डिजिटल पद्द्तीन नोंदणी करप हें व्हडलें आव्हान आसा. गांवगिऱ्या वाठारांतली इंटरनेट कनॅक्टिव्हिटी, सायबर सुरक्षेचे धोके आनी नागरिकां मदलो भंय वा गैरसमज पयस करप गरजेचें आसा. अफवांक बळी पडनासतना नागरिकांनी प्रशासनाक मदत करप गरजेचें आसा. चुकीची म्हायती दिल्यार ताचे वायट परिणाम फुडाराच्या सरकारी येवजणांचेर जावपाक शकतात.
भारतीय जनगणना 2027 हो फकत सरकारी आकड्यांचो खेळ न्हय, तर तो बदलत्या भारताचो डिजिटल दस्तावेज. तंत्रज्ञानाच्या आदारान आमी अदिक अचूक म्हायती एकठांय करतले, जाका लागून ‘अंत्योदय’ म्हणल्यारूच समाजांतल्या निमण्या घटका मेरेन उदरगत पावोवप शक्य जातलें. हो उपक्रम म्हणल्यार आधुनीक भारताच्या विकासाची कुंडली. दर एका नागरिकान ह्या ‘डिजिटल महायज्ञांत’ आपली खरी आनी अचूक म्हायती दिवन वांटो घेवप हें आमचें सर्वोच्च राश्ट्रीय कर्तव्य आसा. ही जनगणना भारताक 2047 मेरेन एक समर्थ आनी विकसित राश्ट्र करपाच्या प्रवासांतले सगळ्यांत निर्णायक पावल थारतलें.
(स्रोत – जनगणना सूचना पुस्तिका)
आदित्य सिनाय भांगी
9673585953
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
