बलुचिस्तान स्वतंत्र जाल्ल्याची मीर यार बलुच हांची घोशणा
भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कराची, खबरां संस्था : सुमार दोन-अडेज शतमाना पयलीं मराठ्यांनी देशाचें चित्रूच बदलून उडयिल्लें. मराठ्यांनी हिंदवी स्वराज्याचो बावटो उत्तरे कडेन हुबयिल्लो. काल, १४ मेक परत इतिहासाची पुनरावृत्ती जाता काय कितें अशेंच दिसून आयलें. बलूचिस्तानांतल्या बलोच लोकांच्या हक्कां खातीर लढपी मीर यार बलुच हांणी बलुचिस्तान स्वतंत्र जाल्ल्याची घोशणा केली. मात पाकिस्तानान हाका परवानगी दिवंक ना. पूण हाका लागून येवपी काळांत पाकिस्तानाचें तोंड पडटलें हें निश्चीत आसा. हातुंतल्यान घडपी घडामोडींक लागून दक्षीण आशियांतल्या भू-राजकीय समीकरणांची गुंतागुंत चडूच घुस्पल्ली जातली. हातूंतय मराठेच म्हत्वाची भुमिका करतले. ते कशे? हें जाणून घेवपाक तुमकां इतिहासाचेर नदर भोंवडावची पडटली.
१७६१ वर्सा पानिपतच्या तिसर्या युद्धांत मराठ्यांक अफगाण शासक अहमदशाह अब्दाली कडल्यान अपेस स्विकारचें पडलें. ह्या झुजांत हजारांनी मराठा सैनीक आनी नागरिकांक बंदी केले. तांतले सुमार २२ हजार मराठा युद्धकैद्यांक अब्दालीन बलुचिस्तानांतल्या डेरा बुगती बलुच शासकाक भेट स्वरूपांत दिलें. हातूंत सगल्या जातींचे, धर्माचे भारतीय आशिल्ले. कांय जाणांक अफगाणिस्ताकूय व्हेले. हातूंतले सगले लोक मुस्लीम जाल्यात. थोड्यांक केल्यात. पूण ही दोनशें वर्सां पयलींची गजाल. मात महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश वाठारांतल्या हिंदू लोकांच्यो जायत्यो रिती, पद्दती ते अजूनय पाळटात.
अब्दालीचे मजतीक झुजांत वाटेकार जाल्ल्या बलुच जमातींक हे झूज कैदी भेटस्वरूपांत दिले. मीर नासीर खान नूरीन ह्या झुजा कैद्यांक बुगटी, मर्री, मझारी, गुरचानी, रींद आनी रायसानी अशा वेगवेगळ्या जमातींत विभागले. सुरवातेक गुलाम म्हणून दवरिल्ल्या ह्या मराठ्यांनी फुडें बलुचिस्तानच्या कठीण जमनीचेर शेती करून तग धरलो आनी आनी थंयच स्थायीक जाले. बुगटी समाजांतले बरेच लोक बलुचिस्तान, अफगाणिस्तानांत गिरेस्त आनी हुशार आसात. व्हडल्या पदांचेर ते आसात. लग्नकार्यांत हळद लावप, माप ओलांडप, सप्तपदी, हाताक दोरो बांदप ह्यो प्रथा ते अजून पाळटात. बायलांचीं नांवां गोदी, कमोल अशीं आसा. ब्रिटिश लेखिका सिल्व्हिया मॅथेसन हांच्या ‘Tigers of Balochistan’ ह्या पुस्तकांत ह्या समाजाचो उल्लेख आसा. ९० च्या दशकातल्या ‘तिरंगा’ चित्रपटांत नाना पाटेकराचो – ‘मै मराठा हूं… और मराठा मरता नहीं, मराठा मारता है’ – हो संवाद थेटरांत पड्ड्याचेर येतालो, तेन्ना बलुचिस्तानांत थेटरांनी टाळयांचो गडगड जातालो.
आयज बलुचिस्तान वेगळो देश करपाक सोदतात, तेच हेच मूळ भारतीय लोक.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
