होर्मुझ: डोनाल्ड ट्रम्प निरशेलो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

झूज फक्त मरण आनी गंभीर जखमो दिता ही गजाल ट्रम्पाक समजूंक जाय.

28 फेब्रुवारीक सुरू जाल्लें झूज आयज उज्याचो गुळो जाला आनी अस्तंत आंशिया- आखातां मदल्या संघर्शाची स्थिती दिसान दीस इबाडत चल्ल्या. अमेरिकेन आपल्या ताकतीच्या बळार आनी सुपर पॉवराच्या नांवार इराणाक हारोवपाचो यत्न केलो, पूण अमेरिकेचो डाव फसलो. ह्या झुजांत इराणाचे सुप्रिमो आयातुल्ला खामेनी आनी वरिश्ठ कमांडर हांकां लेगीत मरण आयलें. पूण इराण मात लेगीत भियेलो ना आनी अमेरिका आनी इझ्रायलाक जशाक तशी जाप दिवन आपले रक्षण करपाक आमी सक्षम आसात ही गजाल तांणी संवसाराक दाखोवन दिली.
आयज संवसाराक अडचणींत हाडपाचें काम डोनाल्ड ट्रम्पान केलां आनी पुराय जगाची अर्थवेवस्था घाताक हाडल्या. ट्रम्प आपल्या वर्चस्वा खातीर इश्ट देश आनी नाटो देशां कडेन मजत मागता. हाचे बगर अमेरिकेचो खर दुस्मान देश रशिया आनी चीन हांचे कडेन लेगीत मजत मागपाची गरज डोनाल्ड ट्रम्पाक पडली. हाचे वेल्यान स्पश्ट जाता की ट्रम्प फाटीं पडत आसा आनी तें तो लिपोवपाचो यत्न करता. जी संघटणा अमेरिकेच्या उतराचेर चलताली त्या नाटो देशांनी ह्या झुजा पसून पयस रावपाचें थारायलां. हाचे वेल्यान स्पश्ट जाता की ट्रम्प कोणाचोच सहयोगी जावंक शकलो ना. कारण तो जगाचो मानवी आनी अर्थीक हत्यारो आसा ही गजाल सुरू आशिल्ल्या झुजा वेल्यान सिद्ध जाता. ट्रम्पान आपल्या बळाचो वापर करून इराणांतल्या लाखांनी लोकांचो, निश्पाप भुरगयांचो बळी घेतलो. हाका लागून इराण चवताळप सहाजिकूच आसा. ताका लागून अस्तंत आशियांतल्या अमेरिकेच्या पुराय सैन्य तळांचेर हल्ले करून तांचें लुकसाण करपाचें थारायलां. हातूंत अमेरिकेच्या सैनिकांक व्हड प्रमाणांत मरण येत आसा.
पूण ह्या झुजाची झळ मध्य पूर्व आशियांतल्या देशांक भोगची पडटा. कारण हातूंत मनसी आनी वित्तीय लुकसाण व्हड प्रमाणांत जालां आनी जायत आसा. ताका लागून इराणाक हारोवप तितलें सोंपें दिसना. आयज ह्या भिरांकूळ झुजाचो परिणाम संवसारांतल्या खूबशा देशांक भोगचो पडटा. कारण जंय जंय अमेरिकेचे लश्करी तळ आसात अशा अस्तंत आशियांत (मध्य पूर्व) अमेरिकेचे खूबशे लश्करी तळ आसा. जातूंत कतार, बहरीन, कुवेत, सावदी आरेबिया, संयुक्त अरब अमिरात (युएई), जॉर्डन, ओमान, इराक, दुबय आनी सिरिया ह्या देशांचो आस्पाव जाता. ह्या देशांतले नागरीक भियेल्यात आनी व्हड प्रमाणांत मनीस आनी अर्थीक लुकसाण जाल्ल्याचें दिसून येता.
इराणान अमेरिकेची खूबशे कडेन नाकाबंदी करप सुरू केलां आनी अमेरिकेक झूज थांबोवपा खातीर अटी दवरल्यात. हाका लागून इराण अमेरिकेचेर वर्चस्व जातना दिसून येता. आतां इराण, अमेरिका आनी इझ्रायल हांचे मदलें झूज होर्मुझ मार्गा मेरेन येवन पावलां. हे खातीर इराणाची नाकाबंदी करपा खातीर आनी तेलाची कोंयडी फोडपा खातीर होर्मुझच्या उदका मार्गाचे आशिकुशीक इश्ट देश, नाटो, फ्रान्स, जपान, दक्षीण कोरिया, ब्रिटन, रशिया, चीन हांकां इराणाचेर चेपण घालपा खातीर झुजाबोटी धाडच्यो अशी ट्रम्पान दिमी मारून विनंती केल्या. पूण सगल्यांनीच ट्रम्पाची विनंती भायरायल्या. ताका लागून ह्या झुजांत ट्रम्प एकलो पडिल्ल्याचें दिसून येता. जगातले 22 ते 25 टक्के तेल व्हरपी बोटी ह्याच होर्मुझच्या उदका मार्गान वतात आनी दिसाक 20 ते 21 दशलक्ष बॅरल तेलाची येरादारी हांगा सावन जायत आसता.
होर्मुझ हें संवसारांतलें तेलाच्या येरादारीचे सगल्यांत म्हत्वाचें स्थान आसा. कारण ह्या मार्गार संवसारभरांतले, चड करून आशियाई देशांची (भारत, चीन, जपान) उर्जा आयात व्हड प्रमाणांत निंबून आसा. तेच प्रमाण तेला बगर, संवसारीक पांवड्या वेलें द्रवीकृत सैमीक वायूची (एलएनजी) व्हड येरादारी लेगीत ह्याच मार्गान जाता. ह्या मार्गा वेल्या तणावाचो थेट परिणा संवसारीक तेलाच्या मोलाचेर जाता. होर्मुझाचेर नियंत्रण इराणाचें आशिल्ल्यान कोणूच इराणा कडेन दुस्मानकाय स्विकारपाक तयार ना. इराणान तर अमेरिकेक सरळ धमकी दिल्या की होर्मुझच्या उदका मार्गाचेर दुस्मानाची बोट दिसत जाल्यार तिचेर हल्लो करतले आनी कापाझदाद आसत जाल्यार झुजा बोट धाडची. ताका लागून इराणाची कितलीय जिवीत आनी अर्थीक लुकसाण जाल्लें आसलें तरी आपल्या स्वाभिमानाचें झूज लडपाक आमी सक्षम आसात ही गजाल इराणान अमेरिकेक दाखोवन दिल्या.
आयज हें झूज जावन 17 दीस जाल्ले आसले तरी अमेरिका-इझ्रायलाक जशाक तशी जाप दिवन इराणान आघाडी घेतल्या. ट्रम्पाच्या चुकीच्या निर्णयाक लागून जगाची दैन्यावस्था जाल्या. सगल्यांचेर तेल आनी अर्थीक संकश्ट आयलां आनी अस्तंत आशियांतली परिस्थिती सामकी हुस्क्याची जाल्या. अमेरिकेक 17 दिसांच्या काळांत हजारांनी बिलियन डॉलराचें लुकसाण जालां. पूण जाल्लें लुकसाण लिपयत आसा. रशियन तेलाची आयात भारतान थांबोवची हे खातीर भारताचेर चेपण हाडपी ट्रम्प आतां झुजाचे परिस्थितीक लागून रशिया मुखार दिमी मारून ट्रम्प भारता सयत जगाक सांगता की रशिये कडल्यान तेल आयात करात अशे तरेची विनवणी आनी भीक मागता. इराणाची सुरक्षा यंत्रणा आयआरजीसीन पुराय कमांड आपल्या हातांत घेतिल्ल्यान अमेरिका घायाळ जायत आशिल्ल्याचें दिसून येता. कारण झुजाची सुरवात अमेरिकेन आनी इझ्रायलान सुरू केली. हे खातीर हें झूज तांकांच थांबोवचें पडटलें.
डोनाल्ड ट्रम्प हो सद्याचे परिस्थितींत जगाचो हत्यारो आसा. ट्रम्प सत्तेंत आयलो तेन्ना ताणें अमेरिके सयत संवसारांतल्या खूबशा देशां खातीर व्हड अडचणी निर्माण केल्यो. पयली टेरीफ वॉर आनी आतां तिसऱ्या म्हाझुजाचो भडको हो सामकाे गंभीर आनी हुस्क्याचो विशय आसा. हे खातीर ट्रम्पान एक पावल फाटीं घेवन अमेरिका, इझ्रायल आनी इराण झूज थांबोवंक जाय. नाजाल्यार हाचे गंभीर परिणाम अमेरिकेकूच भोगचे पडटले.
डोनाल्ड ट्रम्पाच्या चुकीच्या निर्णयाक लागून अमेरिकेंत ताची राजकी कोंयडी जातना दिसून येता. सैनिकांक मरण, तेलाची दरवाड आनी बाजारांतले घसरणीक लागून अमेरिकेंतल्या लोकांनी खर टिका करपाक सुरवात केल्या. कारण सद्या सुरू आशिल्ल्या झुजाचो सुत्रधार फक्त डोनाल्ड ट्रम्पूच आसा. ताच्या चुकीच्या निर्णयाक लागून इराणा सयत अस्तंत आशियाई देशांतल्या हजारांनी लोकांक मरण आयलां आनी तेच बराबर अर्थीक लुकसाणूय जालां. अमेरिका स्वताक सुपर पॉवर आनी लोकशायेचो देश समजता आसत जाल्यार ताणें संवादाच्या माध्यमांतल्यान ताकतिकेन झूज थांबोवचें. वर्चस्वाच्या झुजांत झूज कोणूय जिखूं, मरता सर्वसामान्य मनीस, सुकणीं, जिवजंतू हातूंत ना हार, ना जैत. झूज फक्त मरण आनी गंभीर जखमो दिता आनी ह्यो जखमो खूबशा काळा मेरेन काळजांत घर करून रावतात ही गजाल ट्रम्पाक समजूंक जाय. जय हिंद.

रमेश कृष्णराव लांजेवार
9921690779