भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भावंडांनो,
आयज तुमचे मुखार एका म्हान क्रांतीकारी मनशाची वळख आनी म्हायती तुमकां सांगपाचो आसा, जाच्या बलिदानान भारतीत स्वातंत्रतायेच्या झुजाची बुनयाद उबी जाली. हांव जाणां, तुमकां तो खूब आवडटा. देखुनूच खंयच्याय न्हेंसवण सर्तींत तुमी ताचो भेस आंगार चडोवन माचयेर ताचे सवंग उबे करतात. आनी नक्कीच सर्तींतलें इनाम मेळयता. चड येवजूं नाकात. ताचें नांव आसा हुतात्मो मंगल पांडे.
भावंडांनो, 1818 उपरांत इंग्रजी राज्यांचे रुपांतर साम्राज्यांत जालें. ते वेळार गवर्नर डलहावसीन पोसको वारस घेवपाक मान्यताय दिवंक नाशिल्ल्यान चडशीं संस्थानां, सामान्य लोक, दुखावले. आपसुकूच सरकारा विशीं दुस्वास निर्माण जालो. सरकाराचें पक्षपाती धोरण चालीक लागिल्ल्यान लोकां भितर असंतोश पातळ्ळो. मजगतीं, एक गजाल घडली. ती म्हळ्यार.
1857 वर्सा जानेवारींत इंग्रज सरकारान शिपायांक झुजपा खातीर नवीं ‘अॅनफिल्ड रायफलां’ हाडलीं. ताका गरज आशिल्लीं काडतुसां हाडलीं. संबंदीत काडतुसांक एक पट्टी चिकटायली. काडतुसेचो वापर करचे पयलीं ती पट्टी दांतांनी पिंजची पडटाली. पुणून हे संबंदीत पट्टेक गाय आनी धुकराची चरबी लायतात अशी खबर त्यो काडतुसो तयार करपी कारखान्यांतल्या कामगारान सगल्यां मदीं पावयली. गाय ही हिंदू धर्मांतली देवता जाल्यार धुकर हे मुस्लिमांक अपवित्र आशिल्ल्यान ती पट्टी तोंडांतल्यान निखळावपाक शिपायांनी मानून घेतलें ना. सैन्यांतल्या हिंदू, मुस्लिम शिपायांच्यो भावना दुखावल्यो. तांचे मदीं तिडक उप्रासून आयली. देखून दोनूय धर्माच्या लोकांनी ताका विरोध केलो.
पयलीं इंग्रजांच्या बराकपुरांतल्या छावणींतल्या 19वे पलटणीन हीं काडतुसां वापरपाक मनाय केली. इंग्रज सरकारान ह्या सैनिकांचो अपमान करूंक सगळ्या शिपायांक कामा वयल्यान काडून उडयले. तेदे वेळार मंगल पांडे 34 वे पलटणींत शिपाय म्हूण वावुरताले. ताच्या आंगांत आशिल्ल्या धाडशी गुणांक लागून मंगल पांडे खुबूच नामनेक पाविल्लो. शिपायांक कामा वयल्यान काडून उडयिल्ल्यान ताका तिडक आयिल्ली. आमचो धर्म बाटयतल्या इंग्रजांचो नाश करात अशें आड्डत आपल्या जिवाची पर्वा करी नासतना मंगल पांडे आर्म घेवन इंग्रजां आड झुजपाक भायर सरलो. इंग्रजांच्या सेनापतीन ताका आडावपाचो जायतो यत्न केलो. पुणून खंयच्याच हिंदू वा मुस्लिम शिपायान इंग्रजांचो हुकूम आयकलो ना.
ह्याच दिसांनी सार्जंट मेजर ह्युमसाचेर गुळयो घालपाची घडणूक घडिल्ली. लेफ्टनंट बोयराचेर तलवारीन हल्लो केलो. देखून कर्नल व्हीलरान मंगल पांडेक अटक करपाचें कारस्थान रचलें. पुणून कोणेंनूच ताका मजत केली ना. उपरांत बराकपुरांत पलटणीचे मुखेली जनरल हियर्सान पांडेचो पाठलाव केलो. आनी कुडीच्या रगतांत कणाकणांत राष्ट्र निश्ठा, देशप्रेम भरिल्ल्या मंगल पांडेन हियर्साच्या हातान मरण पत्करचे बदलाक स्वता आत्महत्त्या करपाचो यत्न केलो. पुणून त्या खिणाक जखमी अवस्थेंत मंगल पांडेक अटक करपाक इंग्रजांक येस मेळ्ळें. हे खातीर पांडेक इतली नामना मेळ्ळी की कोणेंय इंग्रजां आड आवाज उठयल्यार ताका ’पांडे’ ह्याच नांवान पाचारताले. 1857 वर्साच्या स्वतंत्रतायेच्या झुजांत मंगल पांडे हो पयलो तरणाटो बळी पडलो. ताका इंग्रजांनी 8 एप्रिल 1857 दिसा फांसार चडयलो. मंगल पांडेन हेरांक स्वातंत्र्याचो संदेश दिलो.
भावंडांनो, असो आशिल्लो आमचो मंगल पांडे. 8 एप्रिलाक आमी न विसरता तांकां श्रद्धांजली ओंपुया.
उल्हासभाई
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
