हिल्लीचो शिंव : जयेंद्र राणे

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आपल्या सैनिकांच्या दोन प्लाटूनांची सुटका करपा खातीर तांणी एका प्लाटूनाक कुशीन वचून हल्लो करपाची रणनीती आंखली. हें करता आसतना तांच्या दुसऱ्या पांयाकूय गुळी लागली.

सलाम फौजी

भारत-पाक युद्धाच्या (1971 च्या) इतिहासात, सेकंड लेफ्टनंट जयेंद्र राणे हांची कथा ‘स्वार्था पयलीं सेवा’ (Service before self) ह्या मूल्याचो एक जिवो पुरावो आसा. पांचवी बटालियन, गढवाल रायफल्सचे हे तरणाटे अधिकारी. हिल्लीच्या झुजांत तांणी दाखयल्लें धाडस भारतीय लष्करी दायजाचो एक मोलाचो वांटो आसा. आपले कुडीची मर्यादा परस वयर वचून तांणी कशें शौर्य गाजयलें, हाचें हें एक अदभूत उदाहरण.

1971 च्या भारत- पाक झुजा वेळार, सेकंड लेफ्टनंट जयेंद्र जयसिंग राणे हांची युनिट ‘5 गढवाल’ उदेंत क्षेत्रांत तैनात आशिल्ली. ती त्या काळाच्या उदेंत पाकिस्तानातल्या ‘हिल्ली’ ह्या सामरिक नदरेन म्हत्वाच्या शारा लागसार आशिल्ली. हें क्षेत्र 202 मावंटेन ब्रिगेडच्या नियंत्रणा खाला आशिल्लें. जरी भारत- पाक झूज अधिकृतपणान 3 डिसेंबर 1971 क सुरू जालें, पूण ताच्या कितलोसोच काळ पयलीं शिमेचेर ल्हान-व्हड झुजां चलतालीं. पाकिस्तानान केल्ल्या अत्याचारांक लागून थंयच्यान निर्वासित भारतांत येवपाक लागिल्ले. 20 माउंटेन डिव्हिजनच्या मार्गदर्शना खाला 202 मावंटेन ब्रिगेड कडे नोव्हेंबर 1971 त हिल्ली जिखपाची जबाबदारी सोंपयल्ली. 

हिल्लीचें झूज हें उदेंत क्षेत्रांतलें सगळ्यांत भयानक आनी हिंसक झूज थारलें. हें झूज दोन टप्प्यांत जालें; पयलो 22 नोव्हेंबर ते 24 नोव्हेंबर आनी दुसरो 10 डिसेंबर ते 11 डिसेंबर 1971. 202 माउंटेन ब्रिगेडान 5 गढवाल, 8 गार्ड्स आनी 22 एम.एल.आय. (22 MLI) ह्या तुकड्यांक तोफखानो आनी चिलखती दलाच्या पालवान ह्या झुजांत देवंयिल्ले.

​निमणी आहुती

​ह्याच झुजाचो एक वांटो म्हूण 5 गढवाल तुकडेक 5 डिसेंबर दिसा दुस्मानाच्या एका पोस्टाचेर ताबो मेळोवपाचें काम दिलें. सेकंड लेफ्टनंट राणे आपले कंपनीचें फुडारपण करताले आनी तांकां ही मोहीम फत्ते करपाचो आदेश मेळ्ळो. थारिल्ल्या प्रमाण, 5 डिसेंबर 1971 दिसा राणे आपल्या सैनिकां सांगाता दुस्मानाचेर तुटून पडले. पूण दुस्मानाच्या जबरदस्त गोळीबाराक लागून तांची कंपनी एका जाग्यार आडकून पडली. ह्या झुजांत राणे हांच्या एका पांयाक गंभीर जखम जाली. अशे परिस्थितींत लेगीत तांणी हार मानली ना. आपल्या सैनिकांच्या दोन प्लाटूनची सुटका करपा खातीर तांणी एका प्लाटूनाक कुशीन वचून हल्लो करपाची रणनीती आंखली. हें करता आसतना तांच्या दुसऱ्या पांयाकूय गुळी लागली. पूण जिवाची पर्वा करिनासतना तांणी आपल्या सैनिकांक भायर काडपा खातीर झुज चालूच दवरलें. निमाणें, जखमी जाल्ल्या राणे हांकां वीरमरण आयलें. सेकंड लेफ्टनंट राणे हे एक पराक्रमी सैनिक आनी जिद्दी अधिकारी आशिल्ले, ज्यांणी पिरायेच्या फकत 22 व्या वर्सा कर्तव्या खातीर सर्वोच्च बलिदान दिलें.

​सेकंड लेफ्टनंट जयेंद्र राणे हांकां तांच्या असाधारण धाडसा खातीर आनी बलिदाना खातीर मरणोत्तर ‘वीरचक्र’ हो मानाचो पुरस्कार फावो जालो.

​ह्या पदका वांगडाच तांचो वारसो तांच्या गांवांत म्हणल्यार सांखळे आयजूय जिवो आसा. गोंयची पयली बायल खासदार संयोगिता राणे हांचे ते पूत. कुडचिऱ्यां ‘सेकंड लेफ्टनंट जयेंद्र राणे सरकारी हायस्कूल’ गोंयच्या तरणाट्यांक आयजूय प्रेरणा दिता की, हेच मातयेंत एक असो वीर जल्मलो जाणें देशा खातीर आपलें सर्वस्व अर्पण केलें.

​जॉन आगियार