भांगरभूंय | प्रतिनिधी
चलयेचो जल्म जावप म्हणल्यार एक कलंक, शाप अशें मानतालें. जन्माक आयिल्ले चलयेचे हातपांय बांदून न्हंयेंत उडयताले.
हांव सावित्रीबाई उलयता. तुमी म्हाका शाळेंत आसताना पासून वळखतात आनी तुमी म्हाका एक आदर्श स्त्री मानतात. म्हजी जयंती मनयतात, भाशणां करतात आनी कार्यावळी बी आयोजीत करता, खरीच म्हाका तुमची तोखणाय करीन दिसता, तुमी पुस्तकांनी वांचलां आसतलें, की हांव एक समाज सुधारक, कवयित्री, शिक्षणप्रेमी आनी भारतातली पयली स्त्रीशिक्षिका, जाका लागुन आज चलीमनीस शिक्षण घेवपाक पावल्यात, हांवें चलयो शिकच्यो म्हणून खूब यत्न केले, आनी जानेर 1848 दिसा पुण्याक भिडेवाड्यांत चलया खातीर पयली शाळा सुरू केली.
त्या वेळाचेर परिस्थिती खूब वेगळी आश्शिल्ली. चलयेन शिकप म्हणल्यार भयंकर पाप अशें समजताले. त्या खातीर जेन्ना पयलीं शाळा सुरु जाली तेन्ना दादलो मनीस चलयांक शिकोपाक तयार जालो ना. हांवें फुडें येवन ती जापसालदारकी म्हजेर घेतली. म्हाका अशें दिसतालें की बायलमनीस शिकपाक जाय, स्वताच्या पायांचेर उबें रावपाक तिका शिक्षणाची गरज आसा. म्हणून तांका हावें शिकोपाक सुरवात केली. खूब त्रास, हाल, यातना सोसल्यों. हांव जेन्ना शाळेंत शिकोपाक वतालीं तेन्ना ज्या लोकांक हें पटनाशिल्लें तांणी म्हजेर रस्त्यान वताना गुंडे, शेण, माती मारपाक सुरवात केली. हांवें हें सगलें सोंसले, म्हाका खबर आशिल्लें की हांव काय वायट गजाल करिना.
ह्या वेळार म्हज्या घोवान महात्मा ज्योतीबा फुले हांणी म्हाका खूब तेको दिलों. कालांतरान शिक्षणाच्या माध्यमांतल्यान बायलांच्या मनात आत्मविश्वास निर्माण जालो. आनी तांणी अन्याया आड झगडपाक सुरवात केली. म्हाका अशें दिसतालें की जेन्ना एक बायलमनीस शिकता तेन्नाच सगळ्या कुटूंबाची उदरगत जाता, म्हणून हांव परत परत म्हणटां बायलांक शिकपाची खूब गरज आसा.
हांव ल्हान आसतानाची परिस्थीती वेगळी आशिल्ली. बायलांक आनी “सकयल्या” जातीच्या लोकांक शिकपाची परवानगी नाशिल्ली. बायलांनी शिकप हें धर्माच्या आनी परंपरेच्या आड अशें मानप आसलें. समाजांत अस्पृश्यता आनी उच्च-नीच भाव खूब आसलो. शूद्र आनी अतिशूद्र समाजाक खूब अन्याय सोंसचो पडटालो. तशेंच अनेक वायट रुढी, परंपरा आशिल्ल्यो. चलयेचो जल्म जावप म्हणल्यार एक कलंक, शाप अशें मानतालें. जन्माक आयिल्ले चलयेचे हातपांय बांदून न्हंयेंत उडयताले. कालांतरान समाजसुधारकांनी ब्रिटीश सरकाराचे बंद दोळेउक्ते करून कायद्यान हे वायट प्रथेचेर बंदी घाली.
विधवां बायलांक परत लग्न करपाची परवानगी नासली. तांचीं मुंडणां करपा (केशवपन) सारक्यो अमानवी प्रथा समाजांत चलताल्यो. बालविवाह ही एक व्यापक आनी स्थापित प्रथा आशिल्ली. समाजीक दबाव इतलो आसतालो की चलयांक खुबच ल्हान पिरायेर लग्न करून दितालीं. समाजसुधारकांनी सरकारक कायदो करपाक लावन बालविवाह प्रथा बंद केली.
आताच्या काळांत बायलां खूब शिकल्यांत आनी नोकरी, वेवसाय करूनय घर सांबाळतात. बरें शिक्षण घेवन कोण पुलीस अधिकारी, दोतोर, शिक्षिका जाल्यात. आनी इतलेंच न्हय सैन्यदलांत पसून पावल्यांत, वैमानिकूय जाल्यांत.
तुमकां हांव एक सांगपाक सोदतां की आमचें सण, परंपरा, उत्सव मनोपाक आतां तुमकां वेगळीच उमेद येतली. आमच्यो परंपरा, सण, उत्सव तशेच चालू दवरपाची जापसालदारकी तुमचेर आसा. तुमकां खबर आसलेंच की अश्विन म्हयन्यांतलें नवरात्र म्हणल्यार दुर्गा देवीची आनी शक्तीची उपासना, ह्या निमतान तरतरांच्या धांन्यांचें रुजवण घालतात, एक आवय म्हणून तुमी आतांच्या तरणाट्यांच्या मनात बऱ्या विचारांचें, संस्कारांचें रुजवण घालपाक जाय. मागीर तांच्या मनांत वायट विचारांचो आनी कृत्यांचो राक्षस केन्नाच तयार जावचो ना. सगल्यां चलयांक म्हजो एक उलो, तुमी सुसंकृत, धैर्यवादी जायात आनी निरामय आरोग्यदायी अशें जिवीत जगात.
प्रा. किशोर वासुदेव वझे
नागेशीं
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
