भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भुरगीं जरी स्वता शिकतात, पूण शिकतना तांका येवपी आडखळी पयस करप हें शिक्षकांचें पयलें काम जावन आसा.
आमच्या भारतांत कितलेशे म्हान मनीस जावन गेले. देश ब्रिटिशांचे गुलामगिरींतल्यान सोडोवपाक तांणी वावर केलो. ह्या म्हान मनशां मदीं कोण समाजसुदारक तर कोण क्रांतीकारक आसले. आपल्या वावरांन संवसारीक किर्त मेळ्ळी, तातूंतले एक म्हणल्यार स्वामी विवेकांनद.
स्वामी विवेकानंदांचो (नरेंद्र दत्त) जल्म 12 जानेवारी 1862 दिसा कलकोता शारांत जालो. तांच्या बापायचें नांव विश्वनाथ दत्त तर आवयचें नांव भुवनेश्वरी. तांची आवय देवभक्त आसली. आपल्याक चलो जावचो म्हणून तिणें मनांतल्यान शंकराची उपासना केली. तिका नरेंद्रनाथ हो पूत जालो. शंकराच्या आशिर्वादान जाल्लो पुत म्हणून ताका वीरेश्वर हेंय एक नाव दवरलें. शिकताना स्वामी विवेकानंद हुशार आनी बुद्धीमान विद्यार्थी आसले. आध्यामिक गिन्याना वांगडा तांचे शिक्षणा विशींचे विचार आजुय आमचे जिणेंत आमकां चालीक लावपाची गरज आसा.
बरो मनीस तयार करप हें शिक्षणाचें खरें ध्येय जावन आसा. ज्या मनशाचें चारित्र्य सत्य प्रियता, शिश्टाचार, परोपकार, चितशुद्धी अश्या तरांतरांच्या सद्गुणांनी तयार जाल्ले आसा असो खरो मनीस घडोपाचे काम शिक्षण करता. शिक्षण अशें आसपाक जाय, जें मनशांतल्या आंगांतल्या बऱ्या गुणांची उदरगत करता. तांच्या आंगांत आशिल्ल्यो कला दाखोवपाची संद दिता. शिक्षण म्हणल्यार मनशा कडेन पयलींच आशिल्ल्या गुणांचो आविष्कार जावन आसा अशें स्वामी विवेकानंदाचे विचार आसले. शिक्षण हें फक्त पुस्तकांतल्यानूच मेळना. सगळ्यांत पयली शिक्षक वर्गांत जो विशय शिकायता तो मन लावन आयकुपाक जाय. ताचो स्वता अभ्यास करपाक जाय. ग्रंथालयांत वचून त्याच विशया वयल्या पुस्तकांचे वाचन करपाक जाय. आतांच्या भुरग्यांक वा विद्यार्थांक ह्या विचाराची चडात चड गरज आसा.
खंयचेय शिक्षण घेतलो जाल्यार आपल्या मनाचे शक्तीचो चड उपेग जाता. ती जितली चड तितलें गिन्यान चड मेळोवपाक येता अशें विवेकांनद म्हणटाले. फक्त मनाची शक्ती आसली म्हणून जायना, पूण गिन्यान मेळोवपाची आवडूय तितलींच म्हत्वाची आसा.
शिक्षकाचे भुमिके विशीं स्वामी म्हणटात, शिक्षक हो भुरग्यांक शिकपाक मदत करपी, असो आसपाक जाय. भुरगीं जरी स्वता शिकतात, पूण शिकतना तांका येवपी आडखळी पयस करप हें शिक्षकांचें पयलें काम जावन आसा.
प्रत्येक विद्यार्थी सारको नासता म्हणून शिक्षकांनी भुरग्यांची क्षमताय आनी गरज पळोवन आपल्या शिकोवपाच्या पद्धतीत बदल करपाक जाय.
स्वामी विवेकानंद हांकां गुरुकूल शिक्षण पद्दतीची आवड आसली. त्या वेळार आश्रमांतल्यान भुरग्यांक फुकट शिक्षण मेळटालें. आश्रमांत रावपी विद्यार्थी हो आपुणूच स्वावलंबी जातालो. गुरुविशीं ताच्या मनात आदर आसतालो. तो आनी शिक्षक वा गुरु एकामेकांच्या खूब लागी आसताले. आता आमी आधुनिक शिक्षण पद्धत आपणायल्या. ताका लागुन स्वामी विवेकानंदान शिक्षक आनी शिकणारीं भुरगीं हांचे नातेसंबध कशे आसपाक जाय हाचो अभ्यास केलो. शिक्षकाक आपल्या विद्यार्थी वा भुरग्यां विशीं मोग, जिव्हाळो आसपाक जाय. शिक्षक हो चारित्र्यान बरोच आसपाक जाय. शिकपी भुरग्यांक आपल्या शिक्षका विशीं मनांतल्यान आदर दिसपाक जाय. स्वामी विवेकानंद म्हणटाले, शिक्षणाच्या माध्यमांतल्यान मनशांच्या मनाची उदरगत जावपाक जाय. मन निर्भर जावन मनशाचो आत्मविश्वास वाडपाक जाय. जेणे करून मनीस स्वताच्या पायांचेर उबो रावपाक शकता. ताचो सर्वांगी विकास करपाचे कामुय शिक्षण करता.
सुसंकृत बायलांनीय शिकपाचें, शिक्षणाचें काम करचें अशें स्वामी विवेकानंद हांकां दिसतालें. म्हणून तांणी बायलांच्या शिक्षणाचेर भर दिलो. शेंवणें मळबांत एकूच पाखाट्यान उडपाक शकना, ताका दोनुय पाखाटे जाय पडटा, तशेंच फक्त दादलो शिकलो म्हणून जायना. बायलांनीय बी शिक्षण घेवपाक जाय, जाल्यारूच देशाचो विकास जातलो, अशे विवेकानंद म्हणटाले. जेन्ना एक बायलमनीस शिकता तेन्ना ती आपले प्रश्न, समस्या आपूण जावन सोडोवपाक शकता. आमच्या देशाची आनी समाजाची उदरगत बायलांनी शिक्षण घेतल्यारूच जाता.
भारत देशांत सामान्य लोकांच्या शिक्षणा कडेन आडनदर जाता, ताका लागून ब्रिटीशांच्या काळांत आमचो देश फुडें पावलो ना, जो मेरेन सामान्य लोकांक बरें शिक्षण, पोटभर अन्न खावपाक मेळना तो मेरेन कितलें राजकारण केलें तरी ताचो कांयच उपेग ना. गरीब भुरगीं जर शाळेंत वचपाक शकनात तर शाळेन तांच्या कडेन पावपाक जाय, अशें स्वामी विवेकानंदान शिकलेल्या लोकांक सुचयिल्लें.
स्वामी विवेकानंदांचें शिक्षणिक मळा वयले विचार आजच्या शाळा कॉलेजींतल्या भुरग्यांनी शिकुन स्वता आपले जिणेंत बरो बदल घडोवन हाडपाक जाय. आमच्या देशाचो बरो फुडार आतां शिकता त्या भुरग्यांच्या हातांत आसा. आतांच्या भुरग्यांक बऱ्या संस्काराची, विचारांची गरज आसा. जाल्यारूच ते आपल्या जिवनाचे शिल्पकार जांव शकतात.
प्रा. किशोर वासुदेव वझे
नागेशी
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
