भांगरभूंय | प्रतिनिधी
उत्पादन उणें, जिनस करपी उणें, ते खावपीय उणे. आतां कंदमुळांक नवें जिवीत…
सैमसुंदर गोंयांतलें उरलां तें पर्यावरण तिगोवन दवरपाचो यत्न करप ही गोंयकारांची लागणूक. आमचे तांबडे मातयेंत जैवविविधताय आसा. अन्नाचें दायज आसा, तें आमचें पोट भरीत आयलां. फक्त ताची वळख नव्या पिळग्यांक जावंक जाय. सैमाचें हें देणें तिगोवपाची जापसालदारकी तांची. जाण्ट्यांनी मार्गदर्शन करचें. कंदमुळां, रानमेवो, गांवठी भाजी ह्या दायजाचो एक वांटो. लोकांचे मतींतल्यान तो पुसून वचपाक लागला. गांवगिऱ्या वाठारांतलें हें लोकगिन्यान तरणाट्यांक, भुरग्यांक कळचें म्हूण केरीच्या विवेकानंद पर्यावरण जागृती फौजेन ‘सृजनोत्सव कंदमुळांचो’ महोत्सव आयोजीत केला. येत्या आयतारा तो भुंयपाले जातलो. तातूंत 80 वयर कंदमुळांची वळख, तांचे गूण आनी तीं शिजोवपाचे पद्दतीची म्हायती दितले. पारंपरीक खाणांची आवड आशिल्ल्यां खातीर ही पर्वणीच थारतली!
खरो आदार हो सदांच शांतपणान काम करता. कंदमुळांय तशींच. जमनीपोंदां वाडपी, पूण वयल्या जिविताक पोसवण दिवपी. खणून पळयले बगर तीं दिसनात, मात मनशाक जगोवपी ती खरी शक्त. कंदमुळां आमकां सैमा कडेन जोडून दवरतात. मोलादीक आसपाक चकचक, झेत, झगमग कित्याक जाय? जांचीं मुळां खोल, तांकां दिखाव्याची गरजूच ना. वखदी, पुश्टीक कंदमुळां भलायकेक खूब फायद्याचीं. मागीर तें गोडेंमूत आसूं वा मुतखडो सगल्या दुयेंसांचेर कंदमुळां हो एक उपाय. थोडीं जमनींतलीं, तर उरिल्लीं शेतांत पिकयिल्लीं. कारांदे, सुरण, गोड कणगां, काटे कणगां, मुंडल्यो, चिरको, चिरकूल, माडी, कुका, झिरमुले हाचे भायर आंकूर, ताळखिळो, वाळची, गोळची, कुड्डुकेची भाजी, हांसाळे, काण्णां, चुन्नां सारको रानमेवो सगलें काळाच्या पड्ड्या आड वचपाक लागलां. दोंगर बोडकावन, शेतां पुरोवन काँक्रिटाचीं रानां उबारिल्ल्यान थंयचें अन्नदायज विस्थापीत जालां. कृशी खात्यान ताची लागवड करपाक शेतकारांक उर्बा दिवची पडटली. आयज कंदमुळां, भाजी, फळभाजी फक्त थारावीक गांवां पुरती उरल्या. फुडल्या 25 वर्सां भितर ताचेर हावळ येवपाची भिरांत आसा.
कंदमुळां रुतूं प्रमाण मेळटात. खास करून पावशी दिसांनी चड. गांवठी वखदांनी तांचो वापर जाता. भलायके खातीर बरीं म्हूण चुकनासतना तीं खावपी कुटुंबां अजून आसात. तरीय कंदमुळांचीं ओढ देंवल्या. कारण तांची लागवड उणी जाल्या, पीक उणें म्हणटकच मोल चड. सगलींच कंदमुळां आयतीं मेळनात. तीं पोरसांत, शेतांत लावचीं पडटात. सगलींच खावपाक रुचीक लागनात. देखून तरणाटे पिळगेक तीं आवडनात. म्हत्वाची गजाल म्हणल्यार तांचे जिनस करपी हात उणें जाल्यात. कणगां, कारांद्यां सारकीं उकडून खावपाचीं कंदमुळां सोडल्यार माडी, सुरण बी खावपी लोक खूब कमी. उत्पादन उणें, जिनस करपी उणें, ते खावपीय उणे. आतां कंदमुळांक नवें जिवीत असले महोत्सव वा हाॅटेलांच दिवपाक शकतलीं. कंदमुळां म्हणल्यार भलायकेक आदार, सैमाचे उपकार!
आदल्या तेंपार कंदमुळांचो लोकांक आदार आशिल्लो. सैमीक सुपरफूडच तें. खातकच पचन सुदारतालें, गोडेंमुताक बऱ्याक पडटालें, प्रतिकार शक्त वाडटाली. आयजूय आयुर्वेदा खातीर तांचो वापर जाता. वेवसायाचे नदरेन कंदमुळांचो वापर जावंचो. म्हानां, चिप्स, पीठ, रेडी टू कूक बी. आपमजत गट ह्या मळाचेर क्रांती करपाक शकतात. तरणाट्यांक हें जाण्ट्यांचें खाण दिसता. तें करपाकूय उशीर लागता. सगल्यांक आतां फास्टफूडाची संवय जाल्या. म्हणटकच आधुनिक रेसिपींनी कंदमुळांचो वापर जावंक जाय. कंद बर्गर, सूप, कणगां चिप्स, सूरण फ्रायज असलीं नांवां दवरून कंदमुळां बाजारात हाडीत जाल्यार आधुनिकतायेची आवड आशिल्ल्या तरणाट्यांच्यो ताचेर उडक्यो पडटल्यो. सोशल मिडियाचो वापर करूं येता. शाळांनी प्राॅजेक्टूय दिवं येतात. हायब्रिड जिनसांच्यो सर्ती घेवचे परस कंदमुळांच्या पदार्थांची सर्त दवरूं येता. हातूंतल्यान रोजगार वाडटलोच, भलायकीय सुदारतली. सैमाचें हें दायज सांबाळपाक सगलेच पेंगट बांदून वावरुया.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
