सुटके झुजारी, चरित्र अभिनेतो : ए. के. हंगल

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पेशावरांत भुरगेपण सारतना ताका  जायत्या संघर्शांक तोंड दिवचें पडलें. बायलेच्या मरणा उपरांत पुताक कोणाच्याच आधारा विणें वाडयलो. शिक्षण दिलें.

कोणेंय ‘इतना सन्नाटा क्यों है भाई’ म्हणल्यार ‘शोले’ ह्या गाजिल्ले हिंदी सिनेमांतलो इमाम रहीम चाचा याद जाता. अर्थात सिनेशृश्टेंतलो ज्येश्ठ कलाकार ए. के. हंगल हाणें आपल्या अभिनयाचे खाशेले अदाकारीन रहीम चाचाक पड्ड्यार साकार केल्ल्यान तो आयज लेगीत रसिकांच्या काळजांत रिगला. ए. के. हंगलान अभिनयाचे बळिश्ट ताकदीचेर हिंदी सिनेमांतलो लोकप्रिय चरित्र अभिनेत्याचो मान मेळयिल्लो. हंगलान जायत्या भुमिकांतल्यान तागेली अभिनय कुशळटाय सिद्ध केल्ली. ‘इत्सा थंय मार्ग’ अशें म्हणटात तसोच हंगलान यत्न केलो आनी तो फळादीकूय जालो. 

ताका अभिनयाची आवड. पिरायेच्या 52 व्या वर्सां ताका हिंदी सिनेमा जगांत पावयलो आनी थंयसून ताणें नट म्हणून कारकिर्दीची सुरूवात केली. थोड्याच काळांत ताणें लोकप्रीय चरित्र अभिनेतो म्हणून मान मेळयलो. हंगल हाचें पुराय नांव अवतार किशन हंगल. 1 फेब्रुवारी 1914 दिसा पंजाबांतल्या सियालकोट शारांत (सध्या पाकिस्तान) काश्मीरी पंडित घराण्यांत ताचो जल्म जाल्लो. पेशावरांत भुरगेपण सारतना ताका  जायत्या संघर्शांक तोंड दिवचें पडलें. बायलेच्या मरणा उपरांत पुताक कोणाच्याच आधारा विणें वाडयलो. शिक्षण दिलें. अभिनयाची कारकीर्द सुरू करचे पयलीं हंगल आल्फियाद (शिंपी) म्हणून काम करतालो. 18 वर्सांचो आसतना ताणें नाटकांनी अभिनय करपाक सुरवात केल्ली. 1936 वर्सा पेशावरांतल्या ‘श्री संगीत प्रिया मंडल’ नांवाच्या नाट्य पंगडा वरवीं 1946 मेरेन ताणें अविभाजीत भारतांत जायत्या सुवातांचेर नाटकां केलीं. 

हंगल 1929 ते 1947 ह्या काळांत स्वातंत्र्य झुजांतूय सक्रिय आशिल्लो. कम्युनिस्ट विचारसरणीचो आशिल्ल्यान 1947 ते 1949 मेरेन ताका दोन वर्सां कराची बंदखणींत घाल्लो. भारत मुक्त जातकूच फाळणे उपरांत 1949 त ताणें पुराय कुटुंबा सयत मुंबयंत स्थलांतर केलें. बासू भट्टाचार्यान ‘तिसरी कसम’ आनी ‘शागीर्द’ ह्या सिनेमांतल्यान 1966 वर्सा हिंदी सिनेमात ब्रेक दिल्या उपरांत तागेल्या फिल्मी कारकिर्दीची सुरवात जाली. फुडें बापूय, काका असल्यो चरित्र भूमिका ताणें साकार केल्यो. पिरायेचीं 52 वर्सां हुपिल्ल्यान ताका चडशो चरित्र भुमिकाच मेळटाल्यो. तातूंन तो आपल्या अभिनयाचो कस लायतालो म्हणून भूमिकेंत वास्तवताय जाणवताली. हिर रांझा, नमक हराम, शौकीन (1981), शोले, आइना (1977), अवतार, अर्जुन, आंधी, तपस्या, कोरा कागज, बावर्ची, छुपा रुस्तम, चितचोर, बालिका बधु, गुड्डी, नरम गरम ह्या चित्रपटांनी तांणी भुमिका केल्यात. ‘नरम गरम’ सिनेमातली तागेली भूमिका ही उत्कृश्ट आशिल्ली, अशें सिने समीक्षक मानतात. एक चरित्र अभिनेतो म्हूण ताणें त्या तेंपा वयलो सुपरस्टार राजेश खन्ना वांगडा 16 फिल्मांनी काम केलां. आप की कसम, अमरदीप, नौकरी, प्रेमबंधन, थोडीसी बेवफाई, फिर वही रात, कुदरत, आज का एमएलए राम अवतार, सौतेला भाई, बेवफाई ह्या सिनेमांचो तातूंत आस्पाव आसा. फुडें हंगलान उल्लेख करपा सारके सिनेमा म्हणल्यार शरारत (2002), तेरे मेरे सपने (1997) आनी लगान. हंगलान चडशो सकारात्मक चरित्र भुमिका साकारल्यात. पूण तागेली ‘मंजिल’ आनी ‘प्रेमबंधन’ सिनेमांतल्यो न्हयकारात्मक भुमिका लेगीत नामनेक पावल्यो. 

2001 वर्सा एनएफडीसीन गुलबहार सिंग हाणें दिग्दर्शित केल्ल्या दत्तक (द अॅडॉप्टेड) ​​ह्या चित्रपटांत हंगलान अभिनय केला. निर्माती देबिका मित्रान मदन पुरी हांकां इंदर सेन हे भुमिके खातीर करारबद्ध केल्लें, पूण एका इश्टान हंगल हो चड बरो पर्याय थारतलो, अशें सूचित केले उपरांत हंगलाक घेतलो. आपले अद्भुत अभिनयाचें अदाकारिन साकारिल्लो इंदर सेन लोकप्रीय जालो. 8 फेब्रुवारी 2011 दिसा हंगलान फॅशन डिझायनर रियाज गंजी हागेले मुंबयंतल्या समर लायनी खातीर व्हीलचेराचेर रॅम्प वॉक केल्लो. 

हंगलान मे 2012 त मधुबाला – एक इश्क एक जुनून ह्या दूरचित्रवाणी माळेंत निमाणें काम केलें. भारतीय सिनेमाक शंबर वर्सां पुराय जाल्यान ज्येश्ठ कलाकारांक आर्गां ओं‍पपाक ही माळ तयार केल्ली. हंगल हांचो आस्पाव आशिल्या भागाचें 1 जून दिसा कलर्स चॅनलार प्रसारण जाल्लें. 3 ऑगस्ट 2012 दिसा प्रदर्शीत जाल्ल्या ‘कृष्ण और कंस’ ह्या एनिमेशन चित्रपटांतल्या राजा उग्रसेनाच्या पात्रा खातीरय एके हंगलान आवाज दिल्लो. मरणा आदीं ताच्या कारकिर्दींतलें हें निमाणें काम. भारत सरकारान 2006 वर्सा पद्मभूषण दिवन हंगलाचो भोवमान केलो. हंगल 26 ऑगस्ट 2012 दिसा 98 वर्सांचे पिरायेर मुंबय संवसाराक अंतरलो. आज हंगल नासलो तरी ताणें साकारिल्या भुमिकांतल्यान तो आयज लेगीत प्रेक्षकां मदीं जिवो आसा.

——————————–

सुदिन वि. कुर्डीकार.