भांगरभूंय | प्रतिनिधी
अखेरेक सीरियाचे अध्यक्ष बशर अल असाद हे देश सोडून पळून गेल्यात. कांय खबरां संस्थांच्या मतान, ते देशाची राजधानी दमास्कस शारांत लिपल्यात. मात लश्कराचे घोशणे प्रमाण, ते देशा भायर गेल्यात आनी तांची सत्ता आतां सोंपल्या. फाटलीं 50 वर्सां वयर असाद कुटुंबाची सत्ता सीरियाचेर आशिल्ली. बशर हांच्या बापायन, हफीज हांणी 29 तर बशर हांणी 24 वर्सां देशाचो कारभार चलयलो. सीरिया हो अस्तंत आशियेतलो एक धाकटुलो देश. अस्तंत दिकेन मॅडिटेरेनियन दर्यो, उत्तरेक तुर्कस्थान, पूर्वेक इराक, दक्षीणेक जाॅर्डन आनी दक्षीण- अस्तंतेक इझ्रायल आनी लेबनाॅन. सादारण अडेज कोटी लोकसंख्येचो हो देश. सुक्या मेव्या वांगडा फळां, पॅत्राॅला खातीर सीरिया लोकप्रीय आसा. तांचो चडसो म्हाल शेजारी देशांनीच वता.
बरींच वर्सां सत्ता उरली काय तीं मागीर तकलेक चडटा. संवसाराचो हो इतिहास. कांयशें अशेंच सीरियांत जाल्लें. फाटल्या 10 वर्सां सावन थंय यादवी म्हणल्यार लोक, बंडखोर आनी सरकारा मदीं झूज चलतालें. मात, असाद सरकारान तें चेपून दवरिल्लें. देशाच्या इडलीब वाठारांतले बंडखोर हे खेपेय हारतले, अशें सगल्यांकूच दिसतालें, मात अचकीत तांकां जैत मेळ्ळें आनी आतां देशांतली बरीच पोरणीं राजवट उमथल्या. असाद सरकारा आड 2011 त शांतीकायेच्या मार्गान निदर्शनां सुरू जाल्लीं. पूण सरकारान तीं हिंसक पद्दतीन चिड्डून उडयलीं. हांगाच यादवी सुरू जाली. खबरां संस्थांच्या अदमासा प्रमाण, पांच लाखां वयर लोकांक त्या निदर्शनांनी मरण आयिल्लें. तर 60 लाखां वयर शरण आयिल्ले. त्या काळार रशिया आनी इराणाचे मजतीन असादान जैत जोडलें. लेबनाॅनाच्या हेजबोला गटानूय तें बंड सोंपोवपाक सीरियाक मजत केल्ली. मात, हे खेपे रशिया, इराण येवंक ना. युक्रेन, इस्रायल हांचे कडेन वाजिल्ल्यान तांकां वेळ मेळूंक ना आसतलो!.. आनी 10 वर्सांचे यादवीन जें जांवक ना, तें 11 दिसांनी जालें. हयात तहरिर अल शाम संघटनेच्या फुडारपणा खालच्या बंडखोरांनी एका फाटोफाट एक शारां जिखून घेतलीं आनी असादाक धांवडावन घाले. उदेंत्या सुर्याक नमस्कार, ह्या न्यायान प्रधानमंत्री मुहंमद गाझी अल जलाली हांणी बंडखोरांच्या हातांत सत्ता दिवपाचो प्रस्ताव दवरला. आपूण देशांतूच रावतलों आनी सीरियांतले लोक जाका अध्यक्ष म्हूण वेंचून दितले, ताचे वांगडा काम करतलों, अशें तांणी जाहीर केलां. मात तें बंडखोरांक कितलें मेरेन मान्य आसतलें, तें अजून स्पश्ट जावंक ना. लश्कर सध्या तरी बंडखोरां वांगडा आसा. पाकिस्तानांत चलता तो प्रकार करपाची घडये लश्करी अधिकाऱ्यांक इत्सा नासतली. रेडियो, टिव्ही आनी हेर म्हत्वांच्या प्रकल्पांचेर बंडखोरांनी नियंत्रण मेळयलां. ह्या संघर्शाक लागून सादारण चार लाखां वयर लोकांक विस्थापीत जावचें पडलां. पूण, तांकां असाद सरकार पडलें, हाची खोसूय आसा. 12- 13 वर्सां पयलींची तिडक तांच्या मनांत खदखदता आसतली. आदल्यो यादी जाग्यो जाल्या आसल्यो. सीरियांत भारतीय चड नात. पूण, आसात त्या 100 एक नागरिकांक शक्य आसा जाल्यार देश सोडून वचात वा घरांतूच रावात अशें आमच्या दुतावासान कळयलां.
बंडखोरांची मुखेल संघटना हयात तहरिर अल शाम ही अल- कायदाची वांगडी आशिल्ली. म्हणटकच चड सांगपाची गरज ना. ही सगल्यांत कडवी संघटना. अबू मुहंमद अल जुलानी (42) हो तिचो मुखेली. सुरवातेक तो धर्मीक बाबतींत मवाळ आशिल्लो, पूण मागीर रातयां कडवो जालो. सात वर्सां सावन उत्तर सीरियाचो बरोच वाठार ताचे संघटनेच्या ताब्यात आसा. थंय तांचें सरकारूय चलता. सीरियाच्या लश्करांतले बरेच जाण तांचे वटेन आसा. तुर्कस्थानाचोय भितरल्यान तेंको आसा.
आतां मुखार कितें हो सगल्यांत म्हत्वाचो प्रस्न थळाव्यांक सतायता आसतलो. हयात तहरिर ही बंडखोरांची मुखेल संघटना आसली, तरी तातूंत हेर ल्हान- व्हड संघटना आसात. असादाक सत्ते वयल्यान देवोवप हें तांचें मुखेल उद्दिश्ट आशिल्लें. लोकशाय पद्दतीन लोकांनी वेंचून काडिल्लें सरकार आनी सगल्या लोकांक समान हक्क अशीय तातूंतल्या चडश्या संघटनांची मागणी आशिल्ली. मात थोड्या संघटनांचो इस्लामी कायद्यांचेर विस्वास. तांकां ते प्रमाण देश चलयिल्लो जाय. अफगाणिस्ताना भशेन काय हेर इस्लामी देशां भशेन तें मात तांणी सांगूंक ना. इझ्रायल, तुर्कस्थानाक भितरल्यान असाद सरकार नाकाच आशिल्लें. असादाचें सगलेच दावे, उजवे हात देशांतूच आसात. बंडखोरांनी तांकां मानून घेवचें पडटलें. इराण, हिजबोलाय ह्या बंडखोरां वांगडा जुळोवन घेतात काय नात, तेंय कळपाचें आसा. आतां बंडखोरुच एकामेकां वांगडा झगडपाक लागले जाल्यार मात, करपाक गेलो एक आनी जालें भलतेंच अशें जावपाक शकता.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.