सांबाळपाक शेतजमनी उरल्यात खंय !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जांच्या घरांनी पिळग्यान पिळग्यो शेत, भाट, कुळागर फुलयलें, तांच्योय नव्यो पिळग्यो शेतां, पोरसां म्हणलें काय नाक मुड्डिटात. मागीर हेरां विशीं कितें सांगपाचें?

अामचें गोंय ल्हान, म्हणटकच हांगाची जमीन उणी. तातूंत रानां, दलदल, न्हंयो, व्हाळ, लोकवस्ती हाका लागून पिकांचे लागवडीची चड जमीन ना. आशिल्ली ती जमीन हाचे पयलीं शेतकारांनी विकल्या. जाण्टे गेले, फाटल्यान उरिल्ले शिकले, नोकरेक लागले. शेतां, कुळागरां, भाटांनी कश्ट करपाची तांचीं संवय मोडली. म्हणटकच कुटुंबांच्यो पिकाळ जमनी पडंग उरल्यो. हालींच्या वर्सांनी चडश्यांनी त्यो विकल्यात, थोड्यो कायद्या खाला हातांतल्यान गेल्यात, थोड्या जमनीचेर घरच्यांचेंच देमांद चलता. हालींच्या कांय वर्सांनी मात हातांत पयसो घोळटा, त्या नवगिरेस्तांनी फक्त गुंतवणूक म्हूण भाटां (फार्म हावजां) घेतल्यांत. थंय ते मानायां मार्फत पीक घेतात. म्हयन्याक 1-2 ओल्यो पार्टी करतात. सरकार शेतकारांक पिकाचे लागवडी खातीर बऱ्योच सवलती दिता. ताचे विशीं बऱ्याच शेतकारांक खबर पसून नासतलें. त्यो कश्यो घेवप तेंय थोड्यांक कळना आसतलें. पयश्यांच्या हांयसाक बळी पडून शेतकारांनी आपल्यो शेतजमीन विकच्यो न्हय, असो उलो शेतकी मंत्री रवी नायक हांणी काल मारलो. संवसारीक मृदा (माती) दिसा निमतान ते उलयताले. 5 डिसेंबर 2014 दिसा संवसारभर हो दीस पयले खेप मनयलो. थायलॅण्डाचे राजा भूमीबोल अदुलयादेज हांचे यादीन तो मनयतात. मातयेची राखण, सांबाळ ह्या मळांचेर तांचें व्हडलें योगदान. अंदूची संकल्पना आसा “माती हीच जीण”. पुश्टीक माती आसल्यार जाय तितलें अन्न मेळटा, हवामान सारके उरता आनी जैव विवीधतायूय तिगून उरता. म्हणटकच पिकाळ जमनीचें म्हत्व वेगळें सांगपाक नाका.
शेतकी मंत्र्यान शेतजमनी सांबाळून दवरपाचो उलो मारला खरो, पूण त्यो उरल्यात कितल्यो? कांय थारावीक गांवांनीच गोंयकार भायले मानाय घेवन शेत रोयतना दिसतात. उरिल्लीं पडंग. 1980, 90 च्या दसकांतल्या पाचव्याचार शेतांनी आतां रंगीबेरंगी काँक्रिटाचीं रानां उबीं रावल्यांत. खुद्द शेतकारांनीच जमनी विकल्यांत. थोड्यांच्यो जमनी कोणेतरी फोर्सान घेतल्यात. सरकारी प्रकल्प येतलो, जमनी सरकाराक विकच्यो पडटल्यो, अशें सांगून बाजारभावा इतलोच दुडू दिवन कांय जाणांनी त्यो विकत घेतल्यात खंय. मागीर दुपेट मोलान दुसऱ्यांक विकल्यात. थोडे कडेन प्रकल्प जाहीर जातकच लोकांनी धडाधड कांय वेंचिक लोकप्रतिनिधींक जमनी विकल्यात. मागीर तो प्रकल्प अचकीत रद्द जावन थंय इमारती उब्यो रावल्यात खंय…. उमळशीक वाडोवपी, अजापाचे धक्के दिवपी, आयकुप्याक एका वेगळ्याच विश्वान व्हरपी गोंयच्या जमनींच्यो अजूनय जायत्यो “लोकां” काणयो आसात. शेत जमनी, मेकळीं मैदानां विकून सोंपिल्ल्यान आतां दलदल, रेब्याचे जागे, दोंगर विकप चालू आसा. खंयच्याय शारांत, गांवांत उबे रावन स्वता भोंवतणी एक प्रदक्षिणा घाल्यार जमनी बाबतींत कितें चालू आसा, तें दरेकल्याक पळोवपाक मेळटलें.
पुर्वजांच्यो जमनी तिगोवन दवरपाक तरणाट्यांनी तातूंत लागवड करपाची गरज आसा, अशें शेतकी मंत्र्यान म्हणलें. खरें. पूण आयच्या काळांतल्या तरणाट्यांक मातयेंत हात, पांय म्हेळे करपाक नाका. आडवाद आसात. बरेच तरणाटे शिकून देश सोडून वचपाक लागल्यात. ज्या घरांनी पिळग्यान पिळग्यो शेत, भाट, कुळागर फुलयलें, तांच्योय नव्यो पिळग्यो शेतां, पोरसां म्हणलें काय नाक मुड्डिटात. मागीर हेरां विशीं कितें सांगपाचें? पांच वर्सांनी नोकरी करून मेळचो ना, इतलो पयसो गोंयच्या थोड्या शेतकारांनी जोडला. फट दिसता, जाल्यार फळ उत्पादन म्हामंडळाचे आंकडे पळयात. गोंयांत आयज पिकाक बाजारपेठ मेळटा. गांवठी फळां, भाजयांक पिशे जावपी शेंकड्यांनी गोंयकार आसात. सरकारूय पिकावळ विकत घेता. ताचे भायर आपसेवी संस्था, बागायतदार संस्थाय आसातूच. सरकाराच्यो खूब येवजण्यो आसात. ताची म्हायती शेतकी खात्यान लोकां मेरेन पावोवपाक जाय. जमनीची लागवड करपाक शेतकारांक मार्गदर्शन करपी अधिकाऱ्यांक इनामां दितले अशें शेतकी मंत्र्यान जाहीर केलां. पूण ताचे परस जमीन, शेतां, पोरसां आशिल्ल्या गांवांनी शेतकी मेळावे घेतल्यार चड फायदो जातलो. पंचायती, पालिकांनी फुडाकार घेवचो. बागायतदारांक रानवटी जनावरांचो त्रास जाता. पिकाचेर परिणाम जाता. सरकार लुकसाण भरपाय दिता, ही गजाल खरी. पूण ती कितल्या म्हयन्यांनी मेळटा, तें म्हत्वाचें. जनावरां गांवांनी येवचीं नात, हाचे खातिरूय यत्न जाय. समस्येचेर मुळा पसून उपाय घेवपाक नाका? रानांनी खावपाक मेळ्ळें जाल्यार जनावरां जीव धोक्यांत घालून गांवांनी कित्याक येतलीं? शेतकारांक सतावपी हे समस्येचेर शेतकी आनी रानां अधिकाऱ्यांनी एकठांय बसून उपाय काडप गरजेचें. आदलें गोंय कृशीप्रधान आशिल्लें. ते दीस परत येवचे. ते खातीर जमनी विकपाचेर पयलीं बंदी येवंक जाय.