सह्याद्री गाजलो, शिवबा जल्मलो !

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आयज छत्रपती शिवाजी महाराज हांची जयंती. ते निमतान….

आयज 19 फेब्रुवारी. ह्याच दिसा 1630 वर्सा सह्याद्री कुशींतल्या शिवनेरी किल्ल्याचेर एक लखलखीत उजवाड फांकलो आनी इतिहासाचें पानच बदलून गेलें. त्या दिसा जल्मलो आमचो स्वाभिमान, शौर्य आनी स्वराज्याचें स्वप्न! आमचे मोगाचे राजा ‘छत्रपती शिवाजी महाराज.’

त्या काळार परकीयांचो अन्याय आनी अत्याचार चलतालो. सामान्य मनीस भियेंत जियेतालो. अशा वेळार जिजाऊ मातेन शिवबाक फकत मोगानच न्हय, तर कणखरपणान घडयलो. तांकां रामायण- महाभारताच्यो गोष्टी सांगल्यो. ‘सत्याच्या वाटेन चलप आनी अन्याया आड उबें रावप’, हें तांच्या मनांत बिंबयलें. ह्याच संस्कारांतल्यान शिवबा व्हड जाले. तांच्या मनांत ल्हानपणा सावन एकच विचार आशिल्लो, “स्वताचें राज्य आसपाक जाय. आमच्या मनशां खातीर आनी माते खातीर.” हेंच तें स्वराज्याचें स्वप्न! तांणी ल्हान पिरायेर तोरणा किल्लो जिखलो आनी स्वराज्याचो शंखनाद केलो. एक- एक गड जिखत तांणी आपली शक्त वाडयली. सह्याद्रीचो दरेक फातर आजूय तांची याद करून दिता.

अफझलखानाचो प्रसंग आसूं वा आग्र्या सावन केल्ली ती सुटका. दरेक फावटी शिवरायांनी आपली बुद्द, धिटाय दाखयली. ते फकत तलवार चलोवपी न्हय, तर शांत मनान निर्णय घेवपी राजा आशिल्ले. ‘संकश्ट आयलें तरी भियेवप ना, तर तातूंतल्यान वाट काडप’ हें तांणी जगाक दाखोवन दिलें. 

महाराजांचें व्हडपण हांगाच सोंपना. तांणी बायलांचो सदांच मान राखलो. दुस्मानांच्या बायलांकय तांणी माते समान मानलें. तांच्या राज्यांत कसलोच भेदभाव नाशिल्लो. शेतकामत्यान सुखान शेती करची, वेपाऱ्यान निर्धास्त वेपार करचो आनी सैन्यान अभिमानान सेवा करची, हीच तांची इत्सा आशिल्ली. राजा म्हणल्यार रयतेचो आधार, हें तांणी खऱ्या अर्थान दाखोवन दिलें.

1674 वर्सा रायगडाचेर तांचो राज्याभिषेक जालो. मराठी मनशाच्या दोळ्यांत खोशेचीं दुकां हाडपी तो खीण! ‘छत्रपती’ ही पदवी मेळटकच तांणी स्वराज्य अजून घट केलें. रयतेक दिसलें ‘हो आमचो राजा, जो आमचे खातीर झुजता आनी आमची जतनाय घेता.’

आज इतलीं वर्सां जालीं, तरी शिवरायांचें नांव काडलें काय आंगांत उमेदीचें वारें भरता. तांचें जिवीत आमकां शिकयता व्हड जावपा खातीर मन व्हड दवरात, धीर दवरात आनी प्रामाणिक रावात. संकटां तर येतलींच, पूण तांकां फुडो करपाचें बळगें तांच्या विचारांत आसा.

शिवजयंती म्हणल्यार फकत मिरवणुको आनी धोल-ताशे वाजोवप न्हय. ती आसा तांच्या विचारांची याद. आमी आमच्या कामांत प्रामाणिक आसात काय? आमी चुकीच्या गजालीं आड आवाज उठयतात काय? आपल्या देशा खातीर आनी माते खातीर बरें करपाची आमची तयारी आसा काय? हें आज आमी स्वतःक विचारपाक जाय.

“सह्याद्री गाजलो,  शिवबा जल्मलो !” ही ओळ फकत उतरां न्हय, तो आमचो अभिमान. ती ओळ सांगता परिस्थिती कितलीय कठीण आसूं, मनात जिद्द आसली तर कांयच अशक्य ना. सह्याद्री आजूय शांत उबो आसा, पूण ताच्या फातरा- फातरांत शिवरायांचो इतिहास जिवो आसा. तो आमकां दरेक दिसा सांगता  “स्वाभिमानान जियात, अन्यायाक भियेवं नका आनी आपल्या मातेचेर काळजा सावन मोग करात.”

अश्लेषा आनंद नार्वेकार

83901 89747