भांगरभूंय | प्रतिनिधी
भारतांत दर वर्सा 24 जानेवारी हो दीस ‘राष्ट्रीय बालिका दीस’ म्हूण मनयतात. हो दीस समाजांतल्या चलयांच्या अस्तित्वाचो, तांच्या हक्कांचो आनी तांच्या फुडारा खातीर आशिल्ल्या जापसालदारकेचो गंभीरपणान विचार करपाची संद आमकां दिता. चली म्हळ्यार समाजाचो दुर्लक्षीत घटक न्हय, तर ती राष्ट्रनिर्मितीची मुळावी शक्त आसा, हें दाखोवन दिवपा खातीर हो दीस म्हत्वाचो थारता.
राष्ट्रीय चली दिसाची सुरवात 2008 वर्सा महिला आनी बाल विकास मंत्रालयान केल्ली. 24 जानेवारी हो दीस वेंचून काडपा फाटल्यान एक इतिहासीक कारण आसा. 1966 वर्सा ह्याच दिसा इंदिरा गांधी हांणी भारताची पयली बायल प्रधानमंत्री म्हूण सोपूत घेतल्ली. हो खीण फकत राजकी इतिहासांतलो न्हय, तर भारतीय बायलांच्या सक्षमीकरणाच्या प्रवासांतलो एक म्हत्वाचो टप्पो थारलो. ताका लागून हो दीस चलयां खातीर एक स्फूर्त दिवपी प्रतीक मानतात.
चलयांक संविधानान दिल्ले हक्क हो या चर्चेचो केंद्रबिंदू आसा. भारतीय संविधान स्त्री-पुरुश समानतेचो घट पुरस्कार करता. समानतेचो हक्क, शिक्षणाचो हक्क, संरक्षणाचे कायदे – हे सगळे चलयांच्या सन्माना खातीर आसात. कायदे आसून लेगीत तांची अंमलबजावणी आनी जनजागृती हांचे मदीं अजूनय दरी आसा. राष्ट्रीय बालिका दीस, हो दीस ह्या हक्कांची जाणीव करून दिवपा खातीर खूब म्हत्वाचो थारता.
शिक्षण हेंच खऱ्या सक्षमीकरणाचें प्रभावी साधन आसा. शिकिल्ली चली आत्मविस्वासान निर्णय घेवंक शकता, स्वताचो फुडार घडोवंक शकता आनी समाजांत बदल घडोवपाची तांक तिचे भितर आसा. आज देशभर कितल्योश्योच चलयो डॉक्टर, इंजिनिअर, शास्त्रज्ञ, प्रशासकीय अधिकारी, खेळगडी आनी उद्योजक म्हणून उल्लेख करपा सारकी कामगिरी जायत्या मळांनी करतात. पूण, अजूनय गांवगिऱ्या वाठारांनी चलयांच्या शिक्षणाचो प्रवास अर्द्यारच थांबता, ही गंभीर गजाल आसा.
चलयांच्या भलायके कडेन आनी पोशणा कडेन आडनदर करप म्हळ्यार पुराय पिळगेच्या फुडाराक धोको निर्माण करप जावन आसा. कुपोषण, रगत उणें जावप (Anemia), अपुरी भलायकी सेवा आनी ल्हान पिरायेंत लग्न जावप हाका लागून चलयांची शारिरीक आनी मानसीक भलायकी इबाडटा. त्याच वांगडा, चलयांची सुरक्षा हो आजचो सामको संवेदनशील विशय आसा. सुरक्षित घर, सुरक्षित शाळा, सुरक्षित सार्वजनिक सुवातो आनी सुरक्षित डिजिटल वातावरण निर्माण करप ही काळाची गरज आसा.
चली ही फकत कुटुंबाची जापसालदारकी न्हय, तर ती कुटुंबाचो आदारस्तंभ आसा. ती आवयच्या आनी घोवाच्या अशा दोन घरांक सांबाळून समाजीक नातीं घट करता. आयच्या काळांत चली अर्थीक नदरेनय सक्षम जाता आनी कुटुंबाच्या उदरगतींत तिचो मोलाचो वांटो आसा. देखून “चली म्हळ्यार परक्याचें धन” ही मानसिकता आतां पोरणी जाल्या. देशाच्या उदरगतीचो विचार करतना, चलयांची भुमिका खूब म्हत्वाची आसा. विज्ञान, खेळ, राजकारण, संरक्षण, अंतराळ संशोधन अशा दरेक मळार भारतीय चलयांनी आपली तांक सिद्ध केल्या. चलयांक संद दिली जाल्यार त्यो देशाचें फुडार घडोवंक शकतात, हें सिद्ध जालां.
चलयांच्या विकासा खातीर सरकारान खुबश्यो येवजण्यो राबयल्यात. ‘बेटी बचाओ, बेटी पढाओ’ हे येवजणे वरवीं स्त्री भ्रूणहत्या थांबोवपाचेर आनी चलयांच्या शिक्षणाचेर भर दितात. सुकन्या समृद्धी येवजण चलयांच्या अर्थीक सुरक्षे खातीर म्हत्वाची थारता. ते भायर, फुकट आनी सवलतीचें शिक्षण, शिष्यवृत्ती, पोषण आहार येवजण ह्या सारके उपक्रम चलयांच्या सर्वांगीण विकासा खातीर राबयतात.
आज देश उदरगतीचेर नेटान धांवता आसलो, तरीय चलयांच्या बाबतींत परिस्थिती कांय सुवातांनी अजूनय अस्वस्थ करपी आसा. कितल्याशाच भागांनी अजूनय चली जल्मप म्हळ्यार खोशेची न्हय, तर चिंतेची गजाल मानतात. स्त्री भ्रूणहत्या, लिंगभेद, भुरगेपणार लग्न (बालविवाह), शिक्षणांतले आडमेढे, कुपोषण आनी असुरक्षितता हे प्रश्न आयज लेगीत समाजा मुखार आसात. राष्ट्रीय बालिका दीस या सगळ्या प्रस्नां कडेन समाजाचें लक्ष ओडून घेता.
चलो-चली मदलो भेदभाव फकत कुटुंबा पुरतोच उरना, तर ताचे वायट परिणाम संपुर्ण समाजाक सोंसचे पडटात. लिंग गुणोत्तर इबाडप, समाजीक असमतोल तयार जावप आनी उदरगतीचो वेग मंदावप हे ताचे गंभीर परिणाम आसात. ज्या समाजांत अर्दे लोकसंख्ये कडेन समान संद नासता, तो समाज फुडे वचूंक शकना, हें सत्य आसा.
पूण, फकत सरकारी येवजण्यांचेर विसंबून रावन जावचें ना. समाजाची मानसिकता बदलप ही खरी गरज आसा. चलो आनी चली समान आसात, हो विचार घराघरांनी रुजपाक जाय. आवय-बापायन, शिक्षकांनी, माध्यमांनी आनी समाजीक संस्थांनी एकठांय येवन हो बदल घडोवन हाडपाक फुडाकार घेवपाक जाय. राष्ट्रीय बालिका दीस हो आत्मपरिक्षणाचो दीस आसा. हो दीस आमकां प्रस्न विचारपाक लायता की आमी खरेंच चलयांक समान संद दितात काय? आमी तांच्या स्वप्नांक बळगें दितात काय? जर जाप ‘ना’ अशी आसत, तर बदलाची सुरवात आजूच करची पडली.
चली सांबाळया, चली शिकोवया, चलयेक सक्षम करया – होच बळीश्ट आधी सशक्त भारताचो खरो मंत्र आसा. आजची चली ही फाल्यांची नागरिक आसा. तिच्या सुरक्षित, शिकिल्ल्या आनी सन्मानीत भविष्यांत भारताचें उज्वल भविष्य लिपिल्लें आसा.
प्रमिला प्रसाद फळ देसाय
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
