सत्याचो भोवमान

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भावंडांनो,
आमच्या घरांतली जाण्टी मनशां तशेच आमचे शिकोवपी गुरु आमकां सदांच बरी शिकवण दितना आमकां सांगत आसतात की मनशान फट केन्ना उलोवचें न्हय. सदांच सत उलोवचें. सत उलयता तो मनीस देवाक आवडटा. देव नेमान ताची राखण करीत आसता. दरेकल्याक सत उलोवपी मनीस आपल्या वांगडा आसचो अशेंच दिसता. सत उतरानीं नमळायेची भावना कुडींत खेळटा. सत्यान मन शुद्ध जाता. सत उलोवपी मनशाच्या वांट्याक सदांच बरेंच फळ मेळटा. गरीब दुबळ्या मनशाच्या तोंडार येवपी सत उतर ताची गिरेस्तकाय वाडयता आनी गिरेस्त मनशाचे जिबेर येवपी सत उतर ताका देवपण दिता. अश्याच खरे-फट उलोवण्याच्या परिणामाची आयज तुमकां एक काणी सांगतां, आयकात…
एका राज्यांत एक चोर आशिल्लो. रातच्या वेळार चोरयो करून तो आपल्या कुटुंबाचे पोट भरतालो. कुटुंबाक पोसतना, ल्हानाची व्हड जाल्ल्या भुरग्यांनी ताका कामाविशीं प्रस्न केलो, जाणून घेतलें. ते वेळार ताका खूब लज जाली. आपणावेल्यान भुरग्यांक लज, अपमान जावंचो न्हय देखून ताणें येवजिलें, मेल्या उपरांत देवाक तोंड कशें दाखयतलों? ह्या विचारानच तो एका महात्म्या कडेन गेलो.
ताणें महात्म्याक दोनी हात जोडून नमस्कार केलो आनी म्हणलें, “गुरु म्हाराज, म्हज्या हातान हांवें खूब पापां केल्यांत जिवीत भर चोरयोच करून पोट भरलें. म्हाका असो उपाय सांग जे वरवी म्हजीं पापां उणी जातलीं.”
चोराची उतरां आयकून महात्माजीन ताका म्हणलें, “बरें आसा, तूं तुजें कान धरून, आयच्यान चोरी करचो ना. अशें म्हण. तशें केल्यार तूं सुदारतलो.”
पुणून महात्माजीलीं उतरां आयकून चोरान परतून जाप दिली, “गुरु म्हाराज, भुरगेपणा सावन ही संवंय लागल्या तेन्ना चोरी करप बंद जावंचे ना. हेर कसलोय उपाय सांग.”
महात्माजीन ताका म्हणलें, “तशें जाल्यार नेमान सत उलयतलो म्हण उतर दी.”
चोरान महात्माजीली ही सुचोवणी मानून घेतली आनी तसो महात्माजी मुखार प्रमाण जालो.
असोच एके रातीं, चोर ताची बायल भुरगीं न्हिदले उपरांत उठून राज्याच्या दरबारांत चोरी करपाक गेलो. राजवाड्यांतलो राजा भेस बदलून आपल्या राज्याचेर पाळत दवरतालो. राज महालांत चोरी करपाक गेल्ले कडेन ताची भेट राजा कडेन जाली.
राजान ताका विचारलें. “एदे रातचो तूं हांगासर कितें करता? कोण तूं?”
चोरान राजाक वळखूंक नाशिल्लो. तरी महात्माजीक खरें उलोवपाचें उतर दिल्ल्यान चोरान राजाक सांगलें, “हांव चोर, कुटुंबाचें पोट भरचे खातीर हांव राज महालांत चोरी करपाक आयलां.”
ताची उतरां आयकून राजान म्हणलें, “हांवूंय चोरूच. तूं म्हाका तुजो सांगाती करशी ? चोरी करपाक हांव तुका मजत करतां. तुजो अर्दो वांटो म्हाका दी.”
चोराली राजा वांगडा कबलात जाली. तशे दोगूय राजमहालांत चोरी करपाक गेले. राजा भायर उबो रावलो आनी चोर हळूच वयल्या जनेलांतल्यान राज महालांत पावलो. थंय ताका एका मेजार तीन भांगराच्यो फुलदाण्यो दिसल्यो. तातूंतल्यो दोन घेवन तो भायर आयलो.
तो राजा म्हऱ्यांत गेलो. तशें राजान ताका विचारलें, “कितें मेळ्ळें तुका?”
चोरान जाप दिली,”काळखांत मेजार तीन फुलदाण्यो दिसल्यो. तांतूतल्यो दोन फुलदाण्यो घेवन आयलां. दोगांय भितर वांटणेक बरें पडटलें.” अशें सांगून चोरान वांगडा हाडिल्ली एक फुलदाणी ताका दिली. आनी दुसरी आपूण घेवन घरा गेलो.
दुसऱ्या दिसा राजा म्हालांत आयलो तेन्ना ताका म्हालांत एकूच फूलदाणी दिसली. राजाक चोराची प्रामाणिकपणा आनी सत उलोवणी आवडली. ताणें एक युक्त लडयली. ताणें दरबारांत वचून आपल्या मंत्र्याक आपोवन हाडून सांगलें, “मंत्रीजी काल राज म्हालांत चोरी जाल्या. मात्सो वचून पळय, चोरानीं कितें चोरून व्हेलां तें.”
राजालीं उतरां आयकून मंत्री राजम्हालांत गेलो आनी तपासणी केली. ते वेळार ताचे नदरेक मेजावयली एकूच फुलदाणी दिसली. ताकाय खबर आशिल्लें की म्हालांत भांगराच्यो तीन फुलदाण्यो आशिल्ल्यो. तातूंतल्यो दोन चोरयेक गेल्ल्यो. उरिल्ली फुलदाणी पळोवन मंत्र्याक आस जाली. ताणें ल्हवूच उरिल्ली फुलदाणी शेल्यांत लिपोवन घेतली आनी राजा सरी वचून ताणें म्हणलें, “म्हाराज, म्हालांत तीन फुलदाण्यो आशिल्ल्यो त्यो चोरांनी चोरून व्हेल्यात.”
मंत्र्यालीं उतरां आयकून राजा शिटकलो. मंत्र्याली परिक्षा घेवपाचो ताचो हेत सफळ जालो. ताणें सपनांत लेगीत मंत्र्या विशीं दुबाव घेवंक नाशिल्लो की तो इतलो फटींग आनी आशेचो आसा म्हण. राजान कांय खिणांतूच मंत्रीजीक म्हालांतल्या नोकरे वेल्यान काडून उडयलो. उपरांत त्या चोराचो सोद घेवन ताका सत उलयिल्ल्यान इनाम दिलें. तेच प्रमाण आपल्या दरबारांत ताका सेवे खातीर दवरलो. चोरान मेकळेपणान इनाम घेतलें आनी म्हालांतली नोकरीय आपणायली.
सत उलयिल्ल्यानच चोराच्या वांट्याक बरें फळ मेळिल्लें. राजम्हालांत नेकरी मेळिल्ल्यान ताचें कुटूंब धादोशीत आनी आनंदीत जालें. फुडारांत सगळीं सुखा समादानान दीस सारूंक लागलीं.
उल्हासभाई