सगलेच प्राणी सुखान रावूं

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आमी संवसारांतल्या समेस्त जिवावळीचेर मोग करूंक जाय आनी केन्नाच नसाय वा सूड घेवप ह्या भावनांक लागून तांकां नश्ट करूंक जायना म्हूण.

सामक्या खर विखारी नागां सावन उदकांतल्या निरुपद्रवी हेंवाळ्या मेरेन आमी भारतांत तरेकवार सोरोप पळयतात. संवसाराची पर्यावरणीय संतुळा राखपाक सोरपांची भुमिका भोवच म्हत्वाी. सतानत धर्म आमकां शिकयता की आमी जाणां जावंक जाय की सोरोप धरून समेस्त जिवावळ ही सर्वोच्च, वैश्वीक शक्तीचो एक वांटो आसा म्हूण. हेच पासत आमच्या देसांत सोरपांची देवळां आसात आनी थंय तांची पूजा करतात. 

कांय सोरोप हे विखारी. तांकां लागून हुंदरा सारक्या रोग पातळावपी, पिकां नश्ट करपी प्राण्यांच्या संख्येचेर लगाम उरता. तेच प्रमाण खासा सोरोप हेवूय अन्न सांखळेचो (फूड चेन) एक वांटो जावन आसात. ते गरुड आनी बगळ्या सारक्या शिकारी सुकण्यांचें अन्न. अशे तरेन सैम आपले परीन पर्यावरणीय समतोल वेवस्थीतपणान सांबाळटा. मनशान एक गजाल करूंक जाय. ह्या ईश्वरी वेवस्थे भितर आडमेळीं हाडूंक जायनात.

ह्या संदर्भांत आमी आमच्या आदल्या साधू- संतांचें सांगणें समजून घेवंक जाय. ते म्हणटाले, ‘वसुधैव कुटूंबकम’. हाचो अर्थ हें विश्व म्हणल्यार एक व्हड घराबो जावन आसा. मनशाच्या कुडीक जायतीं इंद्रियां आसतात. जण एकलें आपणालें खाशेलें काम करून कुडीच्या पुराय वावराची सुसंगताय राखता. जे प्रमाण जण एक इंद्रीय हें कुडी पसून वेगळें ना, तेच प्रमाण खंयचीय किरकोळ अशी दिसपी सैमीक निर्मणी लेगीत ह्या विश्वा पसून खेरीज ना. सवन विश्व ही एक जैविक कूड आसा आनी जण एका वनस्पतीची वा प्राण्याची जात ही ह्या कुडीचें एक आंग जावन आसा. हे नदरेंतल्यान विचार केल्यार हेर जिवावळींचेर अतिक्रमण करपाचो मनशाक कसलो अधिकार आसा? जसो मनशाक आसा तसोच हेर जिवावळीकूय बी हे धर्तरेर जियेवपाचो हक्क आसा. खरें म्हणचे तेन्ना आमकां हें सत कळटा, तेन्ना आमी ताचो आदर करतात आनी त्या प्रमाण वागतात तेन्नाच आमी आमकां ‘मनीस’ म्हणून घेवपाक पात्र जातात. 

एकदां एका रानांत एक साधू ध्यान करपाक बसलेलो आसतना एक राजा ताचे सरीं आयलो आनी ताचे लागीं उदक मागपाक लागलो. ध्यानांत मग्न आशिल्ल्या कारणान साधून तीं राजालीं उतरां आयूंक ना. राजाक लाग आयलो आनी तिडकी भरशीं ताणें थंयच बगलेक मरून पडलेलो एक सोरोप त्या साधूच्या खांदार दवरलो आनी गेलो. जालें. जेन्ना त्या साधवाचो पूत थंय पावलो तेन्ना तो देखाव पळोवन ताका भिरभिरी मारली. सोमतोच ताणें शिराप दिलो, ‘जाणें कोणें हें कर्म केलां ताका सोरपांचो राजा तत्रक सात दिसां भितर घांस मारतलो आनी तो मरतलो’!!

शिराप फळाक आयलो आनी जतनाय घेवन पसून राजा सोरोप चाबून मेलो. ताच्या पुतान बापायक चाबपी तक्षकाचो बदलो घेवपाचें थारायलें. ताणें एक यज्ञ सुरू केलो, जाका लागून जगभरांतले सगले सोरो एका फाटल्यान एक अशें उज्यांत पडून मरत रावले. पूण हो यज्ञ चालू आसतना, दुसऱ्या एका साधवान राजाल्या पुताक अध्यात्म आनी ईश्वरी गिन्यान हातूंतलें शाणेपण आयकयलें. हें गिन्यान आयकून राजालो पूत भोवच खोशी जालो. मागीर ताणें साधवाक विचारलें की आपणाक दिल्ल्या गिन्याना खातीर आपणें गुरुदक्षिणा म्हूण कितें दिवचें काय म्हूण. तेदवेळा साधवान ताका सांगलें कीं हो सोरपाक जिवानिशी मारपोच यज्ञ सोमत्याक सोमतो बंद कर म्हूण. राजकुंवरान साधवाचें सांगणें आयकलें आनी हें हत्याकांड थांबयलें. तेन्ना सावन हो दीस लोक नागपंचम म्हूण मनोवंक लागले! 

हे असले सण आमकां याद करून दितात की आमी संवसारांतल्या समेस्त जिवावळीचेर मोग करूंक जाय आनी केन्नाच नसाय वा सूड घेवप ह्या भावनांक लागून तांकां नश्ट करूंक जायना म्हूण. सनातन धर्माची मुळावी प्रार्थना अशी आसा, “लोकाह समस्ताह सुखिनो भवंतू”. हाचो अर्थ जळीं- थळीं रावणारे सगलेच जीव सुखी आसचे.

(मूळ लेखिका : माता अमृतानंदमाई)

  • प्रदीप लवंदे

9923292022