भांगरभूंय | प्रतिनिधी
बायलांचें शिक्षण वाडत आसा. तांचो सगल्या मळां वयलो संचार आनी सहभाग वाडत आसा. बायलो खंयच्याच मळार फाटी नात. अशें आसुनय आमच्या देशाचे संसदेंत बायलांक फावो तितलें प्रतिनिधित्व मेळना, ही खंतीची गजाल.
बायलांचो मतदानांतलो आंकडो सुमार 50 टक्के आसा. पूण, राजकी पक्ष बायलांक तिकेट दितना जावं मागीर संसदेंत जावं विधानसभांनी ‘जिखपाची तांक’ असो एक निकश लायतात आनी बायलांक पयस दवरतात. हो निकश म्हणल्यार कितें? बायलो पयशे वाटुंक फाटी? बायलो सोरो, चिकन, मटण वाटूंक फाटी? बायल उमेदवारांक फुडें हाडून तांकां तिकेट दिवन वेंचून हाडपाची जापसालदारकी कोणाची?
ती जापसालदारकी राजकी पक्ष रासवळपणान पुरुशप्रधान आशिल्ल्यान फांफसून वडयतात, म्हणून देशांत बायलांची 33 टक्के राखीवता हें विधेयक आयलें, तेंय ह्या पुरुशप्रधान मानसिकतायेन पाराद वडयलें. नशीब, राज्यांनी पंचायत पांवड्यार 1/3 राखीवताय आसा!! केरळ सारक्या शिक्षणाच्या मळार प्रगत राज्यांत ती 50 टक्के आसा. घर संवसारांत लेगीत बायल मनीस खाण- जेवण, कपडो- लत्तो, भलायकी, शिक्षण ह्या विशयांनी रस घेवन काम करता. देखुन ती जर विधानसभा, संसद ह्या वयल्या सदनांनी गेली जाल्यार देशाच्या आनी राज्याच्या धोरण वाठारांत, अंमलबजावणी वाठारांत तिचो प्रभाव पडटलो असो विचार संवेदनशील विचारांचे लोक करतात.
ह्या दिसांनी आनीक एक लोकसभा वेंचणूक निकाल लागला. ही आतां मेरेनची 18 वी लोकसभा. पूण बायलांक थंय प्रतिनिधीत्व मेळपाचो विचार केल्ल्यार आमचें पावल फुडेंच पडना, ही खंतीची गजाल. हे लोकसभेंत हें प्रमाण 542 सुवातींतल्यान फकत 74 म्हणल्यार 13 टक्के इतलें उणें आसा. एकूण मतदार देशांत 64.2 कोटी. तांतल्यो बायलो मतदार 31.2 कोटी म्हणल्यार 48 टक्के. मागीर हो अन्याय न्ही?
हे वेंचणुकेंत एकूण उमेदवारांच्या आंकड्याचो विचार केल्यार बायलो उमेदवार 10 टक्क्यां परस उण्यो आसल्यो. 155 मतदारसंघांनी तर एकूय बायल उमेदवार उबी नासली. भारतीय जनता पक्ष हो सत्ते वयलो पक्ष. ताणें 441 उमेदवार उबे केल्लें. तांतल्यो फकत 69 बायलो. आतां तांतल्यो 32 वेंचून आयल्यात. कॉंग्रेस पक्षान 41 बायलांक तिकेट दिल्ली. तांतल्यो 13 म्हणल्यार 34 टक्के वेंचून आयल्यात. सगल्यांत बरें काम केलां तें ममता बॅनर्जी हांच्या फुडारपणा सकयल्या टीएमसी पक्षान तांच्या 12 उमेदवारांतल्यो अस्तंत बंगालांत 11 वेंचून आयल्यात. पक्ष जर बायलांक तिकेटी दिवपाकच फाटीं रावता तर त्यो वेंचून येतल्यो तरी कश्यो? पक्षांनी ममता दिदीची देख घेवंची.
2009 वर्साचे लोकसभा वेंचणुकेंत बायल उमेदवारांचें प्रमाण 7 टक्के आसलें, तें 2024 चे वेंचणुकेंत 9.6 टक्क्यांचेर पावलां. निकत्याच जाल्ले वेंचणुकेंत एकूण उमेदवार 8337 आसले, तातुंत 797 बायलो आसल्यो. 2019 वर्सा हें प्रमाण 9 टक्के आसलें जाल्यार 2014 चे वेंचणुकेंत तें 8 टक्के आसलें. म्हणचे हें प्रमाण घसघशीतपणान वाडना, हें दिसुन येता. टीएमसी प्रमाणूच कांय धाकटे प्रादेशीक राजकी पक्ष बायलांक चड प्रतिनिधित्व दितात ही तांतले तातूंत जमेची गजाल. हातूंत एनटीके (40 तल्यो 20 बायलो) जाल्यार लोक जनशक्ती पक्ष (पासवान) आनी एनसीपी हांणी 40 टक्के बायल उमेदवार दिल्ले. हाचे उरफाटे एआयएडीएमके, ऑल इंडिया फॉरवर्ड ब्लॉक ह्या पक्षांनी सामकीच उणी म्हणल्यार बायलांक 3 टक्के उमेदवारी दिल्ली.
आमच्या राजकी पक्षांक मतदार म्हणून बायलो जाय. पक्षाच्यो म्हणयाऱ्यो म्हणून बायलो जाय, पक्षाच्यो तळागळांतल्यो वावुरपी म्हणून बायलो जाय, पक्षाच्या कार्यावळींक, सभा, आंदोलनांक उब्यो रावपाक बायलो जाय, पूण लोकसभा, विधानसभा, राज्यसभा सारक्या म्हत्वाच्या सभाघरांनी धाडपाची संद येता तेन्ना तांकां दादलेच दिसतात. दुसरे वटेन, ही परिस्थिती बदलुंक जाय तर राखिवता विधेयक मंजूर जावंक फावो. तेंय करपाक लोकसभेंतलें परुषप्रधानपण आडवें येता. म्हणचे एक परीन ‘आवय जेवंक वाडीना, आनी बापूय भीक मागुंक दिना’ अशी ही परिस्थिती. हाचेर खरें म्हणल्यार भौशीक मळार गंभीरपणान भासाभास जावपाची गरज आसा आनी हो फुडाकार दादल्यांनी घेवंक फावो.
प्रकाश वा. कामत
9422443093
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
