संवेदनशील मनान सैमाक आपलें करुया

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भुरगेपणांत एक जपानी काणी वाचिल्ली. एका जपानी मनशान आपल्या घरा मुखार एक सोबीत बाग केल्ली. ते बागेंत ताणें क्रिसनथेमम फुलांचीं झाडां रोयिल्लीं. ताचे बागेंत फुल्लिलीं क्रिसनथेमम फुलां पळोवंक पयसुल्ल्यान लोक येताले. ते बागेंतल्या फुलांची खबर थंयच्या राजाच्या कानार पावली. राजाकूय तीं फुलां पळोवपाची उमळशीक लागली आनी ताणें त्या मनशाक आपूण बाग पळोवंक दुसऱ्या दिसा येता म्हूण शिपायां कडल्यान रकाद धाडलो. राजा येवपाचो आसलो त्या दिसा तो मनीस फांतोडेर उठलो आनी फकत सगळ्यांत सोबीत फुलिल्लें एकूच झाड दवरून ताणें आपले बागेंतलीं हेर सगलीं झाडां कापून उडयलीं. भुरगेपणांत ती काणी सारकी समजली ना. पूण खूब उपरांत समजलें, सोबीतकाय ही संख्ये परस गुणात्मकायेचेर निंबून आसता. आपले बागेंतलें सगळ्यांत सोबीत फुल तोखेतना राजाक बाकीच्या फुलांनी रसभंग जावचो न्हय म्हूण ताणें बाकीचीं सगलीं झाडां कापिल्लीं.
अशें म्हणटात सर्वसादारणपणान सगळ्यांक चडशी कलेची तोखणाय आसताच पूण जपानी लोकांक मात तोखणायेची कला आसता. दर एके वस्तूंतली कलात्मकताय, सोबीतकाय तांचे नदरेक पडटाच आनी ताची तोखणायूय करूंक ते फाटीं रावनात. जपानी लोकजिणे विशीं वाचतना आनिकूय कांय गजाली समजल्यो आनी खरेंच तांचे जिणेचे कलेची तोखणाय दिसली. फकत नदरेचें सौंदर्य न्हय तर परमळाक आनी नादाकूय तांचे जिणेंत खूब व्हड सुवात आसा. जी जी गजाल तांच्या मनाक भावता ते ते गजालीचो अणभव घेवंक ते एकठांय येतात.
परमळाचें पिशें चड करून सगल्यांकूच आसता. भुरगेपणांत दारा मुखार लायिल्ल्या सुवासीक फुलांचो परमळ आनी बाजारांतल्यान विकतीं हाडिल्ल्या फुलांचो परमळ आमी अणभवलाच. आतां फुलांचो परमळ घेवंकूय वेळ नाशिल्ल्यान तोच परमळ बाटल्यानीं भरून आमी आंगार फाफुडटात. पूण जपानी लोकांचें परमळाचें पिशें औरूच. परमळ अणभवपाक तीं थंय ‘इसॅन्स स्मॅलींग सोसायटी’ स्थापून एकठांय येतात. सुकिल्लीं सुगंधी लाकडां पेटोवन तातूंतल्यान येवपी धुंवराच्या वासाचोय तीं आनंद घेतात. इतलेंच न्हय तर तें लाकूड कसलें वा तें कितलें पोरणें आसतलें हें वळखुकूंय ते जाणकारा कडल्यान शिकून घेतात.
चंद्र दर्शन करुंकूय ते लोक एकठांय येतात. ते खातीर ते ‘मून व्युवींग’ पार्टी घडोवन हाडटात. भायर पडिल्लें चान्नें, झाडाच्यो सावळ्यो, कुपांत खेळपी चंद्रिमाचो खेळ, तळ्यांत वा न्हंयेंत पडून चकचकपी रुप्या कोराचें चान्नें हें सगलें मोन्यांनीच अणभवून ते आपली जीण सौंदर्यंसंपन्न घडयतात. आमी मात हांगां कोजागरी रात मनयतना कार्यावळी करतात. रात जागोवची म्हूण जाणात पूण ताचे फाटलो उद्देश मात साप्प विसरल्यांत. रात जागयतात ती लेगीत फकत लक्ष्मीच्या येवकाराक.
मोसमांतलो पयलो-वयलो स्नोफॉल लेगीत तीं आपले नदरेंत आस्पावन घेतात. जिणेंतल्या बारीक सारीक गजालीं कडेन तीं सौंदर्य नदरेन पळयतात. थंय पसऱ्यार तुमी कसलीय वस्त घेवंक गेल्यार लेगीत तो पसरकार ती वस्त नकसूद बांदून दितलो. जेवपाचे जिनस तेच प्रमाण टेबल लेगीत तीं सोबितायेन नटयतात. जेवण ‘कितलें रुच्चीक’ म्हणचे परस ‘कितलें सोबीत’ अशें म्हणल्यार तांकां चड खोशी जाता.
सध्या आमी इतली माक्नां वरी जीण जगतात, आमचे भोंवतणी आशिल्ल्या सैमाचो आमकां साप्प विसर पडला. दर दिसा आमचे भोंवतणी घडटल्या सोबीत सुंदर घडणुकांची तोखणाय करप पयसूच सादी दखल लेगीत घेवंक आमका वेळ नासता. फकत वेळ आनी पयसो हांची सांगड घालुंकूच आमी गुतिल्लीं आसात. सूर्य केन्ना उदेलो आनी केन्ना अस्तंतेक पावलो हाची लेगीत आमकां सुलूस नासता.
आमी आमचे जिणेचेंच आधुनिकीकरण केलां. सैमीक जिणे परस चड आमकां असैमीक वा बेगडी जीण जगपाची संवय जाल्या. आनी तीच आमचे जिणेची रीत जावन पडल्या. घरा भायर झुळझुळपी वारें खावचे परस आमकां फॅन लायिल्ल्या घरांत वा वातानुकुलीत कुडींत रावंक चड मानवता. ही बेगडी जीण जगतना जिणेचो आनंद घेवप कशें शक्य आसा? ती मनाची संवेदनशीलताय ना जाल्ल्यान कोणाक कांय फरकूय पडना. पूण हें अशेंच चल्लें जाल्यार मुखाल्ले पिळगेक हें अणभवपाक कळप कशें ?
गोंयाक सैमाचें वरदानूच लाबलां. चांटेपावलार दर्यावेळो आनी थंयची विलुदी रुपयाळी रेंव, देगेर येवन फुटपी ल्हारां, अस्ता वेळार उदकांत बूड मारपी सुर्याचो भांगराळो गुळो, उदकार फांकिल्ले ताचें भांगराळें बिंब, खिणाखिणांत रंग बदलपी मळब, आंगार झुळझुळपी दर्या वेलें शितळ वारें, काळोख पडटकीच मळबांत उदेल्लो चंद्रीम, दर्यार चकचकपी चान्न्याचें पडबिंब हे सगलेच तोखेवपाचें, मनाक थाकाय दिवपी, जिणेंत नवी उमेद हाडपी अणभव. पूण वेळेर वचपी कांय लोक हें सगलें पळोवचें परस चकाटांनी गुल्ल जाल्ले आसतात.
मिर्गाचो पयलोच पावस पडटकच मातयेंतल्यान येवपी मातयेचो परमळ, पावसाच्या शिंवरान जमनीर किल्लून आयिल्लीं पांचवी चार आनी तिचो पोपटी गालीचो. आगंणांत कोसळपी उटंगार पावसाच्यो दडको आनी घरांच्या नळ्यांचेर आपटून एके वळींत पडपी पावळ्यो, उदकांत भरून व्हांवपी नागमोडी व्हाळ, पावस- वताचो खेळ चलतना मळबांत फांकिल्लें इंद्रधोणू अश्यो जायत्यो सैमांतल्यो तोखेवपा सारक्यो गजाली. भुरगेपणांत दोन- तीन फावट इंद्रधोणू पळयिल्लें याद जाता. धर्तरेर वाडत चलिल्ल्या प्रदुशणाक लागून सप्तरंगी इंद्रधोणूय दिसप कुस्तारूच. भुरगेपणांत आमी आंगणांत बसून मळब पळयतालीं. आतां भुरगीं घरा भायर येवंक कुस्तार. भोवतेक अभ्यास, ट्युशन, गायन, नाच, पेंवपा वर्ग असल्यो गजाली करपांत दीस सोंपता आनी थोडो वेळ उरलोच जाल्यार टिवी पळयतात आनी मोबायला गॅमी खेळपांत घालयतात. तांचीय बाबड्यांची चूक ना. तांची जीण आमी काँक्रिटाच्या चार वणटीनीं बंद करून दवरल्या.
श्रावणमासी हर्ष मानसी म्हूण बालकवींची जी कविता आसा ती म्हाका भुरगेपणासावन खूब आवडटा. ते कवितेंतलो श्रावण हांवें म्हज्या भुरगेपणांत गांवांत अणभवलो. पूण आतां शाळेंत ती कविता शिकून शाळा सुट्टकच टिफीन खावन भायलेभायर ट्युशन क्लासाक वचून, काळोख पडटकच घरा परतुपी भुरग्यांच्या नशिबांत तो अणभव खंयचो?
फुलांनी शेकानशेक भरिल्लो देवचांफो, गुलमोहर, शंकर, सांवर, घोंसानीं फुलिल्लीं कलावतीची फुलांची वाल, पारजताच्या मुळांतली फुलांची धवीफुल्ल रांगोळी, रंगरंगयाळ्या रोजांनी खचाखच भरिल्लें पोरसूं, तळ्यांत तरंगुपी साळकां दोळे भरून पळोवन त्यो रंगाच्यो तरा काळजाचे कुपयेंत भरून घेवंक आमकां कितलोसो वेळ आसता? वेळ आसल्यारूय ती नदर आसतलीच म्हूण ना.
रंग, आकार ह्या नदरेंत सामावपी गजालीं भायर परमळाचो आपलो असो एक संवसार आसता. फुलां-फळांचो परमळ आमी जाणातूच, पूण आमचे भोंवतणी आनिकूय जायत्यो गजाली आसात जांच्या परमळाची दखल लेगीत आमी घेवंक पावनात. दर एका वाठारोचो आपलो असो एक सुगंध आसता. थंयचे मातयेचो. झाडां-पेडांचो, फुला-फळांचो आनी लोकजिणेचोय गंध त्या वातावरणांत दरवळिल्लो आसता. म्हाका अजून याद जाता. शाळेंत वतना वाटेर एका घरांत जळवाचीं लाकडां वापरून जेवण रांदतालीं. थंय सावन येवपी धुंवराक एक वेगळोच वास येतालो. पावसाच्या दिसांनी तर तो वास सगल्या वातावरणांत भरून ओत्तालो. अजून तें घर आसा पूण आतां गॅस वापरिल्ल्यान तो धुंवर आनी तातूंतल्यान येवपी परमळ मात स्वासांत भरपाक मेळना.
जायो, जुयो, शेंवती, मोगरीं अश्या जायत्या तरांच्या फुलांचो परमळ आमकां धुंद करताच. पूण कुळागरांत जेन्ना माड्यो फुलतात तशेंच शिंयाच्या दिसांनी काजू, आंबो चंवरता तेन्ना येवपी सृजनात्मक परमळ आगळोच. शेतांत भाताक कणसां येतात तेन्ना तांचे वयल्यान व्हांवपी वारें एका वेगळ्याच परमळान घोळटा.
फुलांच्या परमळा वयल्यान याद जाता ती सांतोणीची. रातच्या वेळार फुलून सगलो वांठार दरवळावन उडोवपी ह्या व्हड रुखाच्या पानांची रचनाय सोबीत. शारांत लेगीत रस्त्या कुशीक हे रुख उग्र सुवासान आमकां आपल्या अस्तित्वाची जाणीव करून दितातूच. पूण रातच्या वेळार फुलिल्ल्या ह्या रुखाची फुलां पळोवपाची तकालस कोण घेता ? एक राती मुद्दम रावून हांवें तो रूख बारीकसाणेन पळयलो आनी हांव पळेतूच उरलें. आंब्याक जसो चंवर येता तेच भशेन तो अख्खो रूख चंवरान गच्च भरिल्लो. पूण हो चंवर फकत रातचोच. सकाळ जातकच तीं फुलां खंय अदृश्य जातात हें एक कुवाडेंच रातीं चंवरान भरिल्लो तो होच रूख म्हूण कोणेंय सांगल्यार लेगीत फट दिसपाचें.
सैम जसो रंगयाळो, परमळीत तसोच तो भोव सूरमय तसोच नादमय. हे सूर आमकां सैंमात पावला कणकणी आयकूंक मेळटात. फकत कान दिवन मात आयकूंक जाय. सैमांतले दरेक हालचालींत एक लय दिसता. निकतोच पावस झडून वतकच झाडांपेडांतल्यान सकयल पडपी ओथांब्यांचो टपटप कितलो तालबद्द. रुखांत दडून साद घालपी कोगळा सूर आमचे वळखीचेच. पूण ते भायर हेर शेवण्यां-सुकण्यांचेय गळे कितले म्होंवाळ. व्हाळ-वझऱ्यांची झुळझूळ, पिंपळा रुखा वयल्यान व्हांवपी वाऱ्याचो सळसळ अशे जायते संगीतमय आवाज आमचे सरभोंवतणी जायत आसतात. सैम आमकां दोनूंय हातांनी मुक्तपणान भरभरून दिता. ह्या विश्वाची निर्मणी करपी निर्मात्यान आमकांय निर्मितना रसगृहण करपाक पंचेद्रियां दिल्यांत. तीं कितलीं, खंय आनी कशीं वापरपाचीं तें आमचेर निंबून आसा. आयची पिळगी तर इंटरनेटाच्या म्हाजाळांत सामकीच घुस्पल्यांत. फकत व्हिडीओ आनी रील्स करपांत वेळ सोंपता. एकाद्या नव्या सोबीतश्या थळार गेली जाल्यार लेगीत तो अणभवपा सोडून फोटो विडिओ काडपांत गुल्ल जातात. पुराय अकृत्रिम जीण आमी जगपाक लागल्यांत. जीण अणभवसंपन्न घडोवंक आमी सैमा कडल्यान खूब कितें मेळोवंक शकतात. पूण सैमाक कितलें लागीं वचप तें दर एकल्याचेर अवलंबून आसा. दर दिसा धांवपळ, दगदग सोसतना जिणेंत जायत्या फावटीं आमकां एकसूरेपण जाणवता, पूण आमकां नकळटना सरभोंवतणचो निसुवार्थ सैम आमकां सांगात दीत आसता. आमकांय जर हो सैमाचो सांगात आणभवपाचो आसत जाल्यार गरज आसा ती संवेदनशील मनाची, सौंदर्यांचे नदरेची आनी सैमावांगडा इश्टागत जोडपाची. सैमाक आपलें करुया.

मंजुषा सिनाय तळावलीकार

9822981508