भांगरभूंय | प्रतिनिधी
कवी सर्गेस्त संजीव वेरेंकार हांचो आयज जल्मदिस. संजीव म्हळ्यार ‘चैतन्याची पावळी’ कसो. सदा हांसतमुख….
कवी सर्गेस्त संजीव वेरेंकार हांचो आयज जल्मदिस. संजीव म्हळ्यार ‘चैतन्याची पावळी’ कसो. सदा हांसतमुख. इश्टां खातीर संकश्टाच्या वेळार खंयच्याय थराक वचून मदत करतालो. पत्रकारिता करतना कसलोच वैयक्तिक सुवार्थ सादलो ना, पुण आपले वळखीचो आदार जावन कोणाचेंय कसलेंय काम जाता जाल्यार करतालो. अन्याया आड ‘मुंबर’ जावन पेटपी, पुण तरी काळजांत ‘भावझुंबर’ पेटोवपी म्होंवाळ काळजाचो कवी.
वेवसायाक लागून संजीव जरी गांवां पसून पयस उरलो तरी ‘गांवांतली सांज’ अणभवपाक आत्र्या पयर्यान गांवघरा येतालो. घराचे पांखे कोंसळचें न्हय, पारेतीचे कपच्यान कपचे सकयल पडचे न्हय देखून पारेती वेळच्या वेळार सारकी करुन घेतालो. ताची आवय म्हळ्यार बाय जशे ताका ‘पडवेवयलीं सवणी’ दाखोवन भरयताली तशीच आपल्याय भुरग्यांक स्नेहा आनी समिधाक घरची ओड लागची म्हूण संजीव वावुरतालो. संजीवाचे कवितेंतलो ‘गांवचो फटी खोकीत खोकीत कॉप मारुंक मांयले गादयेर वतालो’. तर ‘खोबरें मळपी पारकाराल्या घाण्याचो ठेको’ ताचे कवितेत आसलो.
संजीवाचे गद्य बरोवप वेगळेच धाटणीचें. बरें गोड- गोड बरयतना मदींच कुच्च करुन एक इंजेक्शन तोंपतालो. केन्ना तोंपले तें कळनासलें. ताच्या बरपान कांय जाण दुखावताले. पुण तो पर्वा करीनासलो. चडूय गोड खाल्यार पोट बिगडटा म्हण्टालो तो. कवितेन तर तो सरळ हल्लो करतालो. अन्याय ताका सोंसनासलो, मागीर तो अन्याय आपल्याचेर जावं वा कोणायचेर. अन्याया आड बरयतना ताका उतरां आनी प्रतिमा केन्ना उणी पडली ना. कवितेतल्यान तो ‘अस्वस्थ सुर्य’ जावन प्रगट जातालो आनी बरयतालो,
आमच्या उज्यांत
केन्ना कोणे हात भाजून घेतल्यात
केन्ना कोणे पांय भाजून घेतल्यात
केन्ना केन्ना कोणे
भाकर्योय भाजून खाल्ल्यात
आमी हे अशे
मुंबरा पोंदचे इंगळे कशे
फूक मारता तेन्ना तेन्ना पेटपाचे
संजीवाचे कवितेन मोर, कावळो, वाग, कोलो, कुत्रो, पर्शियन बुकलो अशीं जायती जनावरां प्रतिकांच्या रुपान आयिल्ली आमकां दिश्टी पडटात. मनशाच्या कांय चुकीच्या वृत्ती प्रवृत्तींचेर बडी ओडपा खातीर ह्या प्रतिकांचो आदार ताणे खुबश्या कवितांनी घेतला.
संजीव बरयतालो,
मोर मोरुच आसता
जाणटेपणांत पाखां झडलीं तरी
मोर हो मोरूच आसता
तर आनी एका कवितेन ताका गिरेस्ताल्या घरांत कुत्र्याची इतली अर्थ अपुरबाय जाता ती पळोवन गरीबाल्या उपाशी भुरग्यांची याद येता. ह्या व्यंगात्मक कवितेच्या शेवटाक कवी सुचयता कि गरिबागेर मनीस म्हणून जल्म घेवंचे बदला श्रीमंतागेर कुत्रो म्हणून जल्माक आयल्यार अदीक सुख मेळटले.
संजीवाची बरोवपाची शैलीच वेगळी आसली. ताची अशी खाशेली ‘संजीव कविता’ ताणें बरोवन दवरली. संजीवाच्या कवितेंत गांव आसा, घर आसा, कुटुंब, जनावरां आसात तश्यो तरेकवार भावनाय आसात. राग, वितराग, तिडक आनी बंड आसा. ‘एन्टीक’ हे कवितेन जाण्ट्या आवय बापाय विशीं हुस्को आसा. शिवाय मोग आसा आनी आशावादूय आसा. संजीव वेरेंकाराची ही कविता ‘चैतन्याच्यो पावळ्यो’ कविता संग्रहांतली. अन्याया विरुद्ध झगडटल्या त्या दर एक मनशाच्या जैताची ही कविता. संजीवाच्या कवितेन केवळ संघर्ष ना तर संघर्षा उपरांतचे जैतूय आसा.
आयज . . .
खूब वर्सांनी
आमच्या घरांचेर
पडटा पावस . . .
पडटा पावस . . .
इतलीं वर्सां
फकत तुमच्याच
घरांचेर पडत आयलो
तोच पावस . . .
तोच पावस . . .
2021 वर्सा संजीवाक साहित्य अकादेमी पुरस्कार मेळ्ळो. गोंयां बरोबर बेळगांव, मालवण, धारवाड, हुबळी आनी मंगळुरांत ताचो भोवमान केलो. संजीवाचो वाचकवर्ग खुब व्हड. सगळ्याक पातळ्ळा. तो सदांच आमकां सांगतालो, ‘म्हजें साहित्य लोक वाचतात आनी तोच म्हजो व्हडलो पुरस्कार.’ साहीत्य अकादमी पुरस्कार मेळ्ळो तरी संजीवाची लेखणी थांबली ना. रोखडोच डिसेंबरांत ताचो ‘फुट्टात परतून पाखां’ हो कवितासंग्रह उजवाडाक आयलो. संजीव त्या मानान खुब बेगीन गेलो. संजीवाच्या दिसण्यांत, चलण्यांत, वागण्यांत एके तरेचे चैतन्य आसलें. वतना लेगीत आमकां कवितेंतल्यान तो होच संदेश दिवन गेलो,
म्हाका चैतन्याची फुटल्या पाखां
हांव असोच उडटलो वयर वयर
तुमचेर शिंपतलो रंग
गायतलो सवण्या वांगडा
खेळटलो कुपां वांगडा
तिनसांज जातकूच नक्षत्र कसो पेट्टलो
आनी म्हज्या उजवाडान तुमकांय न्हाणयतलो
आनी हांव आनंदाच्या तळ्यांत पेंवत रावतलो
चैतन्याची पाखां हालयत हालयत !
उदय नरसिंह म्हांबरो
9420766769
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.