शिरपादाल्या उगडासाक!

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शिरपाद .. तशें ताचें नाव श्रीपाद, पूण ताका गांवभर ‘शिरपाद’ म्हणून वळखताले. धवी पँट आनी धवो बुशकोट हो तागॆलो बँकेंत घालपाचो गणभेस. तो घालतकच तो दिसपाक दोतोर सो दिसतालो. ते दीस सदा भशेन शिरपादान बँकेचें दार उगडलें. आनी ते वटेन बऱ्या नाशिल्ल्या भुरग्यांक हांडीर मारून वचपी बायलेक हो दोतोर आनी कोसुलदार कशी दिसली. ती शिरपादाक दोतोर म्हणीत भितर सरली.
“दोतोरबाब म्हागेल्या चल्याक बरें ना. ताका मात्सो तपास आनी वखदां दी”- ती
“आगे कितें जालां तुगेल्या चल्याक?” -शिरपाद
शिरपादालो मिश्कील विनोदी स्वभाव. सदां भशेन तागेली फकांडां चालू.
“दोतोर कालच्यान तेका पातळ परसा कडे जाता आनी खाल्लें सगळें ओंकता” ती
“हें पळय, हांव हाडाचो स्पेशालिस्ट दोतोर. असले पेशंट हांव पळयना. तूं एक काम कर, मुखार वच, आंब्या झाडा कडे उजव्यान देलेगास आसा थंय आसा तो दोतोर तुगेल्या चल्याक पळयतलो.
शिरपाद हो जल्माचो कलाकार. गायन, तबलो, शामेळ, घुमट बी वाजोवपाक तर तो निपुण आशिल्लो आनी उलोवपाक तर कोणाकूच आयकनाशिल्लो. सोरो, तर्रर्र जायसर सोरो, हो ताजो एकूच वायट गुण आशिल्लो. पगार पडतगीर आठ- धा दीस तो सारको शितितांक आसनाशिल्लो. खूप फावट दुडू हातांत येतगेर शिरपाद तायट जाऊन बॅंकेक दांडी मारतालो. आनी प्रत्येक खेपेक आमगेलो आनीक एक वांगडी संदीप जाधव ताका घरा वचून परत हाडून बँकेंत बसयतालो. संदीपाक शिरपादाली बायल भुरग्यां पासत काकुळट दिसताली आनी ह्या भितरल्यान येवपी आपलेपणाचे भावने खातीर आनी ताचें शिर्वीशेचें कांय बरें- वायट जावंचे न्ही अशें दिसून संदीप घरा वचून ताका आपल्या हिरो होंडार बसोवन बँकेंत हाडून परत स्थापन करतालो. चार दिसांनी शिरपादाले ये रे माझ्या मागल्या जातालें, पूण संदीप आसासर संदीपान ताका परत हाडून बसोवचो धीर सोडलोनाशिल्लो.
शिरपाद आदलें रीण फारीक केलें म्हटगेर नवें रीण घेतालो, पार्टी करतालो. हापीसर चॉईस क्रेटी वांगडा तागेली सुटी चालू जाताली आनी म्हयनोभर शिरपाद उदेनाशिल्लो. ह्या वेळार संदीपान पुसून सोदल्यार तो झळकनाशिल्लो. हुर्राकाच्या सीजनांत व्हितोरीनाले भट्टेर वचून डायरेक्ट पियेक तोंड लावून तो हुर्राक पितालो. “व्हितोरीनाल्या पियेतुले रे…तोंड लावन पिवपाचे हुर्राक हाडला रे” अशे पद म्हणत आमी ताजी फकांडां मारताले. काजूच्या सीजनाक शिरपाद बॅंकेत आसल्यार आमका काजूचो परमळ बँकभर येतालो.
भिकूबाब कुर्र्यकार जेन्ना बॅंकेत येतालो तेन्ना शिरपाद ताचे बरोबर किरायतालो. एक फावट भिकूबाब तागेल्या कोर्टांत चलपी केशी विशीं खबर शिरपादाक सांगतालो. विरुद्ध पार्टी अशे करता तशें करता, तांगेल्या आदोगांद कशे युक्तिवाद करता, आनी आदोगादा कुस्तार हें सगळें कशें नाचतात हें तो तिखट मीठ लावन सांगतना, आपुणय बी कांय कमी ना आमगेलोय आदोगांद आसा, पूण तो फुडल्या वर्सा जातलो, मागीर हांव तेंका बुद्ध शिकोयतोलों. हें इतलें जालें आनी फकांडां करूंक शिरपादाक आनीक एक विशय मेळ्ळो. ताचे भितरलो कलाकार जागो जालो. ताणें चाल लायीत थंयचे थंय एक पद घडयलें, “आमगेलो आदोगांद आसा xxx, पूण तो फुडल्या वर्सा जाता xxx.” त्या दिसांनी हें पद आमचे बँकेंत आनी बँकेंत येवपी थोड्या गिरायकांच्या तोंडार बशिल्लें. आनी एक शिरपादालें आवडीचे पद आशिल्लें. ” तन्ने आमलेक देंठ ना, बॅंकेक घालू दुडू नातं”. ऐशी आनी नव्वदीच्या दशकांतली ही पदा आयजतागत म्हज्या तोंडार घोळतात.
शिरपाद दोन वरांचेर बॅंकेचो जेवणा वेळ जातगर शटर ओडटालो आनी बॅंकेचो एक गिरायक सुवास कुंदो शटर अर्ध्यार पावता म्हळ्यार बँकेंत दुडू भरपाक येतालो. ही सदांचीच गजाल, आठवड्यांतले चार दीस तरी अशेंच जातालें. सुवास सारखो वेळ कसो साधतालो जाणा कोण, पूण अर्ध्यार देविल्लें शटर परत वयर करतगेर कॅशियर आनी हापिसर जे जेवणा वचपाचे तयारेत आसताले ते अस्वस्थ जाताले, केन्नाय खुबळटाले आनी शिरपादाक फकांडां करूंक संधी सापडटाली. एकूण मिळून खेळीमेळीचें वातावरणांत आमगेली बँक चलताली.
आमचे बॅंकेत ऐशींच्या दशकात गौरंगदास मॅनेजर आशिल्लो तेन्नाची खबर. भविश्य निधींतल्यान शिरपादान रीण काडिल्ले आनी हेड आॅफिसान चुकून तागेलो एक हप्तो मायज वसूल केल्लो. हातूंत हप्तो चड गेलो तो गेलो आनी नवे रीण घेवपाची तागेली तारीख म्हयन्यान मुखार गेल्ल्यान , शिरपाद उचांबळीत जाल्लो. तो तागेली केश घेऊन गौरांगदासा फुड्यांत गेलो, आनी दासान ताका “आपणे हेड आॅफिसांत सतरा वर्सां शिर्वीस केल्या. तें केन्नाच मिस्टेक करना” अशें आयकयले. आपल्या वांगड्याचो आधार घेत शिरपादान हेड आॅफिसाक चिट बरयली आनी पंधरा दिसांनी सुमार शिरपादाक एक हप्तो परत ताच्या खात्यांक घालूंक चीट आयली. शिरपाद खुशालभरीत जालो आनी परत एकदा तो गौरांगदासा फुड्यांत ही चीट घेवन गेलो, सर तुवें म्हाका सांगिल्लें कीं हेड आॅफिस केन्नाच मिस्टेक करना, ही पळय मिस्टेक. गौरांगदासान ताका परत सांगलें कीं ” हांवें सांगिल्लें तुका हेड हापिस केन्नाच मिस्टेक करना, म्हूणन तुका दुडू परत मेळ्ळे” शिरपादान हांसत हांसत येवन ही खबर आमकां सांगली आनी तेन्नाच्यान हे कडवे आमी झरोवपाक लागले आनी आजतागायत वांगडी मेळतगेर आमी ह्यो यादी काडटात. असोच गौरांगदासाचें आनीक एक कडवे “आय विल डिसमिस यू ऑन द स्पॉट” अजून म्हज्या तोंडांत घोळटा. नवोच पदभार घेतना शिरपादान सोऱ्या नेटार आबुजपणा केल्लीं तेन्हा गौरागंदासांन शिरपादाक हें म्हणिल्लें.
एकदां रेमी फोटो स्टुडिओचो पात्रांव बँके मुखा वेल्यान तागेली येझदी मोटर सायकल घेऊन वतासतना ताणें दनपराच्या भारार शेतांक शेंवटो धरलो. आक्शीनेताचो आवाज आयकून शिरपाद भायर धांवलों, शेतांत पडिल्लो ताका उबारलो आनी बँकेंत हाडून बसयलो. ताका कापूस घेवन निवळ केलो. शेजारच्या गादयेर वचून ताणें काजू सोरो हाडून तागेल्या फेरीजाचेर लायलो. व्हांवताले तें रगत ताणें काजू सोरो लावून आक्तांक बंद केले. इतल्यार तो थांबलोना, सायकल घेऊन तो दोतोर उमेशा म्हऱ्यांत वचून ताका बँकेंत घेऊन आयलो आनी रेमिक धनकुटेचे इंजेंसांव बी करून घेतलें.
अशेच एका बँकेच्या पार्टेक, गौरांगदासालो मित्र, बेलारमिन जागेली व्हडली पोल्ट्री आशिल्ली आनी बेलारमिनान दोन हडवुळे बोळ आशिल्ली तांतीया कोंबडे कडल्यान घालून घेवपाची तकनिक विकसित केल्ली आनी ही असली तांतयां तो दोबराद मोलाक आपल्या फार्मार विकतालो. गौरांगदास हो एक तागेलो मुखेल गिरायक. इनास हो पोस्टांत काम करपी आनी मागीर फावल्या वेळांत समाजीक कार्यकर्तो म्हूण वावुरपी. व्हितोरीन, हो एक हुशार शेतकरी, काजू सीजनांक तो हुर्राक आनी फेणी बी करतालो. हे अशे तीन आमिग, हांव मोये आनी संदीप सगळे आठ जाण आमी अशोकाल्या दिलखुशांक बसून पार्टी करपाक गेल्ले. गौरांगदासा वांगडा शिरपाद बी आशिल्लो. पार्टी रंगात आयली तशी शिरपादाक चडली आनी ताचे भितरलो कलाकार जागो झालो आनी ताणें पद घडयले, “इनास पोस्टांक आसोता, बेलारमिन तांतिया विकोता, व्हितोरीन काजू मस्तीता……. घे घोसोळ घालो. तागेली आडांगीपणा चड जातगर पार्टी बेगीन बंद करून गौरांगदास आमच्यासयत ताका घेवन गेलो आनी बँके भायर गाडी थांबोवून शिरपादाक आपले बॅग भायर हाडूंक सांगलें. ब्यांक उघडून भितर गेल्लो शिरपाद केदो वेळ भायर सरना ते पळोवून हांव आनी संदीप भितर गेल्यार शिरपाद कॅबिनाचे दार उघडनासतना आरशांतल्यान भितर वचून बॅग हाडपाचो प्रयत्न करतालो. आमी दार उघडून बॅग आनी शिरपाद दोनूय भायर हाडलें, बँकेंत कुलूप घाले आनी घरा वचपाचे वाटेक लागले.
आमगेलो वांगडी मोयेचे हर्निया ऑपरेसांव रायतूरकाराल्या हाॅस्पिटलांक त्या तेंपार जाल्लें. तें जातकच असो एकूय दीस गेलोना की शिरपादान मोयाक चाळयलो ना. तागेलो कुडको रायतूरकाराल्या हाॅस्पिटलांक आसा अशे तो येतल्या वतल्याक सांगतालो. 1989 सालांक मोयुल्या घराकुशीक मडगाव एंटरप्रायसेस म्हूण दुकान उगडलें. ह्या दुकानार एक येवजण चलयिल्ली. गिरायकानी थंय आसा ते वस्तीचे वीस टक्के मोल भरपाचें आनी वीस दिसांनी ही वस्त आनी कांयच दुडु दिनासतना घेवन वचपाची. म्हयनोभर तांणी असो धंदो करतगर लोकांचो तांचेवेलो विश्वास वाडलो. सुरवातेक सवाय- सवाय वस्ती हाडून आनी लोकांक वीस टक्के भरून वीस दिसांनी दिवून तांणी लोकांचो विश्वास संपादन केल्लो. तांचे वांगडा त्या दुकानाच्या जाग्याचो मालक आनी मालकीण बी बसून लोकांचो आत्मविश्वास वाडयताली. आमगेलो मोये बँकेंतल्यान घरा पावतगेर, तागे घराकुशीन आशिल्ल्या ह्या दुकान चलोवप्या कडे चकाटां मारतालो. हे दुकान चलोवप्याक मोयो आरते परते प्रश्न विचारतालो आनी तांगेलीं उत्तरां आयकून सामको प्रभावित जातालो. गंडभैरावा भशेन अर्थतज्ज्ञ म्हणपी हे सगळे दुकानांत वावुरपी, अर्थतज्ज्ञ केनिसिअन हागेली, मल्टिप्लायर इफेक्ट थेअरी आनी बाकीच्या अर्थशास्त्रीय सिद्धांताचेर इतले सुरळितपणान उलयताले की लोक खिणाक प्रभावित जातालें. (पूर्वार्ध)

अजय करमली

93737 46957