शिंयाळो भलायकेक बरो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

फक्त जिमांत वचप, माॅर्निंग वाॅक करप हाका व्यायाम म्हणनात. दिसाक दोन किलोमिटर तरी झपाझप चलपाक जाय. जाॅगिंक करपाक जाय.

हिवाळो, शिंयाळो म्हणल्यार कुलकुल्याचे थंडेचो वा शिंयाचो ऋतू. अर्थांत 40 वर्सां पयलीं आशिल्लें तशें वातावरण आतां ना. कांय गांवांनी घडये आसत. पूण शारांतलें शीं पळून गेलां. हो ऋतू म्हणल्यार भलायकी सुदारपाचो, प्रतिकार शक्त वाडोवपाचो काळ. थोडे फांतोडेर उठून पानां, काडयो, बडयो आनी हेर कोयर एकठांय करून शेकोटी, धग घालतात. सांजवेळारुय केन्नाय हें दृश्य पळोवंक मेळटा. सांजच्या वेळार मंद व्हांवपी वाऱ्याचें ल्हार आंगार शिरशिरी हाडटा. ताका लागून सरभोंवतणी लोक स्वेटर, कानतोपी, मफलर घालून भोंवतना दिसतात. रातचे हुनहुनीत जेवले उपरांत आंगणात शतपावली मारतात. रातीं आजयेन शिंविल्ली उबदार गोधडी कामळून न्हिदतात. 

हो शिंयाळो वातदोश वाडयता. शिंयाळ्यांत घाम येवप बरें. भुकय बरी लागता, पचनशक्त बरी उरता. ह्या काळांत पुश्टीक जिनस खावप बरें. व्यायामूय करचो. फक्त जिमांत वचप, माॅर्निंग वाॅक करप हाका व्यायाम म्हणनात. दिसाक दोन किलोमिटर तरी झपाझप चलपाक जाय. जाॅगिंक करपाक जाय. दोरयेचेर उडक्यो मारप हो पसून एक व्यायाम. 

थंडेच्या दिसांनी कितेंय खा, बरें लागता. रोखडेंच पचता. तांदूळ, उडीद डाळीचे पोळे, आवळ्याचें लोणचें, लोणचें, मुरंबो खावप, कुंवळ्याचें सुप हे पदार्थ बरे. कणगांचे सांडगे, खीर, नेवऱ्यो खाल्यारुय बरें. डिंकाचे लाडू, इडली, दूद – तूप घालून केल्ल्यो खिरी, शिरो, कारांदे उकडून खावपाचे. भाजी, रोस करचो. आलें, हिंग, लसूण, सांसवां, जिरें, ओंवो, मिरयां, दालचिनी ह्या मसाल्याचो वापर करचो. सोयेंत तीळ, भिकणां, लसूण, पुदिना घालून केल्ल्यो तरेकवार चटण्यो खावप खरेंच बरें. बिन्स, मटर, गाजर घालून केल्ली भाजी सामकी पुश्टीक.

कुलकुल्याच्या थंडेंत आपल्या सर्वांगाची चड करून कांतीची काळजी घेवची. ह्या दिसांनी घाम तसो येना. कात सुकी, खरखरीत जाता. तळहात, पांयाच्या आंगठ्यां मदीं कात्रे पडटात. ओंठ फुटतात. सदांच तिळाच्या तेलान न्हांवप, ओंठाक लोणी, साजूक तूप लावप, न्हिदतना खोबरेल तेल हाता- पायांक चोळप, न्हांतना उटणें, दुदाची साय लावन न्हांवप बरें. 

कुडीची जतनाय घेवप हो शिंयाळ्याचो कानमंत्र जावन आसा.

–

सिद्धी तिळवे