व्याकरणाचो भंय

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

व्याकरण म्हत्वाचें आसाच, पूण तें भंय दाखोवपी आसूंक फावना. व्याकरण हें मार्गा वेल्या दिशादर्शक चिन्ना भशेन – दिशा दाखोवपी, पुलीस जावन धमकावपी न्हय.

खोलायेन विचार केल्यार, भास ही एक सजीव प्रक्रिया आसा, जी वापरान, प्रयोगान आनी मेकळेपणान वाडटा. पूण आयच्या जगांत, खासा करून सोशल मिडियाच्या युगांत, व्याकरणाचो भंय लोकांनी इतलो घेतला की ते आपलें विचार, मतां, उमाळें, सपनां आनी दीसपट्ट्या जिवितांतल्या ल्हान ल्हान घडणुकांचेर मत उक्तावपाचे बंद करतात. शाळांनी, सोशल मिडियार “चूक” म्हणून हांसप आनी तिखट उतरांनी सुदारप ह्या सगल्यांचो परिणाम म्हळ्यार नव्या बरोवप्यांचें भाशेंत लिखाण करप कमी जाता. परिणाम? भास निमाणी दुबळी जाता.
घरांत इंग्लीश वा हेर भासो येतात, आनी आपली मोगाळ भास ल्हवू ल्हवू नानपयत जाता. ह्या भंयाचो परिणाम फक्त व्यक्तीगत न्हय, तर पुराय भाशेच्या अस्तित्वाक धोको निर्माण जाता. खासा करून कोंकणी सारक्या अल्पसंख्यांक भाशां खातीर, हो भंय एक व्हड समस्या आसा.
कल्पना करात: एक तरणाटो दर्यादेगेर बसून, आपल्या मोगाळ भाशेंत काणी वा कवन बरयता. ताची लेखणी भराभर चलता, शब्द आपसूक येता… पूण निमाण्या खिणांक कोण तरी येवन म्हणटा, “ह्या बरोवपांत व्याकरणाच्यो चुकी आसात!” आनी त्या तरणाट्याचें मन थंड जाता. लेखणी थांबता. मनांत भंय घर करता, आनी एक नवें गीत वा विचार जिवो जावपाचो ताचे आड व्याकरण येता. ही काणी फक्त कल्पना न्हय; गोंयच्या दरेका गांवांत आनी घरांत अशें घडटा.
व्याकरण म्हत्वाचें आसाच, पूण तें भंय दाखोवपी आसूंक फावना. व्याकरण हें मार्गा वेल्या दिशादर्शक चिन्ना भशेन – दिशा दाखोवपी, पुलीस जावन धमकावपी न्हय. घरांत, बाजारांत, शेतां- भाटांनी आपले दीसपट्टें जिणेंत आमी हांसत-खेळत कोंकणींत उलयतात. त्या उलोवपांतली गोडसाण, उमाळे आनी भावनां – हेंच भाशेचें खरें सौंदर्य, पूण आमी कोंकणीत बरोवपाक भियेतात, कारण “शुद्ध” कोंकणीचो दाब!
पुर्तुगेज काळा पयली कोंकणी भास आशिल्ली. पुर्तुगेज काळांत रोमन लिपीत ही भास वाडली, देवनागरींत बरयतना आमी शुद्धतेचो खुबूच विचार करपाक लागले. परिणाम? चडश्या नव्या लेखकांचे बरोवप आनी विचार मांडप बंद जालें. जर सगलेच “परिपूर्ण” जावपाची वाट पळयत बसले, तर गोंयची गोड गितां, काणयो, नाटकां, कविता आनी नवें साहित्य – कांयच उरचें ना! भास फक्त उलोवपा पुरतीच उरतली, आनी कांय काळान ती कमकुवत जातली. खासा करून कोंकणी सारक्या भाशां खातीर हो भंय जिवार बेतपी आसा.
इंग्लीश भास पळयात. ती जगभर वाडली. कारण लोकांक व्याकरणाचो भंय नाशिल्लो. स्लँग, नवे शब्द, इमोजी – सगलें स्विकारलें. परिणाम? इंग्लीश आज जगाची भास जाली. एका अभ्यासान दाखयिल्ले प्रमाण, अल्पसंख्यक भासो कमकुवत जावपाक कारण, लोकांक “चूक” जायत हो भंय दिसता. आयज “शुद्ध कोंकणी” म्हणजे कितें, ते कांय व्यक्तीच्या मतार निंबून आसा. ती लोकांच्या उलोवपान, बरोवपान आनी प्रयोगान विकसीत जावंक जाय. जर आमची कोंकणी फक्त “परिपूर्ण” लेखकां पुरतीच उरली, जाल्यार ती अजाप घरांतली वस्तू जावपाक लागतली – जिवी न्हय, फक्त दाखोवपाची.
तर्कान आनी प्रत्यक्षांत पळयत जाल्यार कळटा की, भास वाडटा, कारण लोक मेकळेपणान उलयतात, बरयतात आनी प्रयोग करतात. भाशा निर्दोश वापरपाक न्हय, तर निडरपणान वापरपाक आसता. चूक करता करता शिकप जाता; भंय भाशा मारता, भाशेचो वापर तिका जगयता.
आमकां भास जिवी दवरपाक, मेकळेपणान वापरपाक जाय. “मेकळेपणान बरयात, मोव जावन सुदारणा करात आनी शिकत रावात.” पयलीं व्यक्त करपाक दियात, मागीर सुदारणा जावं दी.
घरांत आवय-बापायन, शाळेंत शिक्षकांनी भुरग्यांक प्रोत्साहन दिवप गरजेचें. साहित्य महोत्सवांत तरणाट्यांक व्यासपीठ मेळपाक जाय. सोशल मिडियार, व्हॉट्सअॅप ग्रुपांत कोंकणीतल्यान बरोवपाक प्रोत्साहन दिवपाक जाय.
गोवा कोंकणी अकादेमी वा थॉमस स्टिफन्स कोंकणी केंद्र सारक्या संस्थांनी दर म्हयन्याक एक तरी कार्यशाळा घेवची! तातूंत 3-4 अणभवी शिक्षकां वतीन फक्त पुस्तकांतले नेम न्हय, तर प्रत्यक्ष बरोवप, नवे उतारे तयार करप आनी एकमेकांचें लिखाण सकारात्मक रितीन सुदारपाचो अभ्यास आसचो. शिकनासतना आपसूक कांयच येना, पूण अशा सत्रांनी आत्मविस्वास वाडटा आनी व्याकरणाचो भंय आपसूक उडून वता!
सकारात्मक प्रयत्न चालूच आसात: गोवा कोंकणी अकादेमी वा थॉमस स्टिफन्स कोंकणी केंद्र, वर्ल्ड कोंकणी सेंटर (मंगळूर), कोंकणी भाशा मंडळ आनी राजभाशा संचालनालय गोंय सरकार ह्यो संस्थां कोंकणी भास, साहित्य आनी संस्कृती वाडोवपाक झुजतात, तांकां आनीक बळगें दिवन आमी सगल्यांनी मेळून भाशेची उदरगत करुया! आमी आमच्या कोंकणी भाशेक नवें जिवीत दिवया. भंय सोडून, मेकळेपणान उलोवपाक, बरोवपाक सुरवात करात. तशें केल्यार, आमची भास दर्याच्या ल्हारां सारकी जिवी, सुर्या सारकी तेजिश्ठ आनी चंद्रा सारकी सोबीत जातली!
तुमी कोंकणींत बरोवंक सुरू केलें? आयज एक तरी वाक्य बरयात आनी जगाक न्हय, स्वताक वाचयात – भंय न्हय, मोग भाशेक जिवो दवरता!
कोंकणी उलयात, कोंकणी बरयात – भाशेक गिरेस्त करात!

प्रसाद पांगम
9511864591