वेसन लागचें अशॊक प्रियोळकारा सारकें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मनशाक कसलें ना कसलें वेसन आसता. वेसन! सोरो पिवपाचें, शिगरां ओडपाचें, बायलांचें, जुगार खेळपाचें धवळे करपाचें, दुसऱ्याक पिडापीड करपाचें म्हळ्यार दुसऱ्याच्या घरार सुणें चडोवपाचें अशी तरातराचीं वेसनां आसतात. हीं वेसना जाका आसतात ताका वैयक्तिक तरेन लुकसान जाताच, त्याच वांगडा ताच्या कुटूंबांतल्याय मनशांक त्रास जाता आनी समाजाकय त्रास जाता. असलीं वेसनां कोणाकूच लागूंक जायनात. तुमी म्हणटले वेसन म्हळ्यार कितें? जी संवय मनशाक जाता वा आसता ती सूटप खूबच कठीण जाता. तें वेसन. देखीक सोरो पिवपाची संवय जाली जाल्यार तो पियेलॆ बगर ताच्यान रावंक जायना जाता. जाका दुसऱ्याक विनाकारण पिडापीड करून आनंद घेवपाची संवय आसता ताका तें केलेंना जाल्यार न्हिदूच पडना. हीं उदारणा म्हणून सांगता. वयर बरयल्यांत त्या वेसना वांगडाच आनीकूय कांय बरीं वेसना आसतात. तातलें मोस्त्रा खातीर म्हत्वाचें सागपाचें जाल्यार दुसऱ्याचें बरें करीत रावपाचें. असलें वेसन आशिल्ले मनीस मेळप मातशे दुर्मिळच. पूण समाजान ते आसात इतलें सत्य. ते आसात म्हणून आमच्या समाजाचें कल्याण जाता आनी समाजूच व्हडलो जाता.
हांव मंगेशी रावंक आयल्यार सुमार इकरा वर्सा जालीं. ह्या काळांत म्हाका तरा तरांच्या सभावाचीं वैशिश्ट्यां आशिल्ले मनीस मेळ्ळे. तांतले कांय मित्रूय जाले. एक दीस निवळ म्हळ्यार एक भुरगो म्हज्या शेजरा आयलो. तो तागेर ताच्या धावेक आशिल्ल्या हुशार आनी गुणी मृणाल नांवांच्या पूताक मुंबयच्या गॊमंतक सेवा संघाची शिश्यवृत्ती मेळोवन दिवपा खातीर आयल्लो. ताच्या ह्या वावराची म्हाका खूब तोखणाय दिसली. ताका समजून घेवपा फाटलें आनीक एक कारण म्हळ्यार हांव शिकतना म्हाकाय हेच संस्थेन आदार केल्लो. त्या काळार हे संस्थेची शिश्यवृत्ती मेळयतलो जाल्यार पणजे वचून नवप्रभाचे आदले संपादक लक्ष्मीदास बोरकार हांची अर्जार सय घेवची पडटाली. ताचें कारण ते हे संस्थेचे वांगडी आशिल्ले. ते दिसा हो भुरगो एका शिकपी भुरग्यांक सोदून काडून अर्ज भरून घेतालो. म्हाका ताच्या ह्या कार्याचो अभिमान दिसलो. ह्या परोपकाराचे भावनेन भरिल्ल्या भुरग्याचें नाव आसा डॅा. अशोक प्रियोळकार.
अशोक पिर्वळचो. सेवाभावी, नमळायेन उपाट भरिल्लो. मूय जावन साकर खावपाच्या सभावाचो. घरची फाटभूय गरीब आसूनय दुसऱ्याक आदार करपाचे वासनेचो. ताचें मुळावें शिकप गाळवाड्या वयलें सरकारी शाळेंत जालें. माद्यमिक शिक्षण संस्थिक विद्यालयांत. थंयच ताचें घर. देवी सरस्वतीचे सासायेंत. त्या वातावरणात तो वाडलो आनी म्हणून शिक्षणाचो ताका वसो लागलो. कामाक्षी हायर सेकंडरीत बारावी केले उपरांत फर्मागुडये वयल्या पिईएस म्हाविद्यालयांतल्यान पदवी घेतली. आयआयएएमएसातल्यांन एम. बी. ए आनी उपरांत चेनय्य विद्यापिठांतल्यान समाज शास्र विशयांत पदव्युत्तर अभ्यासक्रम पूर्ण करून त्याच विशयांत पीएचडी केली, अशें अशॊक नमळायेन सांगता. ताका शिक्षणाच्या मळार बक्षिसां, पुरस्कार फाव जाल्यात. ताचो ताका अभिमान आसा. कायम स्वरूपी ताचे कडेन नॊकरी ना. पूण तो फाटली बावीस वर्सां ट्युशन क्लास चलयतनाच अद्यापन तत्वाचेर वेगळ्या वेगळ्या शिक्षण संस्थांनी वचून शिकयता आनी आपल्या पोटा पाणयांची टामटीम वेवस्था करता. तो अल्प संतूश्ट. सगळ्यांत म्हत्वाचें म्हळ्यार जात, पात, धर्म हाची कसलीच वणट आड येवंक दिनासतना आपल्या वाठारांतल्या, भोवंतणच्या आनी गोंय भरांतलीं गरीब शिकपी भुरगीं सोदून काडून तांकां वेगळ्या वेगळ्या संस्थांच्यो शिश्यवृत्त्यो मेळोवन दिवन समाज व्हडलो करपाचें काम तो करता. गरज आसा ताका फुकट शिकयता. ताचे हे कार्य पद्धतीची दखल घेवन मुंबयच्या गोमंत सेवा संघान ताका वांगडीपद दिलां. ताचो लाव अशोक विद्यार्थ्यांक मेळोवन दिता. गोवा हिंदू असोसिएशन, स्नॆह मंदीर अशा प्रतिश्ठेच्या संस्थांनी ताच्या प्रामाणीकपणाचेर विश्वास दवरला. फाटलीं बावीस वर्सा तो हें करीत आसा. ह्या काळांत ताणें गोंय भरच्या मेळून सुमार अडेज हजार विद्यार्थ्यांक शिश्यवृत्त्यो मेळोवन दिल्यात, अशें तो नमळायेन सांगता. देवान आपणाक हेच सेवे खातीर जल्माक घाला, अशी ताची भावना.
आपले बुद्धीचो उपेग दुसऱ्या खातीर जावचो. जिबेचेर सदांच नियंत्रण आसचें म्हळ्यार वाणी शुद्ध आसची. ‘इगो’ चो म्हळ्यार अहंमपणाचो स्पर्शूय जावचो न्हय आनी समाजांत वागतना मनीसपणाक वेर वचची न्हय म्हणून आपले सदांच यत्न आसतात, अशेंय तो सांगता आनी कार्य करीत रावता. विद्यार्थी हेंच ताचें जग. तांचें वांगडा मन रमोवपाक ताका आवडटा. अशोकान मेळोवन दिल्ली शिश्यवृत्ती घेवन शिकिल्ले भुरगे दोतोर, इंजीनियर, वकील जावन ते वेगळ्या वेगळ्या पदांचेर पावल्यात. तांकां पळोवन ताका आनंद जाता. दुसऱ्याच्या आनंदान आपलो आनंद पळोवप हें खूब कठीण काम. व्हडल्या व्हडल्यांक तें जमना. पूण, अशोकाक तें साद्य जालां. ताका दुसऱ्याक मदत करपाचें व्यसन लागलां, अशें हांव म्हणन. हें वेसन भागोवपाक ताणॆ आपल्या पायांक चक्रां लायल्यांत. समाज माद्यमाचेर ताचे फोटे विद्यार्थ्यां वांगडाच दिसतात. फाटलो बरोच काळ हांव ताका तेळटालों, उमळशिकेन ताची म्हायती मेळयत आशिल्लो. म्हाका याद जाता. 2021 चो म्हाका साहित्य अकादेमी पुरस्कार जाहीर जालो तेन्ना दुसरेच दिसा सकाळीं तुरो घेवन तो आयलो. म्हाका उमेदीन परबीं दिवन गेल्लो तो पिर्वळचो पयलो मनीस. ते वेळार म्हजी आनी ताची तितली चड वळखय ना. पूण साहित्य अकादेमी पुरस्काराचें म्हत्व कळपी अशोक हो ह्या वाठारांलो म्हाका तुरो दिवन परबीं दिवपी पयलो भुरगो आशिल्लो. ताचे दानतीचो म्हाकाय स्पर्श जालो. हांवूय तो खीण विसरूंक शकना. असले दानतीच्या मनशांची समाजान दखल घेवक जाय, अपूर्बाय करूक जाय. तें केलें जाल्यार तांची उर्बा वाडटा. आनी ते उर्बेंतल्यान समाजाचें कल्याण जाता.
असले अशोक गांवांगांवांत जल्माक येवंक जाय. तशें जाल्लें जाल्यार समाजाक खूब फायद्याचें जावपाचें. अशोक खंयचे समाजांतलो हाचो विचारूय तकलेंत येवक शकना. ताच्या वागण्यातल्यान मानवी समुहांतलो तो एक बरो घटक हें सिद्ध जालां. तो कितलें शिकला, कितली बक्षिसां मेळयल्यांत ह्या कसल्याच कारणा खातीर म्हाका ताचेर बरोवचेशें दिसूंक ना. पूण दुसऱ्याक निस्वार्थी भावनेतल्यान मदत करीत रावपाचें ताका लागिल्लें वेसन पळोवन हांव प्रभावीत जालों आनी बरयन दिसलें. कोणाकय वेसन लागचें तर तें अशोक प्रियोळकारा सारकें. विद्यार्थ्यांची सेवा करपाक ताका देवानच बळ दिवचें.

संजीव वेरेंकार
9422643629.