वेंचणुको : लोकशायेचो नाच

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पयलीं उमेदवार वेंचणुकेक उबो रावता, अशें म्हणटाले. आतां वेंचणूक लडोवप, अशें तिका उग्र, झुजारू रूप दिला. राजकी प्रतिस्पर्धी एकामेकांक दुस्मानकायेच्या नदरेंतल्यान पळयतना दिसतात. लोकशाय प्रणालींत स्पर्धक उमेदवारांची मतदारां मुखार आर्थिक, सामजिक मुद्द्यांचेर मुद्देसूदपणान भासाभास जावप योग्य. सत्तेत आशिल्ल्यांनी आदले वेंचणुकेंत दिल्ल्या आस्वासनांची पूर्तताय खंय मेरेन जाल्या आनी कित्याक लागून तांकां परतून वेंचून दिवचें? हें सांगपाक जाय. तर नव्या उमेदवारांनी सत्तापक्ष कसो अपेशी थारला हें दाखोवन दिवन आपूण कशे तरेन कामां तडीक लायतलों हें मतदारां मुखार मांडून मत मागपाक जाय.
आमचे हांगा भासाभास जाता ती इतिहास, धर्म विशयांचेर. वैयक्तिक आरोप- प्रत्यारोप जाल्यार प्रकरणां मारामारी मेरेन लेगीत पावतात.
अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स सारकिल्ल्या प्रगत देशांनी वेंचणुकेंत भाग घेवपाक इत्सुक उमेदवारांची पक्षांतर्गत वेंचणूक जाता. सामाजिक, अर्थिक, प्रशासनिक मुद्द्यांचेर पक्ष सभासदां मुखार तांणी केल्ल्या भासाभाशेच्या आदराचेर पक्ष आपलो अधिकृत उमेदवार थारायतात. आमचे कडेन तसली पारदर्शकताय खंयचोय पक्ष दाखयना. कोणाक तिकेट दिवची तें पक्षाचो हाय कमांड थारायता. वेंचून आयिल्ल्या लोकप्रतिनिधींनी सदनाचो नेतो निवडप आसता. हांगा वेंचणुकां आदीच मुख्यमंत्री पदाचो उमेदवार थारावपाची प्रथा पडल्या. हालींचे विधानसभा वेंचणुकेंत, हिमाचलांत जैतवंत काँग्रेस आमदारांनी हाय कमांडान नेतो निवडचो म्हूण एक ओळीचो प्रस्ताव पारीत केलो तर गुजरातेत भाजपान सध्या आसा ताकाच दवरचो, असो निर्णय घेतिल्लो. आयज राज्यांतल्या वेंचणुकांनी केंद्रीय मंत्री, सांसद, दुसऱ्या राज्यांचे मुख्यमंत्री उमेदवाराच्या प्रचारा खातीर हजेरी लायतात, तेन्ना उमेदवार मात खंयतरी कोनश्याक उबो दिसता. भाशण तो दिना. स्टार प्रचारक दितात. प्रचाराचे रोड शो, सभांत शामियाने, फुलां, पॅत्राॅलाचेर लाखांनी रूपयांचो गोबर जाता.
वेंचणुकांक लोकशायेचें साजरीकरण म्हणटात हाचो अर्थ, नवे कायदेमंडळ आनी कार्यकारी मंडळ वेंचपाचो तो उत्सव. प्रचारांच्या वेळार, जैता उपरांत, सोपूत सुवळ्यांत बेभान जावन नाचप हो ताचो अर्थ न्हय!! तरणाटे, दादले, बायलो हांणी आपलीं कामां सोडून रस्त्यार नाचप हातूंत परिपक्वताय आनी लागणुकीचो उणाव दिसता. खंयच्याय प्रगत राश्ट्रांत वेंचणुका वेळार रस्त्यार नाचपाची प्रथा ना. कार्यकर्ते सानुल्यांक घेवन नाचतात तेन्ना असल्या राजकी संस्कारांत वाडयिल्ले सानुले दोन दशका उपरांत कसले तरेचें राजकारण देशांत चलयतले हाची आमी कल्पना करूंक शकतात. हिमाचल प्रदेशांत शिमला शारांत उक्ते माचयेर राज्यपाल मुख्यमंत्री पदाचो सोपूत दितना शांतताय पाळपाची सोडून समर्थकांनी शिळोणी घालीत घोशणा दिवप हे पारपोळपण.
मतां खातीर धर्माचो आदार घेवपाची प्रथा इंदिरा गांधींच्या काळांत तकली वयर काडपाक लागिल्ली. आपली हिंदू धर्माची आस्था जगजाहीर करपाक तांणी शंकराचार्यांची घेतिल्ल्या भेटींचे फोटे दिसाळ्यांनी दिसताले. उपरांत भाजपान अयोध्येत राम मंदीर बांदप हो धार्मिक मुद्दो ठळकपणान केंद्र आनी राज्यांचे वेंचणूक जाहीरनाम्यांत घालून घसघशीत जैत मेळयले. प्रधानमंत्री, राज्यांचे मुख्यमंत्री देवाची पूजा करतात, तांची लायव्ह काॅमेंट्री मिडियांत दिवपाची प्रथा पडल्या. वेंचणूक जिखपाक धर्माच्यो कुबड्यो बाकीच्या पक्षांनीय वापरपाचो यत्न केला.
राहूल गांधी न्हंयचेर न्हावन हातात अभिशेका खातीर जलपात्र घेवन जानवे दाखयत देवळांत प्रवेश करता ते फोटे आमी पळयल्यात. प्रियांका वाड्रा शंकराचार्यांची भेट घेतासतनाचे फोटे दिसल्यात. प्रचार सभांनी ती कपलाक हळद थापून दिसताली. हातूंत केन्ना केन्ना विनोदूय झळकता. बंगालांत भाजपाचो सुवेंदू अधिकारी आनी तांचे फुडारी देवळांक भेटी दिवपाक लागले तेन्ना ममता बॅनर्जीनूय मंदीर भेटी सुरू केल्यो. ताचेय फुडें वचून ती सभांनी चंडीजाप करपाक लागली. प्रचारसभा हो चंडी जाप करपाचो जागो व्हय? दिल्ली वेंचणुकां वेळार केजरीवाल हनुमान भक्त जाल्ले. ते फोटे, चित्रफीती मीडियांत दिसपाक लागिल्ल्यो. सुंदरकांड, हनुमान चालिसाचे पाठ आप कडल्यान आयोजित जावपाक लागिल्ले. हालीं गुजरात वेंचणुकांच्या वेळार सुरवेक शिक्षण, भलायकी, विकास मुद्द्यांचेर प्रचार करपी केजरीवाल शेवटाक लक्ष्मी आनी गणेश भक्ताच्या रूपांत तांचे फोटे नोटींचेर छापपाची मागणी करतना दिसले.
धर्म ही वैयक्तिक बाब. आमीय सगले दर दिसा देवाची पूजा फोटोग्राफर घेनासतना करतात. ज्या आराध्य दैवताची पूजा करतात, केवळ ताका आमचे श्रद्धे विशीं कळ्ळें म्हण्टकीर जालें. रस्त्यार, चौकांत आरड मारून सांगपाची गरज ना. देवांचो राजकी फायद्या खातीर उपेग करून घेवप, हो तांचो अपमान केल्लेवरींच. आयज 135 कोटी जनसंख्या आशिल्लो आमचो देश स्वतंत्र जावन 75 वर्सां उपरांत अमृतकालांत पावला. जगांत आमी ज्या पांवड्यार आसपाची अपेक्षा आशिल्ली, तशें चित्र दिसना. म्हत्वाच्या जागतिक निर्देशांकात आमचो क्रमांक शंभरा वयर आसता, देखीक- मानव विकास (132), शांतताय (135), सैमिक सचेतना (180), भूक (107), खुशालकाय (136), आर्थिक स्वातंत्र्य (121), वर्तमानपत्र स्वातंत्र्य (150).
80 कोटी भारतीयांक सरकारान आदार दिवचो पडटा. 30 टक्के जनसंख्या ही गरीब व्याख्येत येता. शेतकी मळाचेर अपेक्षेप्रमाण वेवसायीकरण जाल्लें ना. देशांत कारखानदारीत अर्थपूर्ण प्रकल्प लागिल्ले नात. बेरोजगारी दर 6 टक्क्यां परस चड आसा. आयटी, वैजकी, बिझनेस मॅनेजमेंट मळाचेर अव्वल आयिल्ले पदवीधर आनी मजूरवर्गीय तरणाटे युरोप, अमेरिकेचो मार्ग धरतात. वर्सा 20 लाख मायत लोक देश सोडटात. तातूंतले स लाख थंयच स्थायिक जातात.
प्रचारा वेळार दिल्ल्या आस्वासनां नुसार राजकी पक्षांच्या सत्तेत आयिल्ल्या सरकारांनी आपलें दायित्व चालीक लायिल्लें जाल्यार ही परिस्थिती येवची नाशिल्ली. हे परिस्थितीक स्वातंत्र्या उपरांत आयज मेरेन केंद्र आनी राज्यांत सत्तेत आशिल्ले काँग्रेस, भाजप, कम्युनिस्ट, राष्ट्रवादी काँग्रेस, समादवादी जनता दल, तृणमूल, एआयडीएमके, डीएमके, जनता दल, टीआरएस, वायआरएस, आप आनी उरिल्ले सगळेच पक्ष जापसालदार थारतात. सत्तेत आयले उपरांत कृशी, सेवा, कारखानदारी हांचो सातत्यान शाश्वत विकास घडोवन हाडप म्हळ्यार सरकार चलोवप. दोन– चार पूल, रस्ते बांदून लोकांक मुफत वीज, उदक, कड्डण दिवन जायरातबाजी करप ही जाली सत्तेत रावपा खातीरची राजकी खेळी.

दीपक लाड
पर्वरी