विश्वकल्याण, हेंच तुज्या येण्याचें प्रयोजन

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सगलीं मनशां म्हजीं भावंडां ह्याच तत्वान वागल्यार दुस्मानकाय, भेदभाव नश्ट जातलो आनी मनीस खरे अर्थान “मनीस “म्हूण जियोवंक पावतलो.

देव समर्थ आसा. तो भक्त गणांच्या उल्याक मुजरत जाप दिता. ताणेच सृश्ट निर्मिल्या. तोच तिची प्रेमान पोसवण करता. ताचेच कृपेन मोन्याक उतर येता. थोंटो चलूंक लागता. पुराय संवसाराचें सूत ताचे कडेनच आसा. गुन्यांवकारांक तो आपले वेंगेंत घेता. चरवाक गेल्ले गाये खातीर गोठ्यांतलें पाडूक जशें हांबेता तशेंच आवयची चुकामूक जाल्लें बाळक जशें ताळो सराटून आवय खातीर रडटा तश्शीच कांय वेळ मनशाची गत जाता. त्या वेळार मनशाचें मन कशें कासावीस जाता आनी तो देवाक उलो मारता. गायचे वरीं. आवयचे वरीं देव धांवत येता आनी ‘प्रेमा’च्यो दडको मनशाचेर शिंवरता. ताका तृप्त करता. देवाच्या वियोगान जर मनशाच्या काळजाक घाय जालो जाल्यार ताच्याच स्मरणान तो भरून येता. प्रत्यक्ष ताच्या दर्शनान तो खोश्येन, धादोसकायेन नाचूंक लागता.
देव उदार आसा. ताणेच चलपाक खातीर मनशाक पांय, कामा खातीर हात,आयकुपाक कान, पळोवपाक दोळे, उलोवपाक तोंड…अशी गरजेचीं सोबीत इंद्रियां दिल्यात. बरें वायट पारखूपाक मोलादीक बुद्ध दिल्या. भोव मोलादीक शक्त दिल्या. देवान दिल्ल्या ह्या शक्तींचो, इंद्रियांचो, उपेग मनशान फावो ते रीतीन केलो ना जाल्यार?? परकी द्रव्याची चोरी, फट उलोवप, निंदा, चाडी, मारामारी, आनी अधर्म आचरणांत हाडलो जाल्यार मनशाक खूबच त्रास भोगचे पडटात देखूनच त्या परमेश्वराक शरण वचून मनशान सदांच नितळ आचरण दवरूंक जाय.
…. अश्याच मुळाव्या विचारांनी, ‘तो ‘ तरणे पिरायेंत सदांच ब्राह्मो समाजाचे प्रार्थनेक वचपाक लागलो. तातूंतल्यानच ताका देवाच्या दर्शनाची उमळशीक लागली. देवाची, परमेश्वराची भेट कशी जातली? ताचे प्राप्तिचो मार्ग कोण दाखयतलो? ह्याच विचारांनी तो अस्वस्थ जालो. ते खातीर ताची धडपड, तळमळ चालूच उरली. आनी एका दिसा…. तो भांगराळो खीण ताच्या अणभवाक आयलो.
नरेंद्र विश्वनाथ दत्ताची कालिमातेच्या देवळांत गदाधर सुदिराम चट्टोपाध्याय हांचे कडेन भेट जाली. नरेंद्राच्या काळजांत धुमशेणां कांडपी त्या प्रस्नांक पुरोयत गदाधराच्या मुखांतल्यान एकेक जाप मेळत गेली…
“…त्या ईश्वराक अंतस्करणांतल्यान उलो मारचो पडटा. जो सगलें विसरून काळजाच्या तळा सावन ताका उलो मारता ताकाच तो दर्शन दिता. ताचे भक्तीची तळमळ लागची पडटा. जशें भांगराच्या अळंकारांनी भांगर, मातयेच्या आयदनांनी माती आनी विणिल्ल्या लुगटांत सूत भरिल्लें आसता त्याच प्रमाणांत ‘प्रेममय’ परमात्म्यान निर्माण केल्ल्या संवसारांतय ‘प्रेम ‘च भरिल्ले आसा. रूख, वाली, किडी, जीव- जंतू, सवणीं जनांवरां, मनीस, धर्तरे वयल्या हेर जिवांचो वेव्हार प्रेमांतल्यान चलता.. हो शास्वत आनंद मनशान मेळोवंक जाय. षड्रिपुंच्या जाळ्यांत आडकल्ल्या, घुस्पल्ल्या मनशाक ‘प्रेममय’ भगवंत वळखुपाक येना. ताचें दर्शन घडटलें जाल्यार तुजें अंतस्करण सामकें निवळ जाय…”अशे तरेच्या बोधामृत वाणीन, गुरूवचनांनी, नरेंद्राचें तरणेंपणूच बदल्लें. आनी…
…संवसारा मुखार परगटले ते कालिमातेच्या देवळांतले पुरोयत गदाधर सुदिराम चट्टोपाध्याय म्हणल्यारच स्वामी रामकृष्ण परमहंस हांचे शिष्य… स्वामी विवेकानंद.
“‘गुरुदेव, हांव कोण? खंयच्यान आयलां?.. आनी ह्या संवसारांत येवपाचें म्हजें प्रयोजन कितें? हें म्हाका पडिल्लें कुवाडें तुमी सुटावें करशात?..” हे नरेंद्राचे प्रस्न आयकून स्वामींनी ताका सोबीत उतरांनी जाप दिली,
” विश्वकल्याण, हेंच तुज्या येण्याचें प्रयोजन आसा. “स्वामिजींचे जापेंतलो उपदेस नरेंद्राच्या काळजांत सासणाचो रुजलो.
गुरूवचनां, गुरुवाणी हीं फकत आयकुपा खातीर नासता, तर गुरुनी केल्लो उपदेस आचरणांत हाडपाचो आसता. गुरुंची वाणी स्वामी विवेकानंदांनी पुरायपणान आपले कुडींत बळावन घेतिल्ली. तांणी स्वता ते प्रमाण वागूनच संवसाराक नवी दिका दाखयली.
स्वामी विवेकानंदानी, विश्वकल्याणा खातीर आचरणांत हाडिल्लीं जीं तत्वां आशिल्लीं,तातूंतलें पयलें विश्व बंधुत्व, संवसारीक भावपण. हें पुराय जग म्हजें आसा, सगलीं मनशां म्हजीं भावंडां ह्याच तत्वान वागल्यार दुस्मानकाय, भेदभाव नश्ट जातलो आनी मनीस खरे अर्थान “मनीस “म्हूण जियोवंक पावतलो. विश्वकल्याणा खातीर आनी विश्व शांती खातीर हें “भावपण” भोव मोलाचें आसा.
दुसरें तत्व,”मनीसपण”. म्हज्यांतलो आत्मो आनी विश्वाच्या कणांकणांत भरिल्ल्या सगल्यांचो आत्मो एकच आसा. ते नदरेन जियेल्यार मनशाच्या हातांतल्यान वायट कृत्त्यां घडून येवचीं नात.
“समानताय “हें तांचें तिसरें तत्व. उच- नीच,ल्हान- व्हड ,स्पृश्य- अश्पृश्य ,गिरेस्त- दुबळे हे सगले भेदभाव कुशीक सारून सगल्यां कडेन समानतायेन वेव्हार करचो.
चवथें तत्व, “इश्टागत” . सगल्यां कडेन इश्टागतीन वागल्यार कोणायमदीं दुस्मानकाय उप्रासची ना. दरेका मदली आपुलकाय वाडटली. भेदभाव आपूणच गळून पडटलो. दुसऱ्या विशीं दुस्वास परगटचो ना.
“स्वतंत्रताय” हें तांचें पांचवें तत्व. दर एकल्याक स्वतंत्रताय प्रिय आसता. देखून दुसर्‍यांक पारतंत्र्यात दवरप हें पापूच.” स्वता खातीर जगात आनी दुसर्‍यांकय जगयात ” हेच भावनेन दर एकल्यान वागचें.
केदें व्हड हें देणें, स्वामी विवेकानंदांचें! ते जशे उलयले तशेच वागले. विश्वकल्याणांतल्यान जनसेवेचें व्रत जागयत… ते देसभर भोंवले. विदेशांतय ताणीं लोकांचेर आपल्या भाशणांनी, विचारांनी, सभावगुणांनी मोनेळ घाली. तांकां धर्मा विशीं “बोधामृत” पिवयलें…
दळडीर, गरीब, दुख्ख, दुबळो, नाडलेलो, पिडेस्त हेच लोक तुमचे देव. ह्याच देवांचीं तुमी पुजा करात. तांची सेवा होच तुमचो धर्म आसा. ह्याच धर्माक पाळो दियात…”अशी भोव मोलाची शिकवण स्वामी विवेकानंदानी पुराय संवसाराक दिली.
अश्या ह्या महात्म्याची म्हणल्यारच स्वामी विवेकानंदाची आयज 12 जानेवारीक जयंती. ते निमतान तांच्या चरणां कडेन नमळायेन माथें तेंकयतां.

=====================
उल्हास यशवंत नायक
8010061867