विधवा आडच्यो प्रथा पाळप्यांक ख्यास्त दिवची

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

दादले आनी बायलो हे संवसाराच्या रथाचीं दोन चाकां आसत जाल्यार धर्मीक, संस्कृतीक, समाजीक नेम बायलांक लागू जातात तें दादल्यांक कित्याक नात?

विधवा आडच्यो प्रथा बंद करपाची ग्रामपंचायत पांवड्या वयली चर्चा फाटल्या कांय दिसां सावन गोंयांत चालू आसा.
महाराष्ट्रांत गांवांनी थाराव जाता. गोंयांतल्या कांय पंचायतींनी हें थाराव घेतल्यात. ही चळवळ फकत कांय काळा खातीर न्हय तर कायद्यांत रुपांतरीत करपाची गरज आसा. पयलें म्हळ्यार हातूंत बायलां संघटनांनी फुडाकार घेवपाची गरज आसा… आनी मागीर ग्रामपंचायत, जिल्हो पंचायत आनी नगरपालिकांचो एकवटीत थाराव आसूंक जाय. उपरांत राज्य सरकाराच्या पांवड्यार ताचें कायद्यांत रुपांतर करपाक जाय.
भारतांत धर्म, परंपरा, मनुस्मृती कितली व्हड, पेजाद आसा हें आमकां सगळ्यांक खबर आसा. विधवा आडच्यो प्रथा पाळप आनी न्हयकारप ही फकत समाजीक समस्या न्हय तर धर्मीक आनी मानसीक नदरेनूय तिचो नियाळ घेवचो पडटलो. विधवांच्या प्रस्नांत एक खर सत्य मुखार येता तें म्हळ्यार बायलां. विधवेक पुरायपणान कोण समजूंक शकना. भोवतेक लोक आपूण कितें तरी व्हडलें धर्मीक काम करता अशें समजून विधवेक कुटुंबीक आनी समाजीक जिणेंतल्यान पयस करतात. शारिरीक त्रासा परस तिचो मानसीक छळ तिका मरणाची ख्यास्त दिता, अशें दिसता. हो छळ करपांतर चडशीं बायलांच मुखार आसतात.
बायलेक फकत विधवा जाली म्हणून मंगळसुत्र, मेंदी, कुकूम, कांकणां, रंगीत साडयो, पुजा, धर्मीक कार्य, फुलां हे तिचे हक्क काडून घेवचे न्हय. तिका अशुभ मानूंक फावना, पूण जिवीत सोंपें जावचें म्हणून फकत मनीस म्हणून तिचो विचार करचो. ही विधवांची इत्सा आसा आनी ताका तेंको दिवपाचो आसल्यार ह्यो प्रथा पाळपी गुन्यांवकारांचेर खटलो चलोवन तांकां ख्यास्त दिवची. दादले आनी बायलो हे संवसाराच्या रथाचीं दोन चाकां आसत जाल्यार धर्मीक, समाजीक, संस्कृतीक नेम बायलांक लागू जातात तें दादल्यांक कित्याक नात? विधवा बायल पिरायेन 50 वर्सां सकयली आसल्यार तिचे आड अश्यो प्रथा पाळप मनीसपणा भायलें.
लग्ना उपरांत बायलेन घाल्ल्या दरेका श्रृंगाराचो अर्थ आनी मालकी दादल्या कडेन संबंदीत आसता. घोव मेले उपरांत तांचे हे हक्क काडून घेवपी तुमी कोण? उठसूठ धर्माचेर बोटां दाखोवपी लोक आसतले तांकां मनातल्यान काडून उडोवपाक जाय. तांकां मात पसून किंमत दिवंक जायना. तरुच बायलांक धर्मीक गुलामगिरींतल्यान मुक्तताय मेळटली. बायलां स्वताक कमजोर समजता जाल्यार स्वर्गांतलो ब्रह्मदेव आयल्यार लेगीत तांची उदरगत जावप शक्य ना. उठून स्वता बंड करात आनी तें हिंसक रूप घेना जाल्यार ह्यो गजाली आनी वायट प्रथा बंद जावच्यो नात. धर्माक वेंग मारून बसल्यार आमची गत अफगाणिस्तान, सिरीया, इराका सारकी जातली. धर्म पाळचो पूण डोळसपणान.
मुंबयच्या म्हज्या एका इश्टान म्हाका सांगलें, ताची भयण विधवा जाली आनी त्या वेळार गांवांतल्या सगळ्या बायलांनी तिका लग्नाच्या वेळा वयलो श्रृंगार केलो. मेल्ले कुडी बरोबर तिचें परत लग्न केलें आनी मागीर तो श्रृंगार काडलो. एके बायलेचो वायट, हिन पद्दतीन केल्लो हो छळ तिका जिवंत आसतना सती वचपाक जबरदस्ती करपा सारको. आतां तरी समाज शाणें जावपाक जाय. राजा राममोहन रॉय हांकां वचून चारशें वर्सां उपरांत लेगीत आमी इतले फाटीं पडल्यात ताचें वायट दिसता. धर्माचे विश्वगुरू जावपाचें सपन आमी पळयतात, हो तर एक व्हड भ्रम.

गजानन बा. नायक भाटकार
आल्त पर्वरी