विज्ञान क्षेत्रांत भारताची उदरगत

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जेन्ना खंयच्याय नव्या तंत्रगिन्यानाचो सोद लागता तेन्ना ताका लागून नवे उद्देग सुरू जातात. देखीक मोबायल फोन. देखून, अशे आविश्कार रोजगाराची संद वाडोवपाक आदार करतात.

विज्ञान ही एक जिणेची पद्दत, अशें म्हण्टात. फाटल्या कांय वर्सांत विज्ञानान भारताचे उदरगतींत खूब आदार केला. विज्ञानान सगळ्या क्षेत्रांत योगदान दिलां. विज्ञानाक लागून संवसारीक अर्थवेवस्था सुदारल्यो, रोजगाराच्या संदी पसून वाडल्यो, लाखांनी लोकांचो जीव वाटावलो आनी जायत्या उद्देग- धंद्यांनी मुखेल भुमिका साकारल्यो. भारताचे उदरगती खातीर विज्ञानाक खूब म्हत्व आसा. आमचे दिसपट्ट्या जिणेंत लेगीत ताची मुखेल भुमिका आसता.
भारतान शास्त्रीय तंत्रगिन्याना खातीर संशोधन आनी विकासांत शक्य तितली गुंतवणूक केल्या. भारताचे कांय आदले भारतीय शास्त्रज्ञ डॉ सी. व्ही. रमण, राधाकृष्णन वेंकटरमन, होमी जे भाभा, विश्वेश्वराय, चंद्रशेखर, सत्येन्द्र नाथ बोस, मेघनाद साहा, विक्रम साराभाई ह्या शास्त्रज्ञांनी भारताक बरे पैकी आकार दिलो.
भारत हो सदांच सगळ्या गिन्यानान भरिल्लोच आशिल्लो! आर्यभट्टान सोदिलल्या पांचव्या शेंकड्यांतल्या ‘शून्या’ सावन 2020 वर्सा आयिल्ले कोरोना सारके धामी मेरेन संवसारभर दिल्ल्या योगदानाक लागून भारताची तोखणाय जाली. भारत शास्त्रीय उदरगतींत मुखार आसा तें जालेंच, तर देशांतल्या असंख्य संरक्षण संशोधन आनी विकास संघटना, जाका आमी डी.आर.डी.ओ. (डिफेन्स रिसर्च एन्ड डेव्लोपमेंट ऑर्गनायझेशन) अशेंय म्हणतात, तातूंतल्या विवीध प्रकल्पांक विज्ञानान मजत केल्या. ही संस्था भारतीय क्षेपणास्त्रां तयार करपाक मदत करता. डी. आर. डी. ओ. भारतीय नौदलाच्या जहाजांक दुस्मानाच्या क्षेपणास्त्रां पसून राखण दिवपा खातीर प्रगत तंत्रज्ञान तयार करता. देशांतल्या सशस्त्र दळां खातीर नवी संरक्षण उपकरणां आनी तंत्रगिन्यान तयार करप हें डी.आर.डी.ओ. शास्त्रज्ञांचें काम.
विज्ञानान रोजगाराची संद पसून वाडयली. तर ती कशी? जेन्ना खंयच्याय नव्या तंत्रगिन्यानाचो सोद लागता तेन्ना ताका लागून नवे उद्देग सुरू जातात. देखीक मोबायल फोन. देखून, अशे आविश्कार रोजगाराची संद वाडोवपाक आदार करतात. हाका लागून जायत्या वेवसायांत वाड जावपाकय आदार जाता आनी ताका लागून भारतीय अर्थवेवस्थेची उदरगत जाता. फाटल्या कांय वर्सांत वैजकी शास्त्रांत इतली उदरगत जाल्या आनी अब्जांनी लोकांचो जीव वाटावला. वायरलेस ब्रेन सेंसर, स्मार्ट इनहेलर, रोबॉट सर्जरी, व्हर्च्यूअल रियलिटी सारक्या नवीन तंत्रज्ञानाक लागून संवसारभरांतल्या हजारांनी दोतोरांचें काम सोंपें जालें आनी हाका लागून लाखांनी लोकांक आयुश्य जगपाची संद फाव जाली.
विज्ञानाक लागून शेतकारांची जीण सोंपी जाल्या. सारें, कीटकनाशकां आनी हेर सुविधा, हीं सगळी शेतकारांक बेगीन काम करपाक आनी चड पयशे वाटोवंक मदत करतात. शेतवड मुखार व्हरपाक आनी अन्न सुरक्षा सुनिश्चीत करपाक विज्ञानाची म्हत्वाची भुमिका आसा. विज्ञान हेर फांटे वा क्षेत्रांततूंय कमी ना, 2019 जाल्लें ‘चंद्रयान- 2’ मिशन चंद्राच्या अवकाशांत अपेसी थारलें, पूण, 23 ऑगस्ट 2023 हे दीस ‘चंद्रयान- 3’ क यश फावो जालें. ह्या यशाक लागून भारतीय अंतरिक्ष शास्त्राच्या भांगरायुगाची सुरवात जाली.
आडमेळ्यांक लागून निर्धाराक इंधन मेळू येता आनी उल्लेखनीय कामगिरी जावंक शकता अशें इस्रोन 140.76 कोटी भारतीयांक दाखयलें. चंद्रयान-3 मिशनाच्या यशाक लागून राष्ट्राक अभिमान तर भोगलाच, पूण भारताची अर्थीक वाड करपाची संदींची ल्हारा जायत्या क्षेत्रां खातीर उक्ती जाल्यांत. आमी पळयतात की आजकालच्या भुरग्यां मदीं विज्ञाना विशीं आवड फुलपाक लागल्या. दो. रघुनाथ माशेलकार हे पंचशील तत्त्वांनी म्हणटात की “शाळेंत बऱ्या पद्दतीन विज्ञान शिकयलें तर आमकां एक बरो समाज मेळटलो. जो तंत्रगिन्यान सृजनशीलपणान विकसीत करपाक आनी आत्मसात करपाक तशेंच आमच्या सांस्कृतीक, राजकी आनी अर्थीक नदरेन शास्त्रीय बुन्याद दिवपाक सक्षम आसतलो.’’ विज्ञान हें भुरग्यांक वा जाण्ट्यांक संवसाराक नव्यान पळोवपाक आनी पांचूय इंद्रियां कडल्यान गजाली समजून घेवपाक मदत करता.
भुरगो सैमांतल्यान नमुने एकठांय करता आणि लॅबांत संशोधन करता. विज्ञान ताका तांचे एकंदर शिक्षणीक यश वाडोवपाक आनी भोंवतणच्या संवसाराची उमेद दवरपाक मदत करता. विज्ञानाच्या मळार भारताक पयल्या धा देशांनी आपली सुवात मेळ्ळ्या, भारताची शास्त्रीय खरसाण आनी तांक हांचे खातीर भारताक संवसारीक पांवड्यार मान्यताय मेळ्ळ्या. रेणूजीवशास्त्र, जैवतंत्रज्ञान, वैजकी शास्त्र, अंतरिक्ष, खगोलशास्त्र, अभियांत्रिकी आनी तंत्रगिन्यान ह्या मळार भारतान उल्लेखनीय उदरगत दाखयल्या आनी सतत भारत विज्ञानांत असंख्य तत्वां साध्य करीत रावतलो अशें हांव आणि हर एक भारतीय आंवडेता.

अक्षदा सावंत देसाय
[email protected]