वासुदेव बळवंत फडके

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

भावंडांनो,
भावंडांनो, देशाचे स्वतंत्रायेचे चळवळीचो इतिहास आमी जेन्ना शिकतात, तेन्ना ‘ दधीची ऋशीन आपल्यो अस्थी देवां खातीर दिल्ल्यो जाल्यार हिंदुस्थानांत रावपी म्हज्या भावंडांनो, हांवें म्हजो जीव तुमचे स्वतंत्रताये खातीर कित्याक ओंपचो न्हय’’ हीं तेजस्वी उतरां एका म्हान क्रांतीविराच्या मुखांतल्यान आयिल्ल्याची नोंद आमकां मेळटा. तो क्रांतीवीर म्हळ्यार 1857 वर्सा स्वतंत्रतायेच्या संग्रमा उपरांत इंग्रजां आड पयलें शस्त्र उबारपी, तरणाट्यां मदीं क्रांतीकारी ज्योत पेटोवपी पयले क्रांतीवीर, महाराष्ट्रांतल्या रायगड जिल्ह्यांतल्या शिरढोण वाठारांत जल्मल्ले वासुदेव बळवंत फडके.
भावंडांनो, ह्या सप्तकांत याद काडून तांकां नमळायेन वंदन करपा सारके साबार विभुती आसात. तातूंत देवासमान व्यक्ती रामकृष्ण परमहंस, हिंदवी स्वराज्य निर्मिती खातीर झुजिल्ले छत्रपती शिवाजी महाराज, नाना फडणवीस, प्रवचनकार जे कृष्णमुर्ती, गोपाळकृष्ण गोखले, संत श्री गजानन महाराज हांचो आसपाव आसा. पूण आमी थोडे भितर वळख करून घेवया ती क्रांतीवीर बळवंत फडके हांचे विशीं.
ते 4 नोव्हेंबर 1845 दिसा जल्मल्ले. ते शाळेंत शिकतना खूब वाचन करताले. भुरगेपणांत तांणी इंग्लिश, संस्कृत, तेलगू, आनी उर्दू भासांचो अभ्यास केल्लो. घोड्यार बसप, पेंवप धाडसाचीं कामां करप, ताची आवड आशिल्ली. इंग्रजांनी आमचेर अन्याय करप, शेक गाजोवप ताका मात्तूय मानवनाशिल्लें. महादेव गोविंद रानडे हांच्या भाशणान प्रभावीत जावन तांणी समाजांत जागृताय घडोवन हाडपा खातीर ’ऐकत वर्धिनी’ नांवाची संस्था उबारली. तेच वर्सा शिरढोणांत दुकळ पडलो. ते वेळार सरकारान तांकां कोणाक मजत केली ना. उरफाटे जाचक कर तांचेर लादलो. सरकारान तांकां खूब छळ्ळे. तिडकीन वासुदेवान इंग्रजांचो बदलो घेवपाचो पेंगट बांदलें.
1879 वर्सा फडके हांणी आपल्या इश्टां वांगडा मेळून ब्रिटिशां आड कारवायो सुरू केल्यो. तांणी हातूंतल्यान ब्रिटिश अधिकाऱ्यांक धडो शिकयलो. ब्रिटिश सरकारान तांचेर इनामूय जाहीर केल्लें. जुलय 1879 वर्सा तांकां कळगदी हांगां अटक केली. मुंबयंत खटलो चलोवन तांकां मरणा मेरेन बंदखण फार्मायली. उपरांत तांकां येमेनांतल्या अदेन वांठारांतल्या बंदखणींत व्हरून दवरले. बंदखणींत तांचेर अत्त्याचार सुरू जाले. उपरांत 17 फेब्रुवारी 1883 दिसा तांकां मरण आयलें. अशा ह्या क्रांतीविराक नमन करुया.
उल्हासभाई