भांगरभूंय | प्रतिनिधी
तांणी कांयच दिल्लें ना, दवरिल्लें ना. तांणी बाबड्यांनी म्हाका दिली ती शिस्त, शिक्षण आनी संस्कार. त्या मुळावणाचेर आमचे जिणेची इमारत उबी आसा.
मनीस जिवीतांत थीर जालो काय ताका दिसता आपणेंच स्वता हें सगळें जोडलां. तो सगळें श्रय आपणाक घेवंक लागता. पूण, हाच्या फाटल्यांन खूब कश्ट आसतात, आशिर्वाद आसतात ते आमच्या घरच्यांचे आनी खास करून आवय- बापायचे. आमच्या पालकांचो संदर्भ आमी दिता तेन्ना आमी आवय- बापूय म्हणटात, चुकून सुद्दां बापूय- आवय अशें म्हणनात.आवय पयलीं येता हाचो अर्थ बापायचें श्रय कमी जायना, जावचें ना. म्हज्या पुरतें उलोवचें जालें जाल्यार आज हांव जो कितें आसा तो काका – बायबायक लागून. आमचें रासवळ कुटूंब आशिल्ल्यान आमी भावंडां बापायक – काका आनी आवयक – बायबाय म्हणटालीं. बापोल भावंडां लेगीत…
आयज 17 नोव्हेंबर 2023. बायबायचो शंबरावो जल्मदीस. 2002 वर्सा ती गेली, पूण उपरांत एकूय दीस तिचे यादी बगर गेलो ना. हांव बरीच वर्सां नाटकांत काम करपाक सक्रीय आशिल्ल्यान रातचें तालमीच्यान उसरां पावप घडटालेंच. पूण शिस्तीक कडक आशिल्ले म्हजे आवयन म्हाका हे बाबतींत सूट दिल्ली, हेंय तितलेंच खरें. आयज हांव जो कितें आसा, हाचें श्रय तिणें लायिल्ले शिस्तीक आनी फाटबळाक लागून, हें शंबर टक्के खरें.
बायबायचें कुळार म्हणजे म्हजें आजोळ, पणजे. ती राम कंटकाली धूव. कंटक खरे पंचवाडेचे, पूण तिचें जिवीत पणजेच गेलें. पणजेच्यान लग्न जावन साकोड्ड्यां येवप म्हणजे त्या काळांत ‘राजधानी ते रान’ असो प्रवास. अठरा- वीस वर्सांचें वय. ती दिसपाक सुंदर म्हणून ‘जिवल’ हें कुळारचें नांव बदलून ‘सुंदराबाय’ जालें, अशें म्हणटात. शिस्तीन वाडिल्ल्या घरांतल्यान आयिल्ल्यान शिस्तीचें बलस्थान तिणें केन्नाच सोडलेंना. मराठी बरोवप आनी उलोवप तशेंच गणित ह्या विशयांत पारंगत. तिका इंग्लिश येताली, अशें म्हाका दिसना. पूण, शिक्षणाचें प्रचंड पिशें. आपल्या भुरग्यांनी शिकूंक जायच आनी त्या शिवाय पर्याय ना अशें तिचें म्हणणें. म्हणुनूच 1961- 62 वर्सा गोंय मुक्त जातकच आपल्या भुरग्यांक घेवन ती फोंड्यां आयली. हांव तेन्ना वर्साचो पसून नाशिल्लो.
फोंड्या येतकच जगतलीं कशी, हाचो हे धडाडेचे बायलेन विचार केलो ना. साकोड्डेंच्यान फोंड्या आयली तेन्ना पदराक आठ भुरगीं. हांव तेन्ना सगल्यांत ल्हान. रावपाक भाड्याचें घर, जोडपी कोण ना. व्हडली भयणूच सोळा- सतरा वर्सांची. बापूय शेतांतलें काम, कुळागारांतलें काम करपी. पयश्यांची चणचण. शिक्षणाचो ध्यास, शिकूंक जाय म्हणजे जायच्च, बरे नागरीक जावंक जाय, नांव जोडूंक जाय, घराण्याचें नांव वयर काडूंक जाय…. हो तिचो सतत उपदेश. त्यावेळार तिणें ‘अर्थकारण’ कशें सांबाळ्ळें खबर ना. ती कशें भागयताली, हें गणीत तिणें केन्ना सांगलें ना आनी तें विचारपाचें धाडसूय म्हाका केन्ना जालें ना. आतां विचार केल्यार मात आंग शिरशिरता. शिक्षणाक भांवडांक केन्ना आत्यागेर दवर जाल्यार केन्ना मामागेर दवर. पूण शिक्षण घे. हें सगळें करता आसतना काकाचो (बापायचो) तिका पुराय तेंको.
केन्ना सांकोड्ड्या रावन गोरवांचें दूद काडून धाड, केन्ना थंयच्यान ट्रकांचेर भाजी धाड. हर तरेची धडपड. आयज हो उगडास जाता तेन्ना तिणें घेतिल्ल्या त्रासांची, कश्टांची याद जाता आनी मान आपुणूच बागवता. अशें दिसता, तेन्ना तिणें हो संघर्शाचा पसारो आमकां जाणोवंक दिलोच ना. त्या काळार स्ट्रेस नाशिल्लो काय? एक बायलमनीस हें सगळें एकटीच करता, खंयच्यान येताली ही शक्त आनी ही धडाडी? आमकां दिसता, आमी आज जो स्टेटस मेळयला, ही कापाझदाद आमची? आमचें स्वताचें योगदान कितें? म्हणुनूच आयच्या ह्या तिच्या शंबराव्या वाडदिसा, तिच्या ह्या पराक्रमाक सलाम करप, हीच खरी आदरांजली अशें म्हाका दिसलें. तिका जाय आशिल्लो तेदो व्हड हांव जावंक पाविल्लो नासत गा, पूण तिचें नांव हांवें सकयल देंवयलें ना. आयज ती आशिल्ली जाल्यार, म्हजी प्रगती पळोवन खूश जावपाची…. बरयतां बरयतां दोळे भरल्यात, गळो गच्च जाला.
तिचे शिस्तींत हांव घडलों. आमच्या घरांतलो सगल्यांत मस्तो भुरगो हांव. शाळेंत, इश्कोलांत शिकता आसतना, हांवें मस्ती केली आनी म्हाका ख्यास्त दिली, हें घरा कळटकच, लाटणेचो आनी नळयेचो मार कितलो खावचो हाका शीम- म्हेर नाशिल्ली. आयज समाजांत जी बेशिस्त, मस्ती चल्ल्या ती पळयतकच ‘आमी म्यान करून दवरिल्ली लाटणी- नळी’ हाका कारणीभूत आसा अशें म्हणचें पडटा. मनीस घडपाक ‘मायेस्त धांक’ कितलो महत्वाचो, हें जाणवता. आयजूय, जेन्ना जेन्ना हातांतल्यान एखाद्री चूक जाता, तेन्ना तिचे मोठे केल्ले दोळे म्हाका पळयतात, असो भास जाता…
साकोड्ड्यां आमचें व्हडलें घर आसा, पोरणें मातयेचे पारे आनी नळ्यांचें पांखें… आमची चवथ थंयच, एकठांय जाता. आमी सगळीं थंय वतात. चवथ म्हणजे बायबायली घे उमेद. आयजूय प्रत्येक जाण चवथीक तिच्यो यादी काडटात. तिची ती धांवपळ, एका कापडाक ल्हान- ल्हान गांठी मारून पोटल्यो कश्यो बांदिल्लें तें सामान. थकनासतना उमेदीन वावरप, मदींच तापप… सगळें सगळें यादींच्या देखाव्यांनी दिसता.
चवथ साकोड्ड्यांच करप हें तिणें शिटकायल्लें. म्हजो जल्म साकोड्ड्यां… नाळ थंयूच पुरल्या. पूण त्या घराची आवड मात तिणें लायल्या. हांव ल्हान आसतना दर वर्सा घर मदेरार करपाक म्हाका घेवन ती वताली. आज हांव दर म्हयन्याक थंय वतांच, कारण तिची याद तशेंच हांवें थंय वचप तिका आवडटलें म्हणून. आतां आमी दुरूस्त केल्ली ती मठी तिका आवडटली आसतली. धादोशी जावपाची ती.
सांगपा सारकें आनी बरोवपा सारखें बरेंच आसा. यादी नकेत्रां इतल्यो. आयज घर आसा, शिक्षण आसा, गाडी आसा, पयसो आसा, सगळीं भौतीक सुखां आसात. त्या काळार हें सगळें नाशिल्लें. आज दिसता हें सगळें ‘हांवें’ जोडलां. म्हज्या आवयन- बापायन म्हाका कितें दवरिल्लें/ दिल्लें?
हय गा! हें सगळें हांवेंच जोडलां. तांणी कांयच दिल्लें ना, दवरिल्लें ना. तांणी बाबड्यांनी म्हाका दिली ती शिस्त, शिक्षण आनी संस्कार. त्या मुळावणाचेर आमचे जिणेची इमारत उबी आसा. आयजूय कोणूय म्हाका – तूं जिवलालो शेखर न्ही रे? तूं बायबायलो न्ही रे? अशें विचारता तेन्ना जगपाचें सार्थक जालें अशें दिसता.
बायबाय, तुका शंबराव्या जयंती निमतान नमस्कार. साकोड्ड्यां गोठो ना, गोरवां नात, कुरवोच ना त्यो… पूण गोठ्या सकट तो वाठार तुजे यादीन हांबेता, असो भास जाता गे बायबाय….!
9822129123.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
