भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ताच्यो कविता एका ल्हारा सारक्यो उफेतात, वयले वयर… पूण खोलायेक गेल्यार नुस्तें मेळटा, तशीं कविचीं चिंतनां, केन्ना- केन्ना अखंड खडपा सारकीं घट्ट दिसतात, पूण तें खडप कांतयल्यार एक सोबीत मुर्तूय जावंक शकता…
दर मनीस एक यात्रेकार. जल्माक येत सावन ताच्या जिवितांत घडामोडी जायत आसतात. जितलो मनीस उतार पिरायेचें जिवीत जियेता, तितले आडांबे चड. आपलो वावर वो इत्सा पूर्ण करीत जिवीतभर शिकत रावप ही बी थोड्यांची वृत्ती आसता. अशांतलो कापुचीन संस्थेंतलो एक पाद्री, सायमन रिको फेर्नांदीस. ताणें एक सोबीत कवितांचें पुस्तक बरयलां ‘वाटसुरांचो सांगाती’. ह्या पुस्तकाक 108 पानां आसात आनी ताचें मुखेल चित्र विली गोयस हाणें चित्रायलां. तें एँजॉय ग्राफिक्सान छापलां आनी आलवर्नो पब्लिकेशनान उजवाडायलां. ताचें मोल फकत 100 रूपया. कव्हराच्या फाटल्या पानाचेर बरोवप्याची वळख आसा. हालींच ह्या पुस्तकाक थॉमस स्टिफन्स कोंकणी केंद्राचो पुरस्कार फावो जाला, हे खातीर पाद्र सायमनाक परबीं.
फाटभूंय
पाद्र सायमनान हे आदीं हेर पुस्तकां शिवाय सात कवितां झेले उजवाडा हाडल्यात, म्हणटच ताका कवी म्हणूंक हरकत ना. 1955 वर्सा, 7 वर्सांचे पिरायेर ताणें ‘वावराड्यांचो इश्ट’ नांवाची पयली कविता बरोवन, त्याच पत्राक धाडली, पूण ती केन्नाच छापून आयली ना, हाची कवीक खंत भोगता. तरी ह्या साताळ्याक 2023 वर्सा 90 वर्सां (1933- 2023) भरतात हें कळ्ळे तेन्ना कवीचें काळीज भरून आयलें आनी ताणें आपल्या कविता भांडारांतल्यो 90 बऱ्यांतल्यो बऱ्यो कविता विंचून काडून हो कवितां झेलो निर्माण करून वावराड्यांचो इश्ट साताळ्याक समर्पिलो. ल्हानपणा सावन कविता बरोवपाचो उद्देश साध्य जालो.
2 डिसेंबर, 2022 दिसा कवी सांत डियोगाचे इगर्जेंत (गिर्वड्या- सांगोल्डा) मिसांत आनी त्याच म्हयन्याचे 19 तारखेर आनीक एका जाग्यार प्रवचन करतनां एके भिरांकूळ तरेन शेवटून जमनीर पडलो. ताचें जायतेंच रगत व्हांवलें. दोनूय पावटीं तो अचर्यांनी वाटवलो अशें दोतोरांचें म्हण्णें. पाद्र आग्नेलान आपणा सवें केल्ले मिलाग्रीचे हेच स्फुर्तेन ताच्या जिविताचो हारसो जावन हें पुस्तक रचून आयलें.
पुस्तकाचो गाभो
ह्या पुस्तकांत एक खाशेलेपण आसा. कवितां झेलो चार भागांनी विणला. ह्या चारूय भागांत आपल्यो 90 कविता हिकमतीन वांटून घाल्यात.
पयल्या भागांत एक भुरगो कवी कसो, ताणें सादारण विशय घेतल्यात, जशे भुरगेपण, आवय, बावलें, कदंबा बस, फेस्तां- परबो, मंत्री, देव, गांवचे रस्ते, मेरूं, कार्नावाल, मंदीर आदी. कवीन भुरगेपणार जें कितें पळेलें ते वरवीं ह्या भागांतल्यो कविता रंगाळ, रसाळ, आनी हांसकूऱ्यो जाल्यात. कवीन आपल्या साहित्यप्रवासाक सुरवात करतना रचिल्ल्यो ह्यो कविता.
दुसऱ्या भागांत ताणें आपल्या तरनाटेपणाच्यो यादी वो अणभवांची गिरेस्तकाय दाखळ केल्या. तांतूंत ताणें फुटिल्ल्या हारश्याचें रूप, पयश्यांचो संवसार, मनशांच्यो वेगळ्यो तरा, सभाव, काजाराचें चिंतप, वेग- वेगळीं व्यसनां, गोंयचे प्रस्न, देखीक कोळसो, बिगर-गोंयकारपण, परख्या भासांची ताळणी आनी हेर तरनाट्या मनाचे विशय हाताळ्ळ्यात. ह्या भागांत अनीत पळेवंक जायना देखून निशेध मारपी मनूय झळकता.
तिसऱ्या भागांत कवीन सृश्टी सवें आशिल्लो मोग, हुस्को आनी आपुरबाय व्यक्त केल्या. पर्यावरण, सृश्टींतले जीव, देखीक सुकणीं, कांवळो, काजुलो, बेबो, पिसोळीं तशींच सृश्टीन दिल्लीं आमच्या उदारपसणा खातीर उपयोगी फळां, सोबीत दर्या, वेळे वेली रेंव, गांवची तांबडी माती, पावसाचो हुस्को, तळीं, आदी विशय मांडून कवीन आपल्या गिरेस्त अणभवांची इमारत उबी केल्या. साद्या बरपांतल्यान उचारूंक जायनात तसल्यो भावना ह्या भागांत वाचूंक मेळटात.
चवथो भाग जाणवायेन भरिल्लो. तातूंत कवी धर्मिकतायेकूय जागो दाखयता, देखीक, विनाशी कूड, फोंडांतलो ताळो, सुगूर कुसवो, बुद्ध, सल्लो दिवपी विशय, बेबद्यांच्या आवाजांतल्यान, दुयेंतिचो उलो रथ- गाडयांच्या उदाहरणांतल्यान वाचूंक मेळटा. ताची जिविताची चडटी वाल, एक यात्रा अशें कवी मानता. पयलीं मुळां, मागीर फुलां, उपरांत फळां. भुरगो, तरणाटो, सृश्टीचो मोगी आनी शेवटाक एक जाणार गुरुकवी कसो तो वागता. थेंब्यान- थेंब्यान तळें भरता, तशेंच वर्सां मुखार वतना सुपुर्ल्या-सुपुर्ल्या करण्यांनी जिवीत संपूर्ण जाणवायेन भरता, अशें कविचें चिंतप आसा.
निश्कर्श
सुरवातेच्या (1- 25) कवितांनीं भुरगो कवी मेळटा. भुरग्यांचें मन कशे तरेन विचार करता हें हांगा पर्जळटा. फुडल्या कवितांनी (26-55) आमच्या दोळ्यां मुखार एक तरणाटो कवी उबो रावता. तरनाट्यांक लागू जावपी विशय आनी ताका कशी दिशा मेळुंयेता ते विशीं कविता आसात. तिसऱ्या भागांत कविता( 56-81) सृश्टीचेर नियाळ करतात. कवी जिविताच्या उंचल्या पांवड्यार पाविल्लो दिसून येता. आनी निमाण्या भागांत एक परिपक्व कवी उतरता. हांगा तो दुसऱ्यांक सल्लो दिवंक सोदता, आपली जाणवाय वांटूंक सोदता.
खासियत
कवितां झेल्यांत कांय नवीं उतरां मेळटात, जशें जिविता भांगार सुर्या- जिविताचो भांगराळो अस्तंतो सुर्या ; आलवराद- फेस्ताक वाजयतलीं वाजंत्रां ; भुर्गुलो- ल्हान भुरगो ; कलवंत- मंदिरांतली नाचपीण ; दर्यातारूं- बोट ; जिंगा मामी- आदिवासी अस्तुरी ; दर्या- खोंकलो – खंयंच्याय वेळार उप्रासपी दर्याल्हार ; काळे काजुले – चोर ; निर्डुकाय – मत्सर ; उजवाड-पण्टी- दिवो; माड्डी- दोंगर, चिंतनां आटो- विचारशक्ती, आदी हे सारकीं नवीं उतरां कवीन आपल्या विशयाक सोबतात ते वरीं घडोवन घेतल्यात. शिवाय, कविते विशीं आनीक सांगचें जाल्यार, ताच्यो कविता एका ल्हारा सारक्यो उफेतात, वयले वयर… पूण खोलायेक गेल्यार नुस्तें मेळटा, तशीं कविचीं चिंतनां, केन्ना-केन्ना अखंड खडपा सारकीं घट्ट दिसतात, पूण तें खडप कांतयल्यार एक सोबीत मुर्तूय जावंक शकता, अशे विचार. कवी म्हणटा, “हांव सैमानूच निबर कसो दिसतां, पूण म्हज्या आंगांत सदांच एक ‘भुरगुलो’ आसा. तो केन्ना-केन्ना वेळ मेळ्ळ्यार भायर सरून खेळूंक सोदता.”
सोंपयतना
‘वाटसुरांचो सांगाती’ कविता झेल्यांत भुरगेपण, तरनाटेपण, शाणेपण आनी जाणवाय वाचूंक मेळटा. दर एके कवितेक एक चित्र आसा, कांय कवितांक एका परस चड चित्रां आसात. हाचे वेल्यान कविता अलंकारीत दिसतात. तीं चित्रां म्हळ्यार पुस्तका खातीर एक ग्राफिटी म्हणूं येता. साद्या सोंप्या उतरांनी गुंथिल्लो हो कवितांचो झेलो गोंयची सासाय जागयता. वावराड्यांचो इश्ट आपलो सांगाती जालो आनी गोंयकारपणाची वळख करून दिली हे खातीर तो तांचो उपकारी आसा. ह्या पुस्तका वरवीं आमकांय ते दिशेन चलूंक तो आपयता. असलीं आनिकूय पुस्तकां ताणें बरोवंचीं आनी कोंकणी भास गिरेस्त करची. पाद्र सायमन रिको फेर्नांदीसाक शाबासकी!
—
– विन्सी क्वाद्रूस,
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
