भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गोंयांत ‘वाग वाठार’ नाका, अशें रानां जीव म्हामंडळान जाहीर करून 10 दीस जाता थंय आसात, मुंबय उच्च न्यायालयान राज्य सरकाराची कोंयडी केल्या. हो तसो इतिहासीक निकाल. तीन म्हयन्यां भितर म्हादय अभयारण्य आनी सरभोंवतणचो वाठार ‘वाग वाठार’ (म्हादय टायगर रिझर्व्ह) म्हूण अधिसुचीत करपाचो निर्देश तांणी सरकाराक दिला. ते संबंदीचो आराखडो राष्ट्रीय वाग संवर्धन प्राधिकरणाक धाडचो, तांणी वाग वाठार अधिसुचीत करपा संबंदी मजत करची, लोकांचे कितें दावे आसल्यार ते निकालांत काडचे आनी सगलीं अभयारण्यां आनी राष्ट्रीय उद्यानांनी जागे थारावन थंय शिकार प्रतिबंधक कॅम्प स्थापन करचे, अशें न्यायालयान म्हणलां. पूण, रानां मंत्री ‘वाग वाठार’ नाकाच ह्या मुद्याचेर ठाम आसात. आमी सर्वोच्च न्यायालयांत ह्या निकालाक आव्हान दितले अशें तांणी म्हणलां.
म्हादय अभयारण्य ‘वाग वाठार’ न्हय, गोंयांत एक पसून वाग ना, ही फुडाऱ्यांची भुमिका आयची न्हय, तिका 25 वर्सां जायत आयलीं. उपरांत राज्यांत वाग आशिल्ल्याचें रानां खात्याच्याच कॅमेऱ्यांत दिसलें. मागीर 2014, 2022 त पांच दाणये वाग दिसले. तीन वर्सां पयलीं चार वागांक वीख दिवन मारिल्ले. तेन्ना ही ‘वाग वाठार’ करपाची याचिका दाखल जाल्ली. गोंयांत येतात ते वाग कर्नाटकाचे, अशें कांय जाणांनी म्हणिल्लें. मात, गोंयच्या रानांनी वाग आसात, हें सिद्ध जालें. ताचे फोटो, व्हिडिओय आयले. कांय वर्सां पयलीं म्हादय वाग वाठाराक 1- 2 फुडारी, सत्तरींतल्या कांय लोकांचो विरोध जातालो. पूण हालींच अचकीत सरकारान वाग प्रकल्प नाकाच, अशी भुमिका घेतली, तेन्ना पर्यावरण मोगींक धक्को बसलो. आतां ह्या निर्णयान तांकां खोशी जाल्ली दिसता. पूण अजून वरिश्ठ न्यायालयां आसात. तांचे निकाल येवपाचे आसात. निमणें उतर येतलें तेन्ना विरोधक जिखतात काय वाग, तें कळटलें. पूण सध्या तरी न्यायालयांत वाग जिखला.
पर्यावरण जाणकार प्रा. राजेंद्र केरकार हांचो ह्या विशयाचेर खोलायेन अभ्यास आसा. पयर ‘आयतार’ पुरवणेंत तांचो लेख आयला. तातूंत तांणी ‘वाग वाठार’ कित्याक जाहीर जावपाक जाय, तें नकसूद उतरांनी मांडलां. गोंयांत 40 ते 60 वर्सां आदीं अटंगें रान आशिल्लें. खास करून सत्तरी, सांगें, केपें, काणकोण, धारबांदोडें वाठारांत. आयज कितलें उरलां? सत्तरी हुपिल्ल्या थळाव्या गांवकारांक ह्या प्रस्नाची जाप खबर आसतलीच. अभयारण्यां, राष्ट्रीय उद्यान वाठार जाहीर जावंक नाशिल्ले जाल्यार आयज पाचवो शालू न्हेशिल्ली गोंयमाय बोडकी जावपाची. तशी तिची विटंबणा चालू आसाच. सैम तिगपाक ‘वाग वाठार’ गरजेचो. नाजाल्यार रानांनी बंगले, इमारती, फार्म हावसांची गर्दी जातली, हें वेगळें सांगपाक नाका. जाण्ट्यांनी कांय रानांक देवरायो मानल्यात, हाचे फाटल्यान सैमाची जपणूक हेंच कारण आसा. देव, देवचाराचो भंय घालो काय लोक सहसा रानांची, पर्यायान जनावरांची कत्तल करपाक वच्चे नात, अशें तांकां दिशिल्लें आनी तांचो अदमास खरो थारला. देवाच्या भंयान कांय जायना, देवरायो तिगून आसात. ‘वाग वाठारा’ क विरोध जाता तो रानांनी चालू आशिल्ले उद्देग, वेवसाय बंद जायत म्हूण, अशें पर्यावरणमोगींक दिसता.
वाग संरक्षण वाठार अधिसुचीत जालो जाल्यार थंयच्यान 10 किलोमिटर वाठारांत पर्यावरणाक बादिकार आशिल्ले उद्देग, वेवसाय, बांदकामां हांचेर बंधनां येतात. जमनी सपाट करून ताचेर इमारती उबारपाक मेळनात. दोंगरांचेर रिसोर्ट, फार्म हावसां बांदपाक मेळनात. शेतां, भाटांचेरूय हावळ येता. इतलेंच न्हय, झोंपांचीं शिरपुटां पसून एकठांय करून हाडपाक मेळनात. घडये देखूनच थळाव्यांचो ‘वाग वाठारा’ क विरोध आसतलो. पयरूच तांणी पत्रकार परिशद घेवन खंयचेच परिस्थितींत तो करपाक दिवचे नात, अशें म्हणलां. हो विशय पर्यावरणाचे नदरेन हाताळ्ळ्यार बरो. ताका राजकी मोडण दिवप योग्य न्हय.
म्हादय अभयारण्याचो आंवाठ सादारण 200 चौ. किमी आसा. तातूंत घरांय चड नात, अशें पर्यावरणमोगींचें मत. लोकवस्ती, उद्देग आसात तांचें दुसऱ्या जाग्यांनी स्थलांतर करप शक्य आसा काय ना, तें सरकारी यंत्रणेक पळोवचें पडटलें. गोंय सरकाराची आव्हान याचिका दाखल जाली जाल्यार सर्वोच्च न्यायालयाचो कितें तो निकाल फुडाराक येतलोच, पूण तो मेरेन ह्या विशयाचेर मतभेद आसात ते मनभेदांत रुपांतरीत जावचे न्हय. सध्या तरी वाग जिखला, फुडाराक पळोवया!!
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.