वत आनी पावसांत भिजपाच्यो कविता

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

ताच्या जिवितांतलीं घडितां काय हातूंत रंगयल्ले विचार?  जायते पावटीं मनीस असो व्हांवन वेता. मोगूच तर खुशाल संवसार निर्मिता आनी मोगूच मनशाच्या जिविताचो आसरो आसता. हे सारक्यो कविता सामान्य मनशाक दिपकावून उडयले बगर रावनांत.

सैम, अस्तुरेचें दुख्ख, समाज प्रबोधन, भुरगेपण, कोंकणी भाशेचो मोग आदी विशयांचेर आदारीत मुक्तछंद कवितांचें पुस्तक ‘वत आनी पावस’ हालींच पणसुलें- काणकोणां उजवाडा आयलें.  हें पुस्तक 182 पानांनी विणलां आनी तातूंत 90 कविता आसात. हे खातीर कवी आद्रियान बाब फेर्नांदीस हाका परबीं. तसो तो नवो बरोवपी न्हय, कोंकणी नेमाळ्यांनी ताच्यो जायत्यो कविता उजवाडा आयल्यात आनी ताका इनामांय मेळ्ळ्यांत.

कविता, थोड्या उतरांनी जायतें कितें सांगपाचो साहित्यप्रकार, हें मनांत दवरून आद्रियानान आपणाक जें कितें सांगूंक जाय तें सांगलां.  गुजराती भाशेंत एक म्हण्णी आसा जी जायत्या गितांनी आनी शायरिंनी आयकूंक मेळटा.  निनावी कवी म्हणटा, 

“आमचे परस हीं सुकणीं बरीं

जेन्नां मन जालें मंदिराचेर गेलीं

जेन्नां मन जालें मस्जिदीचेर बसलीं

देवाचें बेसांव आनी आशिर्वाद घेयत गेलीं”

ह्याच सुकण्या भशेन आद्रियानाचो कंट सुटला. तो आपलें मन उतरांचे लयेन फुडें व्हरत कवितांच्या रुपान ह्या पुस्तकांत पर्जळटा.  कोंबीये पिला भशेन तो वावुरता, पूण मोख मात घोणी भशेन वेंचीक खावपाची दवरता. तो म्हणटा, ‘वतांत खेळात, पावसांत भिजात आनी आपले सांगाता सैम मिरयात.  ह्या पुस्तकांत आद्रियान आपल्या मन- भावनांतल्यान उग्तो जाता. तो उदकाचेर खेळटा, वतांत करपता, पावसांत भिजता आनी ‘पावस’, ‘यो रे पावसा’, ‘बुडटी’, ‘आयलो सायबा’ ह्या सारक्या कवितांतल्यान सैमाचेर आपलो कितलो मोग आसा तें दाखयता.  थोड्याच उतरांनी व्यक्त जावपी आद्रियान आपल्या मनान आमचे कडें उलयता. देवान ही सैम निर्मिती केल्या, तांतूंत आमीय रमून वचूंक तो होरायता.

आद्रियान बाबाक अस्तुरेचो खूब मोग आसा हें कांय कवितांनी दिश्टी पडटा.  भोव करून आवय विशीं उत्फर्के वेगळेच.  आवयक आपल्या भुरग्यांचो हुस्को जावं आपल्या भुरग्यांक आधाराक पावपाची होरावणी, भुरग्यांचो मोग तो दाखयता.  भुरग्यांनी आवयक केल्ले त्रास ताका खपनांत.  म्हणुनूच तर असलें भाश्य एका बरोवप्याच्या पेनांतल्यान देंवता. भोगसणें दिवप आनी कश्ट सोंसून पासून आपल्या भुरग्यांचें बरेपण अत्रेकप असले गूण अणभवले शिवाय भायर सरनांत. ‘ओ बाबा ओ बाबा’, ‘आशा’, ‘ओ पोरा’, ‘आवय’, ह्यो अश्योच आवय विशीं आनी चड करून अस्तुऱ्यां विशीं विचार मांडपी कविता. आवय ही कितली संवेदनशील हेंवूय ह्या कवितांनी जाणवता.  ‘तीं उबंत पडलीं’,  ह्या कवितांतल्यान आद्रियान बाब मनशाच्या जिवितांत आशिल्ले कितलेच हावेस अपूर्ण अवस्थेंत हूमखळटात ताची याद करता.

कवी म्हळ्यार सूख- दुखाचो राजा.  ताचें मन संवसाराच्या घडितां कडें निगडीत आसता.  ताची नदर नितळ आनी निर्मळ आसता.  ते नदरे वरवीं तो संवसारांत घडपी दर एक वस्तू नियाळटा आनी आपल्या उतरांतल्यान तांचो थाव घेता.  आपले घट कल्पनाशक्तिंतल्यान तो भोंवतणचें आकलन करता.  सामान्य मनीस जेन्ना आपल्या वेव्हारा खातीर वो दिसपट्ट्या वावरा खातीर भायर सरता तेन्ना ताची नदर मेळटल्या दुडवांचेर आसता, पूण कवी ताचो घाम जोखता, ताचीं पावलां मेजता आनी ताचे मुस्तायकेचें माप घेता.  वता आसतनां तो कितले फटके खाता ते विशीं भावना जागयता. आपलो गांव, आपलें राज्य आनी आपलो देस हातूंत रावपी दर एका नागरिकाचो ताका हुस्को आसा,  हेंच आद्रियानाच्या कवितांतल्यान जाणवता. देसभक्ती वो देसप्रेम अश्याच भावनांतल्यान निर्माण जाता. आपल्या देसा खातीर वो आपल्या राज्या खातीर हुस्को धरपी मनिसूच वायट-बऱ्या गजालिंचो हिश्योब लावूंक शकता. 

‘बापुजी’, ‘म्हजो देस महान’, ‘जवान’, ‘क्रांती’, ह्यो कविता देसभक्ती भावना परगट करतना समाजांत घडपी वायटांचेरूय आद्रियान बडी मारता.  कविमन न्हय फकत भावनाशील बगर तें खुशाल आनी उदात्त प्रेमान भरिल्लें आसता, हेंवूय ताच्या कवितां वरवीं जाणवता.

‘सोरोप’, ‘म्हारगाय’,  ‘दया’, ‘उलयतलंच’, ‘यो रे चल रे’ ह्यो कविता चिंतूंक लावपी.  समाजांतले प्रस्न आनी मनशाच्यो वेदनां हांगा दिश्टी पडटात.  मनीस एके वटेन कितलोय वयर सरूं, दुसरे वटेन चिड्डल्लो, खंतवल्लो, निर्शेल्लो मनीस आसता हाची वयर सरिल्ल्या मनशाक जाणीव आसूंक जाय हेंच आद्रियान बाब दाखयता. कविता रचतनां तो कांय कडें लय आनी तालाचो उपेग करता.  ताच्या कवितांनी वाक्यप्रचार, उपमा, आलंकार, रुपक, हे सारके भाव वाचूंक मेळटात.

आद्रियान बाब आपल्या भुरगेपणावेल्यो यादी सांगपाकूय विसरनां.  ल्हानपणांत कशे वागताले आनी आतां जिवीत कितलें अंदल्लें आनी घुस्मटमाराचें जालां ताचें दर्शन ‘यादी’, ‘पदेर’, ‘शेणलें’, ‘भुरगेपणावेल्यो यादी’ ह्या कवितांनी जाता. भुरगेपणाचेर मोग करपी मनिसूच अशें कितें सांगूंक शकता.  तेच बराबर ताच्यो कांय मोगाच्यो कविताय ह्या संग्रहांत आसपावल्यात. ‘उमाणें’, ‘काळीज’, ‘पिसो’, ‘विरगळ्ळां’, ‘कशें सांगूं?’, ‘तुका पळेवनूच’ ह्या कवितांनी आद्रियान आपलोच मोग वो मोगिकेक प्रस्तूत करता जाल्यार दुबाव येता. ताच्या जिवितांतलीं घडितां काय हातूंत रंगयल्ले विचार?  जायते पावटीं मनीस असो व्हांवन वेता. मोगूच तर खुशाल संवसार निर्मिता आनी मोगूच मनशाच्या जिविताचो आसरो आसता. हे सारक्यो कविता सामान्य मनशाक दिपकावून उडयले बगर रावनांत. कवीक बरो फुडार आसा हेंवूय जाणवता.

‘वत आनी पावस’ हें पुस्तक दाल्गादो कोंकणी अकादेमीन आपले ‘कोमरी येवजणे’ खाला उजवाडायला आनी तें पणजेच्या एड’स प्रिंटर्सान छापलां.  ताचें मोल १९९ रुपया आसा. ताचें कवर अँड्रू दे सौझा हाणें चित्रायलां.

विन्सी क्वाद्रूस

मो: 9822587498