भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आ यज 26 जानेवारी. भारतीय प्रजातंत्राक 76 वर्सां पुराय जातात. अनेक संप्रदाय, धर्म, जाती- पोटजाती, बोली- भाशा, भेस, अन्न- खाण अश्या विवीधतायेन भरिल्लो हो देश. जण एकट्याक आपली प्रादेशीक संस्कृताय, भाशा, संस्कार हांचो प्रचंड अभिमान बाळगून आशिल्लो हो देश. तेच बराबर भुगोलीक विवीधाय, उत्तरेक हिमालयाच्या बर्फाळ शिखरांनी नटिल्लो, उदेंत आनी दक्षीण अशी दर्यादेगेची विवीधताय. तेचवरीं ह्या देशांत सैमीक आवर्शणां फाल्त नात. केन्ना उदकाचो दुकळ तर केन्ना सुको दुकळ, मोडां, हुंवार, भुंयकांप, म्हामारी ते भायर मनीस निर्मीत जातीय आनी धर्मीक दंगली, खेटाखेटी, प्रदुशण, भ्रश्टाचार अश्या अनेक प्रलयांक तोंड दीत फुडें वचपी हो देश. हो देश एकठांय बांदप हें व्हड आव्हान आशिल्लें.
स्वातंत्र्य चळवळी फाटलो मुखेल हेत देशाक परकी सत्ते सावन मुक्त करप हो तर आशिल्लोच तेच बराबर सगल्यांच्या मनांत आनीक एक विचार म्हत्वाचो दिसतालो. तो म्हणजे देश स्वतंत्र जातगर मुखार कितें?
सरसकट पिडीत लोकांक स्वातंत्र्याचें व्हडलेशें पडून गेल्लें नाशिल्ल्यें. शेतांत दीस- रात वावुरपी, मजुरी करून सावकार हातांत दिता तोच मोबदलो घेवन वेठबिगारी जीण जगपी तशेंच जातीवादी गुलामगिरीच्या पांदर्यांत आडकून पडिल्ल्या लोकांक स्वातंत्र्य मेळ्ळें वा ना मेळ्ळें. तांच्या जिणेंत फरक पडपाची कसलीच आस्त नाशिल्ली अश्या लोकां कडेन लोकशाय, समाजीक समानता ही तत्वां घेवन वचप खूब कठीण आशिल्ले.
स्वातंत्र्य चळवळी मुखार हेंच मुखेल आव्हान जावन आशिल्ले. ते खातीर सगल्यांत पयलीं समाजाची गुलामगिरीची मानसिकताय नश्ट करपा खातीर समाज परिवर्तन घडोवपाची पयली गरज आशिल्ली. तेन्ना स्वातंत्र्य संग्रामा बराबर समाजीक प्रबोधन आनी परिवर्तन ह्यो चळवळी एकमेकां कडेन समन्वय सादोवन फुडें आयल्यो. राजकीय नेत्याबरोबर समाजीक आनी मानवतावादी तशेंच कांय अध्यात्मीक संघटना ह्याच विचारांनी प्रेरीत जाल्ल्यो.
देशाक स्वातंत्र्य मेळटगर सगल्यांत पयलीं चळवळीच्या काळांत दिल्ल्या वचन प्रमाणे लोकशाय हो आमच्या देशाचो गाभो जालो. कसलोच भेद दवरिनास्तना सगले हक्क दरएका भारतीय नागरिकाक मेळ्ळे. लोकांक आपल्या हिताची आनी हक्कांची राखण करपाचो अधिकार तांच्या हातांत आयलो. धर्म निरपेक्षताय, भावपण, अर्थीक समानताय आनी विज्ञानीक दिश्टीकोन अशीं उद्दिश्टां साकार करपाचे नदरेन जगांतलें एक उत्कृश्ट आनी आधुनीक नदर आशिल्लें संविधान आमकां मेळ्ळें. सगल्यांत म्हत्वाचें म्हणजे स्वातंत्र्य संग्रामाचे फुडारपण करपी बुध्दीमान, निश्ठावंत, समाजवादी, आधुनीक विचारसरणी आनी विज्ञानीक दिश्टीकोन आशिल्ल्या पंडित जवाहरलाल नेहरूंच्या हातांत आमच्या प्रजातंत्राची सुत्रां गेलीं. भारतीय नागरिकांचे हेंच तर व्हडलें सुदैव आशिल्लें. आपल्या विवेकवादी आनी आधुनीक नदरेतल्यांत देशाची उदरगत करपाक तांणी लोकशायेच्या तत्वांक मात्तय धपको लागपाक दिलो ना. हेंच तांचे विद्वतायेचें प्रतीक आसा.
प्रचंड विविधतायेंतल्यान वचपी हो देश एकठांय कसो उरतलो ह्या विशीं सगल्यांक हुस्को लागून गेल्लो. पूण पंडित नेहरून आपली बुद्दीक तांक आनी मुत्सद्देगिरी वापरून ह्या देशाक आधुनीकतेची बुन्याद घाली. अत्यंत जीर्ण जाल्ली देशाची अर्थीक आनी समाजीक वेवस्था थोड्या काळा भितर वयर काडली. शिक्षण, भलायकी, तंत्रीक उत्पादन क्षमता वाडयली. देशांत रोजगार निर्माण केले. ते भारत देशाचे शिल्पकार तर आशिल्लेच ते भायर जगाची दुसर्या क्रमांकाची लोकसंख्या आशिल्ल्या लोकशायेचे जनक आशिल्ले. तांचे हे कर्तबगारी खातीर तांकां संवसारांत मान तर मेळ्ळोच ते भायर जगांत भारत देशाची वळख निर्माण जाली. सत्तर वर्सां वयर लोकशायेचीं फळां भोगपी हो समाज एक समृद्ध आनी परिपक्व लोकशाय देश म्हणून वयर येवपाक फावो आशिल्लो. पूण आयज लोकशायेची स्थिती पळयत जाल्यार ताच्या उरफाटें चित्र दिसून येता. अश्या वेळा आमचें चुकलें खंय? हाचो सोद घेवपाचो वेळ आयला.
पांदर्यांत बंद करून दवरिल्ल्या किराक दार उगडून मुक्त करपाक जाता. पूण ताच्या अशक्त पांखांक उडपाची तांक कोण दितलो? तशेंच लोकशायेंत अनेक विचार प्रवाह येत आसतात. तांतले आपल्या जिवितांत खंयचे उपेगाचे थारतले. हें समजूपाक स्वता विचार करून निर्णय घेवपाची क्षमता आसची पडटा. ते खातीर विवेक बुद्द वापरची पडटा.
हजारांनी वर्सां धर्मीक कर्मकांडांत आडखून पडिल्ल्या ह्या समाजाची विचारीक शक्ती केन्नाच सुदारपाक पावली ना. चार्वाक, भगवान बुद्ध ते संत तुकाराम, संत गाडगेमहाराज, स्वामी विवेकानंद अशे अनेक विचारवंत आनी समाज प्रबोधनकारांनीं विवेकी विचारांचो प्रसार केलो. पूण जाती वेवस्थेचो पुरस्कार करपी शोशणकर्त्यांनी आपली कुटील नीत वेवस्थीत चालीक लावन समाजाची विवेकबुद्ध पोकळ करून उडयल्या. विवेकबुद्द वगडायिल्लो समाज सोंपेपणी संमोहन (हिप्नोटायझ) अवस्थेंत वागता. कसलोच विचार करिनास्तना तोंड धांपून तो हुकुमाचो आदेश पाळटा.
ह्याच प्रतिगामी गटान सोशल मिडिया सारक्या आधुनीक तंत्रज्ञानाचो वापर करून फटिंगपणा आनी इतिहासाचो विपर्यास करून समाजाक धर्मांध करून सोडला. ही धर्मांधता इतल्या स्तराचेर पावल्या की एक उच्च शिक्षणीक संस्था बंद उडोवपाक लोक फुडें येतात. ते खातीर आपल्याच भुरग्यांची संद वता हाचें मात्तय दुख्ख तांकां दिसना. हाचे सारकी लजेची गजाल आनीक कितें आसूं येता. आपलो एक दोळो फुटल्यार जाता पूण आपल्या शेजार्याले दोनूय दोळे फुटूंक जाय, ही वृत्ती समाजाक केन्नाच उदरगतीचे दिकेन व्हरपाची ना.
विचार स्वातंत्र्य आनी मुक्त संचार हाचे सारखे सुख ना. लोकशाय ही आधुनीक काळाची विचारीक आनी आचरण शैली आसा. लोकशाय ही एक राज्य यंत्रणा इतले पुरते पळोवची न्हय तर ती जिणेशैली म्हणून आपणावपाक जाय. लोकशायेंतलें सरकार जर चुकीचे वाटेंन वता जाल्यार तर योग्य वाटेर हाडपाक सरकाराचेर भंय आसपाक जाय. लोकशाय तिगोवन दवरप हें नागरिकांचे पयलें कर्तव्य. जर ही कर्तव्यां पाळलीं नात जाल्यार आपले हक्क तांच्या वांगडा नश्ट जातले. एकदां ते शेणले जाल्यार मेळपाक बरेंच कठीण जाता. ज्या फुडार्यांनी आमच्या नागरिकांक परदेशी राजवटींत मुक्त करून लोकशायेचेर आदारीत संविधान दिलें, तांची याद करुया. ही लोकशाय तिगोवन दवरपाक आमी जाता ते तरेन यत्न करुया. आयज प्रजातंत्र दिसा तसो सोपून घेवया.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
