भांगरभूंय | प्रतिनिधी
देवाक जाय तें मनशाक मेळना, अशीच गजाल सर्गेस्त एपिफानियो वालादारीस हाचे सवें घडली आनी एक बरो कादंबरीकार कोंकणी भाशेक ना जालो. २०१२ वर्सा ‘काळजाचे खोलायेक थावन’ ही कादंबरी वाचप्यांक दिले उपरांत भरपूर अभ्यास करून ताणें ‘लुझीन मांय’ ही दुसरी कादंबरी बरयल्ली. पेशान इंजिनियर आशिल्ल्या वालादारीसान नोकरी करतां- करतां साहित्यांत आनी तियात्रांत भरपूर लक्ष घाल्लें. उदेत्या बरोवप्याची देवाक चड गरज भासली आसत, ताणें ताका ४० वर्सां पिरायेर ही कादंबरी उजवाडावंचे आदींच एक मारेकार पिडा धाडून आपोवन व्हेलो. देवान ताच्या ऑत्म्याक शांती दिवन ताका सर्गीचें सूख फावो करूं हीच आमची प्रार्थना.
१४ भागांनी गुंथिल्ले हे रुचीक कादंबरीचें मुखेल चित्र विली गोयस हाणें काडलां जाल्यार तिची छापणावळ ड’स प्रिन्टर्सान केल्या. ही सुमार २८० पानांची कादंबरी दाल्गादो कोंकणी अकादेमीन उजवाडायल्या आनी तिचें मोल फकत २९९ रूपया आसा.
फाटभूंय
‘लुझीन मांय’ हे कादंबरीचे काणियेची सुरवात आमेरिका देसाची व्हडवीक सांगून जाल्या आनी ही सुरवात काणियेक उंचाय हाडटा. पुराय संवसार रिसेशनाक सांपडून लुकसणांत चलतालो जाल्यार फकत लुईजाची कंपनी ताट-मानेन कशी उबी आशिल्ली, हाचें कारण कितें तें आयकूंक दर्यापारचे व्हडले-व्हडले वेवसायीक आमेरिकेच्या एका सभाघरांत एकठांय जाल्ले आनी फकत २८ वर्सांचें लुईजा, ‘सॉफ्टेक इन्टरनॅशनल लिमिटेड’ हे कंपनीचें सी.ई.ओ. आपले परस कितल्याच उंचल्या हुद्द्यांचेर आशिल्ल्या दुडवाकारांक फुडो करून संवसार आपले मुठींत धरून आशिल्लें. कितलीं प्रसारमाध्यमां ताचें उतर आयकूंक आशेवन आशिल्लीं. हे कादंबरींतलें मुखेल पात्र लुझीन मांय हिच्या अर्थाभरीत विचारांच्या पावलांचेर चलून फुडें आयल्लें हें यशस्वी लुईजा कोण आनी कसले काय ते लुझीन मांयचे विचार? सोदून काडुंया न्हय?
कादंबरीचें कथानक
लुझीन मांय हरशीं दोतोर न्हय, पूण एका दोतोरा इतले पद्वेचें काम करून तिणें साबार जीव साल्वार केल्ले. कोणाच्याय अद्रुश्टाच्या गिराणाक तिचे कडें उपाय आशिल्लो. मागीर तें दुयेंस कुडीचें वो ओत्मीक जावं आशिल्लें. खयंचो रस्तो कसो सोदून काडूंक जाय हें सगळें तिच्या अणभवाचे सत्रेंतूच तयार आशिल्लें. हें मुखेल पात्र वेग-वेगळ्या घराब्यांक मोगाच्या आनी आपुरबायेच्या सुतान भारतीय संस्कृतायांच्या रितिरिवाजा प्रमाणें कादंबरीक विणीत फुडें व्हरता.
मिंगेल कार्दोजो एका तेंपावेलो खडेगांठ भाटकार पूण सुमार चाळीस आनी पांच वर्सांचे पिरायेचो आसतना वश्याच्या दुयेंसाक सांपडिल्लो. तेन्ना लुझीनाची आवय सिर्विदर जावन भाटकाराची पुराय सेवा करताली. आवय बराबर केन्नांय अठरा वर्सां पिरायेचें लुझीन तांगेर वतालें. आवयक तिच्या वावरांत मजत करतालें. तेन्नांच तें भाटकाराच्या मनांत गेलें आनी ताणें ताका मागणी घाली. आवय-बापायच्या भरवंश्यार तें लग्न जालें. पूण ताच्या फुटक्या नशिबान भाटकार ताका अस्तुरेचें सूख दिवंक पावलोच ना. आपल्या दुयेंसांतूच तो मरून गेलो. तेन्ना गांवच्या भुरग्यांकूच ताणें आपलीं भुरगीं करून घेतलीं, तांतूंतलो एकलो सेलवीन.
सेलवीन, दिसूंक एवरोपी लोका सारको गोरोपिट्ट. तोंडान भरिल्लो. ताचे आमूरपिके दोळे मुखामळाची सुंदरसाण वाडयताले आनी ताचें पातळ नाक ताची सोबिताय आनिकूय उभारून दवरतालें. केंस एकदमूच उबे. कसल्याय वावराक सुडसुडीत. पूण ह्या चांदण्याच्या आंग-रुपाक, एक खोटो बुराक आशिल्लो. तो एका पांयान मोटवो आशिल्लो. जल्मा सावन ‘पोलियो’ दुयेंसाचो बळी. ह्या पात्रान कादंबरींत बरींच धुमशेणां घाल्लीं वाचूंक मेळटात. ताका ‘सात्को’ म्हण लोक चाळयतालो. हो सात्को कांय वेळार दयाळ जाल्यार कांय वेळार क्रूर वागतालो. ताचो फुडार कितें? लुझीन मांय ताका कसो आधार करता? लुझीन मांयचो शेवट कितें जाता? ती सुखान मरता? तिच्या आधाराक कोण पावता? तिचो आनी लुईजाचो संबंध कितें? हें सोदून काडूंक कादंबरी बारीकसाणेन वाचल्यार बरी.
कादंबरीची खाशीयत
खंयच्याय बरपांत थोडें तरी खाशेलेपण आसताच. तशें हे कादंबरींतूय बरोवप्यान आपल्या जिविताक आपडून गेल्ल्या जायत्या वातावरणाचो उल्लेख केल्लो वाचूंक मेळटा. आग्वादाच्या फोलेराची बेस-बरी म्हायती दितना भोँवतणचें वातावरण बरें रंगयलां. सेलविनाच्या गाड्यार मेळपी खाणांचो जशे परीं कायलींत भाजिल्ल्यो मिरच्यो आनी कांद्या भजीं तोंडाक उदक हाडटात. तांचो वास स्थानीक लोकाकूच न्हय तर थंयसर भोंवूंक आयल्ली दर फामील सेलविनाच्यो मिरच्यो- भजीं खाले बगर फुडें वचनात.
तेच परीं पेन्हा दे फ्रान्सा गांवचो इतिहास, पेन्हा दे फ्रान्सा सायबिणिची दंतकथा आनी तिची थापणूक, आरबी सोमदिराची आनी मांडवी नदीच्या नात्याची, नुस्तें मारपाची गजाल हे कादंबरींत वाचूंक मेळटा. साबार कडें ‘एब्सट्रॅक्ट’ मन- भुलगायतीं वर्णनां कादंबरींक सोबोवन व्हरतात. ओपारी आनी म्हण्ण्यांचो बरोवप्यान उपयोग केला. फेल्सीच्या जिविताची काणी सुंदर रंगयल्या. तें मोगान पडून कशें त्रासांत पडटा ही तरनाट्यांक बरी देख आसा. तरनाट्यांनी आपलें जिवीत कशें सांभाळूंक जाय हे विशीं पाठ मेळटा. कादंबरीचे संकल्पनेक उजू विचार दिवंक आनी वाचप्याक आपणा बराबर व्हरूंक बरोवप्यान गरज थंय संवाद घालून कादंबरीची पखड घट्ट दवरल्या. भावनाखेळ जायत्या जाग्यांचेर वाचूंक मेळटा. ह्या पुस्तकांत कांय उत्कृश्ठ साहित्यीक मुल्यां, बुद्द आनी जाणवाय आसा, ती शाण्या मनशाची विचारशक्ती वाडयतली आनी ताका लागून शुन्यांतल्यान विश्व निर्माण करूंक आधार जातलो.
कादंबरींतलीं पात्रां
कादंबरींत लुझीन मांय हें मुखेल पात्र आसलें जाल्यार पासून सेलवीन, इगर्जेचो पाद्र विगार, भुरगो लियो, मिंगेल भाटकार, पेट्रीक आनी ताची घरकान्न इमील, तांची धूव फेल्सी आनी ताका त्रासांत घालपी अब्दूल, मारी आनी लुईजा हीं पात्रांय कादंबरीक रंग हाडटात. तांचे वरवीं दाखयल्ल्यो घडणुको आनी ल्हान-ल्हान कथानकां कादंबरीक कांय वेळार कांसवा भशेन जाल्यार कांय वेळार घोड्या भशेन फुडें व्हरतात.
सोंपयतना…
‘लुझीन मांय’ हे शिकूंक नाशिल्ले अस्तुरेन व्हडांतल्या व्हड धंद्याक उपयोगाक पडपाची कसली शिकवण दिली? ही कादंबरी कलाकृतीच्या नांवान एक उंचा-मोलाचो विचार आसा, पिळग्यांच्या पिळग्यां खातीर मुखार व्हरपाचो दस्तावेज आसा. जिविताच्या घडितां कडें संबंध गुंथपाची दोरी आसा. मनशाचे कल्पनेक आनी भर्वांश्याक बटाट-भाजिये सारकें सांसवांचें सळसळायल्लें फण्ण आसा. ही कादंबरी सोंपता पूण लुईजाच्या जिविता कडल्यान नवी सुरवात रावता. घडये नवे कादंबरीचे… इतले कुवेतीच्या वालादारीसाक आमचो सलाम पूण आमचें दुर्दैव, असल्यो आनीक कादंबरी मागूंक तो आमचे मदें ना, ताच्या कुटुंबाक आमची बुजवण.
—
– विन्सी क्वाद्रूस,
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
